Σε συμφωνία για τη νέα μεθοδολογία τιμολόγησης του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου κατέληξαν οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς των εμπλεκόμενων χωρών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από μακρά περίοδο διαβουλεύσεων.
Η εξέλιξη αυτή διαμορφώνει ένα νέο πλαίσιο για τις ταρίφες μεταφοράς και ανοίγει τον δρόμο για πιο σταθερή και προβλέψιμη λειτουργία της διαβαλκανικής οδού.
ΣΥΜΦΩΝΙΑ
Η νέα μεθοδολογία, η οποία διαμορφώθηκε με τη συμμετοχή της Κομισιόν, του ACER και των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, εναρμονίζεται με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/460 και επιδιώκει μεγαλύτερη διαφάνεια και συνέπεια στις χρεώσεις κατά μήκος του Διαδρόμου.
Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, το νέο μοντέλο σηματοδοτεί μετάβαση σε ένα πιο σταθερό καθεστώς τιμολόγησης, το οποίο διευκολύνει την εμπορική αξιοποίηση της υποδομής σε μια περίοδο αυξημένων ενεργειακών αναγκών για την Ευρώπη.
ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας είναι η μείωση των ταριφών μεταφοράς. Με βάση τις νέες παραμέτρους, το συνολικό κόστος διαμετακόμισης φυσικού αερίου από την Ελλάδα έως την Ουκρανία εκτιμάται κοντά στα 7 ευρώ ανά MWh.
Η τελική χρέωση διαφοροποιείται ανάλογα με τη διάρκεια δέσμευσης δυναμικότητας. Προβλέπονται μεγαλύτερες εκπτώσεις για μακροχρόνια προϊόντα και μικρότερες για βραχυχρόνιες κρατήσεις, δίνοντας τη δυνατότητα επιλογής στους χρήστες.
Σε σύγκριση με άλλες διαδρομές προς την Ουκρανία, οι τιμές αυτές κινούνται σε συγκρίσιμα επίπεδα, αν και παραμένουν ελαφρώς υψηλότερες από ορισμένες εναλλακτικές μέσω Κεντρικής Ευρώπης.
ΕΥΕΛΙΞΙΑ
Από το έτος φυσικού αερίου 2026–2027, με έναρξη τον Οκτώβριο του 2026, θα προσφέρεται πλήρες φάσμα προϊόντων δυναμικότητας: ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια. Αυτό επιτρέπει στους χρήστες να προσαρμόζουν τις επιλογές τους ανάλογα με τις ανάγκες εφοδιασμού και τις συνθήκες της αγοράς.
Η ενσωμάτωση του Διαδρόμου στο τυπικό ευρωπαϊκό σύστημα προϊόντων σημαίνει ότι παύει να λειτουργεί με έκτακτο χαρακτήρα και αποκτά κανονική εμπορική δομή. Έτσι, οι εταιρίες μπορούν να συνδυάζουν διαφορετικά προϊόντα και να σχεδιάζουν πιο αποτελεσματικά τη στρατηγική τους.
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Η σημασία του Κάθετου Διαδρόμου δεν περιορίζεται στο κόστος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει τη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη λειτουργία εναλλακτικών οδεύσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Διάδρομος αντιμετωπίζεται ως μέρος ενός ευρύτερου συστήματος τροφοδοσίας και όχι ως ανταγωνιστική επιλογή έναντι άλλων διαδρομών. Η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και η διαφοροποίηση των πηγών αποτελούν βασικούς στόχους.
ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ
Μέχρι τον Ιούνιο αναμένεται να δημοσιευθούν τα νέα προϊόντα δυναμικότητας, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν προηγηθεί οι απαραίτητες εγκρίσεις από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Για τη μεταβατική περίοδο έως τον Οκτώβριο του 2026, έχει υποβληθεί αίτημα παράτασης των υφιστάμενων προϊόντων. Οι δημοπρασίες για τις υφιστάμενες διαδρομές αναμένεται να συνεχιστούν, με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής τροφοδοσίας της αγοράς και ιδιαίτερα της Ουκρανίας.
