Τον κώδωνα του κινδύνου για οξύτατη κρίση ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα κρούει το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), επισημαίνοντας ότι οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, οι εκκρεμότητες στα προγράμματα ενισχύσεων και η εκτίναξη του κόστους παραγωγής έχουν δημιουργήσει ασφυκτικές συνθήκες για τους παραγωγούς.
Σε υπόμνημα που απέστειλε προς τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, το Επιμελητήριο κάνει λόγο για συσσωρευμένες οφειλές και θεσμικές εκκρεμότητες που απειλούν τη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα.
Εκκρεμείς πληρωμές εκατοντάδων εκατομμυρίων
Σύμφωνα με το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., οι εκκρεμείς πληρωμές από τον Πυλώνα ΙΙ ανέρχονται περίπου σε 200 εκατ. ευρώ και αφορούν μεταξύ άλλων δημόσια εγγειοβελτιωτικά έργα, προγράμματα LEADER, Σχέδια Βελτίωσης, δράσεις μεταποίησης και γεωργικών συμβούλων.
Παράλληλα, προστίθενται περίπου 250 εκατ. ευρώ σε οφειλές από γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα προς τους παραγωγούς.
Η μη καταβολή των ποσών, όπως τονίζεται, έχει προκαλέσει αλυσίδα οικονομικής πίεσης, καθώς οι αγρότες αδυνατούν να ανταποκριθούν σε υποχρεώσεις προς γεωπόνους, προμηθευτές και καταστήματα εφοδίων.
Προβλήματα με το ΟΣΔΕ 2026 και τα ΚΥΔ
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η καθυστέρηση στην έναρξη της διαδικασίας υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026, η οποία, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, δημιουργεί πολλαπλά προβλήματα, όπως περιορισμένο χρόνο για διορθώσεις, δυσκολίες στην ενεργοποίηση της Κάρτας Αγρότη και εμπόδια στην πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.
Παράλληλα, επισημαίνεται ο κίνδυνος υπερφόρτωσης των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) και των γεωτεχνικών, με πιθανές νέες καθυστερήσεις στις πληρωμές.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ζητά άμεση αποσαφήνιση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των ΚΥΔ για τα έτη 2026–2027, καθώς και διασφάλιση του επιστημονικού ρόλου των γεωτεχνικών, ενώ παράλληλα προειδοποιεί για τον κίνδυνο αποκλεισμού παραγωγών με περιορισμένη ψηφιακή εξοικείωση.
Αυξημένο κόστος παραγωγής απειλεί τη βιωσιμότητα
Σημαντικός παράγοντας πίεσης, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, είναι και η εκτόξευση του κόστους παραγωγής, με αυξήσεις σε καύσιμα, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα και ενέργεια.
Όπως αναφέρεται, πολλές καλλιέργειες καθίστανται πλέον οριακά βιώσιμες, με τον κίνδυνο εγκατάλειψης καλλιεργειών και συρρίκνωσης της εγχώριας αγροτικής παραγωγής να είναι υπαρκτός.
Αιτήματα προς την Πολιτεία
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ζητά, μεταξύ άλλων:
σαφές χρονοδιάγραμμα πληρωμών για τις εκκρεμότητες του Πυλώνα ΙΙ και πιθανές νομοθετικές παρεμβάσεις
άμεση ενεργοποίηση του ΟΣΔΕ 2026 με επαρκή χρόνο υποβολής
ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία των ΚΥΔ την περίοδο 2026–2027
διασφάλιση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των γεωτεχνικών
πρόσθετα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους παραγωγής
Το Επιμελητήριο προειδοποιεί ότι η κατάσταση έχει φτάσει σε οριακό σημείο και καλεί την Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα σε παρεμβάσεις, προκειμένου να αποφευχθούν μη αναστρέψιμες συνέπειες για την ελληνική ύπαιθρο.
