Η απώλεια βασικών προμηθευτών καυσίμων, σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική αναταραχή, πολλαπλασιάζει τις λειτουργικές δαπάνες εργοστασίων και μειώνει δραστικά την ανταγωνιστικότητα
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Εφιάλτης για την Ευρώπη το εκρηκτικό μείγμα πληθωριστικών πιέσεων και ενεργειακού κόστους, με τη Φρανκφούρτη και τις Βρυξέλλες ανήμπορες να διαχειριστούν τη νέα κρίση. Από τη μία το αδιέξοδο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, από την άλλη η αβελτηρία της Κομισιόν φαντάζουν σαν τις ομηρικές Σκύλλα και Χάρυβδη για την οικονομία/επιχειρηματικότητα (συνακόλουθα την κοινωνία) δίχως να υπάρχει Οδυσσέας… Για την πιο κρίσιμη -μέχρι την επόμενη- συνεδρίαση (προ)ετοιμάζονται στα κεντρικά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στη Φρανκφούρτη. Στις 18-19 Μαρτίου το Governing Council -κατά πάσα βεβαιότητα- με τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή-Περσικό ενεργή, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τα ελάχιστα περιθώρια διαχείρισης που θα έχει η πρόεδρος της ΕΚΤ.
Ηδη από το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας κορυφαίοι παράγοντες της δημιουργούν κλίμα που θα δικαιολογούσε ακόμα και αύξηση επιτοκίων, με τον Λουίς ντε Γκιντός να σημειώνει (Reuters) ότι βασική αρχή είναι πως πρόκειται για βραχύβια υπόθεση (το πόθεν τεκμαίρεται, για τον αντιπρόεδρο της ΕΚΤ δεν ειπώθηκε), αλλά εάν η διάρκεια είναι μεγαλύτερη, τότε αλλάζουν τα δεδομένα για τον πληθωρισμό. Γνωστό σε πρωτοετή οικονομικών σπουδών πως ο πόλεμος και ειδικά σχετικής διάρκειας και επάλληλων συνεπειών παράγει πληθωρισμό, τελεία και παύλα.
Ο Γιοακίμ Νάγκελ, πιο προσεκτικός, υπενθύμισε το σοκ τιμών που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με τον επικεφαλής της Bundesbank να εκτιμά ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι αποφασισμένοι να αποφύγουν τις δευτερογενείς επιπτώσεις. Μάλλον για wishful thinking θα το έλεγε κάποιος τρίτος, συνεκτιμώντας από την προειδοποίηση του Κατάρ για τον κίνδυνο δραστικής μείωσης της παραγωγής πετρελαίου, μέχρι την ασφυξία 600 και πλέον τάνκερ φορτηγών κ.λπ. πλοίων στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού. Σωστά ο Γερμανός τραπεζίτης συνδέει την έκταση της ζημιάς με τη διάρκεια/ένταση του πολέμου. Ωστόσο, η συγκυρία δεν είναι και η καλύτερη δυνατή, καθώς οι οικονομικές προοπτικές της Ευρώπης -που ήδη επιβαρύνονται από τη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ- έχουν γίνει πολύ πιο αβέβαιες μετά τις εξελίξεις στο Ιράν. Η επακόλουθη αύξηση των τιμών ενέργειας δύσκολα δεν θα επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα τροφοδοτεί ήδη τον πληθωρισμό.
Η Ευρώπη έχασε τον βασικό ενεργειακό τροφοδότη της (Ρωσία) το 2022, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά φαίνεται να χάνει και τον σημαντικότερο εναλλακτικό (Κατάρ), πρακτικά μένει πλέον με το νορβηγικό (αλλά με περιορισμένη πρόσβαση) και το υγροποιημένο φυσικό αέριο των ΗΠΑ. Ομως, το ενεργειακό κόστος για μία ευρωπαϊκή επιχείρηση είναι, ήδη, δύο και τρεις φορές ακριβότερο από μιας αμερικανικής.
ΑΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Η πολιτική (;) της Ούρσουλα (μία είναι…) αμφισβητείται και ως προς τη διαχείριση του Ενεργειακού. Ωστόσο, η στρατηγική της Επιτροπής παραμένει αμετάβλητη, παρά τις επιθέσεις κατά του Ιράν που έχουν προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με τον εφοδιασμό. Σύμφωνα με αποκάλυψη του Politico, οι Βρυξέλλες επιμένουν δογματικά στις μακροχρόνιες εκκλήσεις για την προώθηση της πράσινης ενέργειας. Αυτό την ώρα που οι πολιτικοί των χωρών-μελών της Ε.Ε. αντιμετωπίζουν την αυξανόμενη οργή του κοινού για τους υψηλούς λογαριασμούς και την υποτονική οικονομική ανάπτυξη.
Από την άλλη, εν μέσω εντεινόμενων πληθωριστικών πιέσεων η ΕΚΤ αφενός δεν μπορεί να μειώσει τα επιτόκια (κόστος χρήματος), ενδεχόμενο στο οποίο αναφερόταν η Λαγκάρντ μέχρι πρότινος, αφετέρου εάν τα αυξήσει, όπως φημολογείται πλέον και σε τοπικό επίπεδο, θα πληγεί έτι περαιτέρω η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας/επιχειρηματικότητας. Σαν να λέμε μπρος γκρεμός και πίσω άλλος… γκρεμός.
Δεν είναι τυχαίο που στην ευρωπαϊκή αρθρογραφία εμφανίζονται ξανά αναλύσεις παραπέμποντας στη δεκαετία του ’70, αναφερόμενες στον κίνδυνο του στασιμοπληθωρισμού.
Παράλληλα με αυτά, η κόντρα Ουάσινγκτον – Μαδρίτης, η «επίθεση» Τραμπ στον Σάντσεθ, που πρακτικά αφορά προσπάθεια αποκλεισμού της ισπανικής οικονομίας. Συνοπτικά, τα τελευταία 24ωρα την προειδοποίηση Μπέσεντ για διακοπή κάθε εμπορικής και οικονομικής σχέσης ακολούθησε η απόσυρση επενδυτικών κεφαλαίων από την BlackRock (σ.σ.: δηλαδή τον επίσημο σύμβουλο διαχείρισης του ομοσπονδιακού χρέους των ΗΠΑ) και εντολή σε JPMC, Goldman Sachs να (ξε)πουλήσουν επενδυτικές θέσεις τους σε ενεργειακούς ομίλους, φορείς κ.λπ. του ευρύτερου energy sector. Το να πατήσουν το sell τα πανίσχυρα αμερικανικά σπίτια σε ισπανικά ενεργειακά assets θα έχει ως συνέπεια τη μετάσταση του προβλήματος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.
Στο ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων αναφέρθηκε και η Ελίζα Λειβαδιώτη, στην ενημέρωση αναλυτών από τη διοίκηση της Τράπεζας Κύπρου. Η ανώτατη οικονομική διευθύντρια του κυπριακού ομίλου ενημέρωσε πως το 50% των αναλυτών, οι οποίοι συμμετείχαν στο Investor’s Day, θεώρησε πολύ πιθανό η ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μ.β., εάν ο πόλεμος έχει διάρκεια. Τι σημαίνει βασικό επιτόκιο στο 2,25%, ας μην το συζητήσουμε τώρα, θυμίζοντας πως και η μεθεπόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ δεν είναι πολύ μακριά, στις 7-8 Απριλίου.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 13/3/2026)
