Πάνω από το 1 τρισ. ευρώ εκτιμάται ότι υπερβαίνει η πραγματική αξία της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το 2025, αναδεικνύοντας σημαντική απόκλιση από τις φορολογικές αποτιμήσεις που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ.
ΑΠΟΚΛΙΣΗ
Η συνολική αντικειμενική αξία των ακινήτων στη χώρα διαμορφώνεται στα 782,5 δισ. ευρώ, ωστόσο εκτιμήσεις της αγοράς τοποθετούν την εμπορική αξία πάνω από το 1 τρισ. ευρώ. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει ένα διαχρονικό χάσμα μεταξύ των διοικητικών τιμών και των πραγματικών συνθηκών της αγοράς, το οποίο επηρεάζει τόσο τη φορολόγηση όσο και τη συνολική εικόνα της ακίνητης περιουσίας.
ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ
Για το 2025 εκδόθηκαν εκκαθαριστικά σημειώματα ΕΝΦΙΑ σε περισσότερους από 7,15 εκατ. ιδιοκτήτες, φυσικά και νομικά πρόσωπα. Η μέση αντικειμενική αξία ανά φορολογούμενο διαμορφώνεται περίπου στις 87.700 ευρώ, ενώ η μέση ετήσια επιβάρυνση από τον φόρο ανέρχεται στα 254 ευρώ. Το συνολικό ποσό που έχει βεβαιωθεί προσεγγίζει τα 2,3 δισ. ευρώ.
Από το σύνολο των ιδιοκτητών, περίπου 983.800 απαλλάσσονται πλήρως από την καταβολή φόρου, γεγονός που περιορίζει τον αριθμό των υπόχρεων σε περίπου 6,17 εκατ. Με άλλα λόγια, η επιβάρυνση κατανέμεται τελικά στη μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών.
ΚΑΤΑΝΟΜΗ
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ακίνητης περιουσίας καταγράφεται στην Αττική, όπου η συνολική αντικειμενική αξία φτάνει τα 412,6 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το μισό της συνολικής αξίας της χώρας. Στην ίδια περιφέρεια καταγράφεται και ο υψηλότερος μέσος ΕΝΦΙΑ, που ξεπερνά τα 480 ευρώ ανά φορολογούμενο.
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Κεντρική Μακεδονία, με αξία ακινήτων άνω των 100 δισ. ευρώ και μέσο φόρο κοντά στα 239 ευρώ. Αντίστοιχα, στην Κρήτη, η συνολική αξία προσεγγίζει τα 42,6 δισ. ευρώ, με σχετικά υψηλή μέση αξία ανά ιδιοκτήτη και μέση επιβάρυνση περίπου 290 ευρώ.
Περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα, όπως το Νότιο Αιγαίο και τα Ιόνια Νησιά, εμφανίζουν υψηλότερες μέσες αξίες και φόρους, παρά τον μικρότερο αριθμό ιδιοκτητών. Αντίθετα, σε περιφέρειες της Βόρειας Ελλάδας, όπως η Δυτική Μακεδονία και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, καταγράφονται χαμηλότερες αξίες και μικρότερες φορολογικές επιβαρύνσεις.
ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής επιβάρυνσης παίζουν οι εκπτώσεις. Περισσότεροι από 428.000 φορολογούμενοι που έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι φυσικών κινδύνων έλαβαν μειώσεις φόρου, ενώ εκπτώσεις χορηγήθηκαν και σε ιδιοκτήτες ακινήτων σε μικρούς οικισμούς.
ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ
Από το συνολικό ποσό του ΕΝΦΙΑ, περίπου 1,71 δισ. ευρώ αφορά φυσικά πρόσωπα και περίπου 585 εκατ. ευρώ νομικά πρόσωπα, γεγονός που δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης εξακολουθεί να αφορά τα νοικοκυριά.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν ότι το ισχύον σύστημα βασίζεται σε αντικειμενικές αξίες που δεν ακολουθούν πλήρως τις εξελίξεις της αγοράς. Η απόκλιση, που εκτιμάται σε περίπου 200 δισ. ευρώ, παραμένει βασικό ζήτημα για τη χάραξη πολιτικής.
Η συζήτηση για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών ώστε να προσεγγίζουν περισσότερο τις εμπορικές τιμές συνεχίζεται, με στόχο έναν πιο ισορροπημένο τρόπο φορολόγησης. Παράλληλα, η διατήρηση στοχευμένων ελαφρύνσεων θεωρείται κρίσιμη για τη στήριξη συγκεκριμένων ομάδων φορολογουμένων.
Συνολικά, η ακίνητη περιουσία διατηρεί τον ρόλο της ως βασικός πυλώνας φορολογικών εσόδων, ενώ οι διαφοροποιήσεις μεταξύ περιοχών και οι αποκλίσεις στις αποτιμήσεις συνεχίζουν να επηρεάζουν την εικόνα της αγοράς.
