Το μότο του Κυριάκου Μητσοτάκη για εκλογές το 2027 και πως την ιστορία τη γράφουν οι παρόντες έρχεται να αμφισβητήσει η Moody’s, που παραθέτει τέσσερα ενδεχόμενα, με το πιο ακραίο να αναφέρεται σε πρόωρες εκλογές το 2026 και παρατεταμένη περίοδο αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης.
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Μάλιστα σε αυτό το απευκταίο worst case scenario οι αναλυτές του μεγαλύτερου οίκου αξιολόγησης χρέους προειδοποιούν για ένα επεισόδιο δίχως πρόσφατο προηγούμενο, συνακόλουθη απώλεια πολιτικής αξιοπιστίας και επενδυτικής προοπτικής.
Προφανώς η έκθεση -υπογράφεται από τους Michael Grammatikopoulos, Dawn Holland και Colin Ellis- απευθύνεται από το ευρύ διεθνές επενδυτικό κοινό μέχρι την εγχώρια επιχειρηματικότητα, βεβαίως προς την κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα.
Οι αναλυτές εστιάζουν μεν στην επιφάνεια – τη μακροοικονομική επίδοση της χώρας, τη μείωση της ανεργίας, την αύξηση του ΑΕΠ, τον περιορισμό του χρέους και άλλων που συνθέτουν το κυβερνητικό αφήγημα περί ισχυρής οικονομίας. Μόνο που οι αναλυτές της Moody’s Analytics εξετάζουν και ανασύρουν τα υπό την επιφάνεια δεδομένα και αυτά είναι ο δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ, που παραμένει ο υψηλότερος στην Ευρώπη (πιθανότατα τέλος 2026 θα είναι ο δεύτερος μετά της Ιταλίας), το κατά κεφαλήν ΑΕΠ που είναι σταθερά από τα χαμηλότερα στην Ε.Ε., παραμένοντας κατά 7,3% κάτω από του 2008, δηλαδή πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση (Lehman κ.λπ.)., επί της ουσίας στα προ 18ετίας μεγέθη και χειρότερα. Επίσης, ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το 2025 ήταν οριακά καλύτερο από της Βουλγαρίας και της Λετονίας, ενώ υπολειπόταν των Κύπρου, Πορτογαλίας, Κροατίας και Λιθουανίας.
Οι αναλυτές του οίκου δεν βλέπουν μόνο τη βιτρίνα, αλλά προχωρούν στα ενδότερα, όπου η κατάσταση είναι αυτή που -λίγο ως πολύ- βιώνει η κοινωνία των 2/3, η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, η απουσία άμεσων ξένων επενδύσεων, που παράγουν προϊόν/θέσεις εργασίας, ο δυσθεώρητος πληθωρισμός, οι γνωστές παθογένειες του συστήματος (διαφθορά, γραφειοκρατία, ελλειμματικό πρωτογενή τομέα, υψηλό ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία κ.ά.).
Στην έκθεση το κλίμα στην κοινωνία περιγράφεται ως ταραγμένο, με την κυβέρνηση μετά το δραματικό δυστύχημα στα Τέμπη να βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής για αρκετά ζητήματα, πιο πρόσφατο αυτό της αντιπαράθεσης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για την κατανομή κοινοτικών κονδυλίων (ΟΠΕΚΕΠΕ). Γνωστό πως η πολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει την οικονομία, την επιχειρηματικότητα, τις επενδύσεις μέσω πολλών τρόπων, όταν μάλιστα συμπίπτει με προεκλογικές περιόδους μπορεί να παροξυνθεί. Ενας δείκτης-μετρητής της αβεβαιότητας, ο Δείκτης Αβεβαιότητας Οικονομικής Πολιτικής, αυξήθηκε στις 153 μονάδες τον Μάρτιο, το υψηλότερο σημείο από την εποχή της πανδημίας (Covid-19). Παράλληλα αρχίζουν να μην ευημερούν ούτε οι αριθμοί, ειδικότερα η ανεργία -έπειτα από σταθερή υποχώρηση- τον Μάρτιο καταγράφηκε στο 9%, από 7,9% τον Δεκέμβριο, ο πληθωρισμός έχει εκτοξευθεί, μειώνοντας έτι περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των πολιτών, κ.λπ.
Βασικό σενάριο για τον οίκο παραμένει αυτό των εκλογών έως τα μέσα του 2027, ο σχηματισμός κυβέρνησης σε μία το πολύ δύο αναμετρήσεις, με αποτέλεσμα η δημοσιονομική χαλάρωση να είναι προσωρινή και η βιωσιμότητα του χρέους να παραμείνει σταθερή.
ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ
Σύμφωνα με το δεύτερο ενδεχόμενο, οι εκλογές διεξάγονται στο τρίτο τρίμηνο (Σεπτέμβριο;) και η αβεβαιότητα είναι ανάλογη του χρόνου σχηματισμού κυβέρνησης. Στο πιο δυσμενές περιγράφονται διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις, επιβάρυνση (και) του επενδυτικού κλίματος, αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων (ακριβότερο κόστος δανεισμού).
Σε κάθε περίπτωση, η έκθεση αποτελεί σαφές μήνυμα τόσο προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα όσο και προς την εσωτερική, επί της ουσίας «γκριζάροντας» την εικόνα που προτάσσει ο πρωθυπουργός, αναδεικνύοντας διαρθρωτικές αδυναμίες. Συνιστά, δε, την πρώτη άμεση παρέμβαση οίκου μεγέθους-σπουδαιότητας της Moody’s, εισάγοντας και τύποις πλέον την πολιτική παράμετρο στο οικονομικό/επιχειρηματικό/επενδυτικό πεδίο.
Συνδυαστικά, δε, με τις εξελίξεις για τον «πρόωρο θάνατο» του δανειακού σκέλους του RRF και τις συνέπειες που φορτίζουν ακόμα περισσότερο το βαρύ κλίμα, η συνέχεια προοιωνίζεται δυσχερέστερη.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 22/5/2026)
