Η κυκλική οικονομία αναδεικνύεται σε βασικό άξονα πολιτικής για τη διαχείριση πόρων, ενέργειας και αποβλήτων, όπως επισημάνθηκε στο πλαίσιο της Green Attica Expo 2026. Εκπρόσωποι φορέων και οργανισμών αναφέρθηκαν στην ανάγκη μετάβασης από το γραμμικό μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης σε ένα σύστημα όπου τα υλικά αξιοποιούνται ξανά, τα απόβλητα περιορίζονται και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μειώνεται.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, οι εθνικές πολιτικές, η χρηματοδότηση έργων, η ανακύκλωση, η ενέργεια, οι πρώτες ύλες και η προστασία της βιοποικιλότητας.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Ο Γιώργος Κρεμλής, επίτιμος διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διευθυντής του Ινστιτούτου Κυκλικής Οικονομίας και Κλίματος του EPLO, ανέφερε ότι η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει τη διατήρηση ή και τη βελτίωση του περιβάλλοντος για τις επόμενες γενιές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η κυκλικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, περίπου στο 12%, γεγονός που καθιστά αναγκαία την επιτάχυνση των παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Circular Economy Act, τον ευρωπαϊκό κανονισμό που αναμένεται να ενισχύσει τη δημιουργία αγοράς ανακυκλώσιμων υλικών. Στόχος είναι τα απόβλητα να αντιμετωπίζονται περισσότερο ως πόροι και λιγότερο ως υλικά προς απόρριψη. Η μετάβαση αυτή, όπως σημειώθηκε, απαιτεί δεσμευτικά μέτρα, αλλά και οικονομική στήριξη σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, Ιωάννης Ανδρουλάκης, στάθηκε στη σημασία της κυκλικής αξιοποίησης των υλικών από τους δικαιούχους χρηματοδοτήσεων. Όπως ανέφερε, στις σχετικές προσκλήσεις θα ενισχύονται προτάσεις που περιλαμβάνουν μετρήσιμα στοιχεία κυκλικότητας.
Η προσέγγιση αυτή αφορά τόσο την αγορά όσο και την τοπική αυτοδιοίκηση. Οι δήμοι και οι επιχειρήσεις καλούνται να ενσωματώσουν πρακτικές βιωσιμότητας, όχι μόνο ως περιβαλλοντική επιλογή, αλλά και ως παράγοντα αναπτυξιακής στρατηγικής.
ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΚΑΙ ΝΕΡΟ
Ο αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ για τον κλάδο Αποβλήτων, Κωνσταντίνος Αραβώσης, υπογράμμισε την ανάγκη ταχείας ανάπτυξης της ανακύκλωσης και περιορισμού της ταφής αποβλήτων. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς και στην ανάγκη παροχής οικονομικών κινήτρων στους εμπλεκόμενους.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στους υδάτινους πόρους. Η επαναχρησιμοποίηση και η ορθολογική διαχείριση του νερού, ειδικά στην άρδευση, παρουσιάζονται ως κρίσιμες παράμετροι για την εξοικονόμηση ενός πόρου που επηρεάζεται άμεσα από την κλιματική κρίση.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΕΟΑΝ, Αλεξάνδρα Τόγια, σημείωσε ότι η κυκλική οικονομία δεν περιορίζεται στην περιβαλλοντική πολιτική, αλλά αποτελεί συνολικό μοντέλο ανάπτυξης. Παρά τα χαμηλά επίπεδα επιδόσεων της Ελλάδας, ανέφερε ότι έχουν γίνει βήματα, κυρίως μέσω μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΑΠΕΕΠ, Αναστασία Ρήγα, συνέδεσε την κυκλική οικονομία με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Όπως τόνισε, η αποθήκευση ενέργειας, τα δίκτυα και οι εξαγωγές αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την περαιτέρω αξιοποίηση των ΑΠΕ και τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ
Ο πρόεδρος της ΕΑΓΜΕ, Διονύσιος Γκούτης, ανέφερε ότι η πράσινη μετάβαση συνδέεται άμεσα με την επάρκεια κρίσιμων πρώτων υλών. Η ανακύκλωση και η ανάκτηση υλικών μπορούν να μειώσουν την εξάρτηση της Ευρώπης και να ενισχύσουν την παραγωγική της αυτονομία.
Στο ίδιο πλαίσιο, η κυκλική οικονομία συνδέεται και με την προστασία των οικοσυστημάτων. Η εκπρόσωπος του ΟΦΥΠΕΚΑ, Ελένη Κατσιρώδη, αναφέρθηκε στις προστατευόμενες περιοχές της χώρας και στην ανάγκη διαχειριστικών σχεδίων, χωροταξικού σχεδιασμού και ενημέρωσης των πολιτών.
ΤΟΠΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ
Κοινή διαπίστωση των συμμετεχόντων ήταν ότι η κυκλική οικονομία δεν μπορεί να εφαρμοστεί μόνο με κεντρικές αποφάσεις. Η τοπική αυτοδιοίκηση, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες έχουν ρόλο στην ανακύκλωση, στη μείωση αποβλήτων, στην εξοικονόμηση πόρων και στην προσαρμογή στην κλιματική κρίση.
Η μετάβαση σε ένα κυκλικό μοντέλο προϋποθέτει επενδύσεις, κανόνες, τεχνολογία και αλλαγή συμπεριφοράς. Για την οικονομία, όμως, δημιουργεί και νέες δυνατότητες σε τομείς όπως η ενέργεια, οι πρώτες ύλες, η διαχείριση αποβλήτων και οι τοπικές υποδομές.
