Σήμα κινδύνου για την οικονομία της ευρωζώνης εκπέμπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), προειδοποιώντας ότι ο πόλεμος στο Ιράν και οι συνεχιζόμενες εμπορικές εντάσεις ενδέχεται να επιβραδύνουν την ανάπτυξη, να αυξήσουν το κόστος δανεισμού και να πιέσουν τα δημόσια οικονομικά των κρατών-μελών.
Στην εξαμηνιαία Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές εμφανίζονται μέχρι στιγμής ιδιαίτερα ανθεκτικές απέναντι στις γεωπολιτικές εξελίξεις, γεγονός που ενδέχεται να υποκρύπτει υποτίμηση των πραγματικών κινδύνων από τους επενδυτές.
Παρά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι μετοχές συνεχίζουν να διαπραγματεύονται σε υψηλές αποτιμήσεις, τα εταιρικά κόστη δανεισμού παραμένουν σχετικά χαμηλά και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη διατηρούνται υπό έλεγχο.
Ωστόσο, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι ένα σενάριο ασθενέστερης ανάπτυξης σε συνδυασμό με ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη ανατιμολόγηση των κρατικών ομολόγων και επαναξιολόγηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας ορισμένων χωρών.
«Ένα σενάριο αισθητά ασθενέστερης ανάπτυξης που συνδέεται με πιο επίμονο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να προκαλέσει επαναξιολόγηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και απότομη ανατιμολόγηση στις αγορές κρατικών ομολόγων», αναφέρει χαρακτηριστικά η ΕΚΤ, σύμφωνα με το Reuters.
Αυξημένο κόστος δανεισμού και πιέσεις στους προϋπολογισμούς
Η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και κυβερνήσεις, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που θα επιβαρύνει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την πραγματική οικονομία.
Οι κίνδυνοι θεωρούνται μεγαλύτεροι καθώς πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ήδη αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες λόγω:
των αυξημένων αμυντικών δαπανών,
της πράσινης μετάβασης,
και πιθανών νέων μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στις υψηλές τιμές ενέργειας.
Ανησυχία για hedge funds και μη τραπεζικούς φορείς
Η ΕΚΤ εκφράζει επίσης προβληματισμό για την αυξανόμενη παρουσία hedge funds στις αγορές κρατικών ομολόγων.
Παρότι συμβάλλουν στη ρευστότητα των αγορών, τα hedge funds λειτουργούν συχνά με υψηλή μόχλευση, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τις διακυμάνσεις των τιμών σε περιόδους έντασης.
Επιπλέον, η έκθεση επισημαίνει τον ρόλο μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από χαμηλότερη ρευστότητα και πιο περιορισμένη εποπτεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο μετάδοσης πιθανής κρίσης στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
«Η πιθανότητα αυτοί οι αλληλένδετοι κίνδυνοι να εκδηλωθούν ταυτόχρονα αυξάνει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», τονίζει η ΕΚΤ.
Προειδοποίηση και για τις ΗΠΑ και την AI
Η ΕΚΤ σημειώνει ακόμη ότι οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του αμερικανικού χρέους θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά και τις ευρωπαϊκές αγορές.
Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα εμφανίζεται προσεκτική και απέναντι στην ταχεία ανάπτυξη του κλάδου της Τεχνητής Νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι η αυξημένη εξάρτηση πολλών εταιρειών AI από τον δανεισμό ενδέχεται να δημιουργήσει νέες εστίες κινδύνου στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
