Με πρωτοφανή ρυθμό μειώνονται τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου, καθώς οι διαταραχές που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν απειλούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω άνοδο των τιμών, προειδοποιεί ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ).
Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, τα αποθέματα πετρελαίου και διυλισμένων καυσίμων υποχώρησαν τον Απρίλιο κατά σχεδόν 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως – ποσότητα που υπερβαίνει τη συνολική κατανάλωση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας – γεγονός που θέτει υπό πίεση το παγκόσμιο «μαξιλάρι ασφαλείας» των ενεργειακών αγορών.
Προειδοποίηση για νέα ανοδική πίεση στις τιμές
Στη μηνιαία του έκθεση, ο ΙΕΑ επισημαίνει ότι «ο κόσμος αντλεί αποθέματα πετρελαίου με ρυθμό-ρεκόρ, καθώς οι χώρες εισαγωγής αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς διαταραχές στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή».
Ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι η ταχεία συρρίκνωση των αποθεμάτων, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές αναταράξεις, ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες αυξήσεις των τιμών στο προσεχές διάστημα.
Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, τα παγκόσμια αποθέματα έχουν μειωθεί κατά σχεδόν 250 εκατ. βαρέλια από την έναρξη της σύγκρουσης, με τις απώλειες να είναι ακόμη μεγαλύτερες εάν δεν συνυπολογιστεί το πετρέλαιο που παραμένει «παγιδευμένο» στον Περσικό Κόλπο λόγω του σχεδόν πλήρους κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Πίεση από τα Στενά του Ορμούζ και τη Μέση Ανατολή
Η ΙΕΑ σημειώνει ότι οι απώλειες προσφοράς από τη Μέση Ανατολή έχουν μερικώς αντισταθμιστεί από τη μείωση της ζήτησης, κυρίως στις ανεπτυγμένες οικονομίες.
Στην Ευρώπη, η κατανάλωση πετρελαίου αναμένεται να υποχωρήσει φέτος σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με πτώση περίπου 140.000 βαρελιών ημερησίως.
Το σενάριο αυτό βασίζεται στην εκτίμηση ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα τερματιστεί έως τις αρχές Ιουνίου, ενώ σε περίπτωση παράτασης της σύγκρουσης, η πτώση της κατανάλωσης στην Ευρώπη θα είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Ενισχυμένες πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο
Η παρατεταμένη αστάθεια έχει επηρεάσει όλες τις χώρες εισαγωγής πετρελαίου, με τα Στενά του Ορμούζ – από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου – να παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για περισσότερες από 10 εβδομάδες λόγω των ιρανικών απειλών.
Η Ευρώπη καταγράφει ιδιαίτερη πίεση στην αγορά καυσίμων αεροπορίας, καθώς η Μέση Ανατολή κάλυπτε περίπου το 60% των αναγκών της το 2025.
Παράλληλα, οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου στην ευρωπαϊκή ήπειρο μειώθηκαν, με αποτέλεσμα τα αποθέματα στο κρίσιμο κέντρο αποθήκευσης Άμστερνταμ–Ρότερνταμ–Αμβέρσα να υποχωρήσουν κάτω από τα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας πενταετίας.
Η αντιστάθμιση από τη Βόρεια Αμερική
Ο αντίκτυπος της μειωμένης προσφοράς περιορίστηκε εν μέρει από την αύξηση των εξαγωγών της Βόρειας Αμερικής, κυρίως των ΗΠΑ, οι οποίες ενίσχυσαν τις εξαγωγές ντίζελ κατά 430.000 βαρέλια ημερησίως σε ετήσια βάση, με το μεγαλύτερο μέρος να κατευθύνεται προς την ευρωπαϊκή αγορά, σύμφωνα με τον ΙΕΑ.
