Με περιορισμένο προϋπολογισμό φαίνεται ότι σχεδιάζουν το φετινό καλοκαίρι τα ελληνικά νοικοκυριά, σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ για τις θερινές διακοπές, τις καταναλωτικές επιλογές και τις αγοραστικές συνήθειες. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026, σε δείγμα 700 καταναλωτών από όλη τη χώρα, και αποτυπώνει μια εικόνα αυξημένης προσοχής στις δαπάνες.
Το βασικό εύρημα είναι ότι το 50% των ερωτηθέντων δηλώνει πως δεν σκοπεύει να κάνει διακοπές το καλοκαίρι του 2026. Το ποσοστό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το 52% που είχε καταγραφεί το 2025, ωστόσο παραμένει υψηλό και συνδέεται κυρίως με το διαθέσιμο εισόδημα, το κόστος μετακίνησης, τη διαμονή και την εστίαση.
Η εικόνα δείχνει ότι για μεγάλο μέρος των πολιτών οι διακοπές δεν αποτελούν πλέον αυτονόητη επιλογή, αλλά απόφαση που εξαρτάται από τον συνολικό οικογενειακό προϋπολογισμό.
ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ
Το υπόλοιπο 50% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι θα πραγματοποιήσει κάποια μορφή διακοπών. Ωστόσο, και σε αυτή την κατηγορία η τάση είναι συγκρατημένη. Το 34% αναφέρει ότι θα κάνει περιορισμένες διακοπές, το 14% ότι θα κινηθεί περίπου στα ίδια επίπεδα με άλλες χρονιές, ενώ μόλις το 2% σκοπεύει να ταξιδέψει για περισσότερες ημέρες.
Όσοι ταξιδέψουν επιλέγουν κυρίως σύντομες αποδράσεις. Το 42% σχεδιάζει διακοπές διάρκειας τεσσάρων έως επτά ημερών, ενώ το 29% υπολογίζει οκτώ έως δεκατέσσερις ημέρες. Η μέση διάρκεια των διακοπών για όσους μετακινηθούν διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το 2025, όταν ήταν 11,3 ημέρες.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η διάρκεια δεν αυξάνεται ουσιαστικά, παρά την επιθυμία πολλών νοικοκυριών για ανάπαυση, καθώς το κόστος παραμένει καθοριστικός παράγοντας.
ΔΙΑΜΟΝΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ
Η προσπάθεια μείωσης των εξόδων αποτυπώνεται και στις επιλογές διαμονής. Το 35% επιλέγει ιδιόκτητη εξοχική κατοικία, ενώ το 18% φιλοξενία σε σπίτι συγγενών ή φίλων. Παράλληλα, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια συγκεντρώνουν επίσης 35%, γεγονός που δείχνει στροφή σε πιο οικονομικές λύσεις.
Αντίθετα, η ξενοδοχειακή διαμονή εμφανίζεται περιορισμένη. Μόλις το 14% δηλώνει ότι θα μείνει σε ξενοδοχείο, με το 10% να επιλέγει διαμονή χωρίς διατροφή και το 4% με πλήρη διατροφή. Το camping αποτελεί επιλογή για το 8%, ενώ το 9% εξετάζει ταξίδι στο εξωτερικό.
Στους προορισμούς, η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά στη θάλασσα συγκεντρώνει το 57% των προτιμήσεων. Τα νησιά ακολουθούν με 38%, ενώ η ορεινή ηπειρωτική χώρα επιλέγεται από το 11%. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι αρκετοί καταναλωτές προτιμούν εγχώριες λύσεις με χαμηλότερο κόστος μετακίνησης, αποφεύγοντας σε πολλές περιπτώσεις τα αυξημένα ακτοπλοϊκά έξοδα.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΕΞΟΔΑ
Η συγκράτηση δαπανών δεν περιορίζεται στη μετακίνηση και τη διαμονή, αλλά επεκτείνεται και στην καθημερινότητα των διακοπών. Το 41% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά στις διακοπές, ενώ το 70% επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ.
Οι φούρνοι και τα αρτοποιεία έχουν επίσης σημαντική θέση στις καταναλωτικές συνήθειες, καθώς το 79% αναφέρει ότι τα επισκέπτεται συχνά. Αντίθετα, μόνο το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ κατά τη διάρκεια των διακοπών.
Παράλληλα, το 62% προτιμά την αγορά τοπικών προϊόντων. Η επιλογή αυτή συνδυάζει την αναζήτηση πιο προσιτών λύσεων με τη στήριξη των τοπικών οικονομιών, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές.
ΤΟΠΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
Η έρευνα δείχνει ότι οι τοπικές επιχειρήσεις διατηρούν σημαντικό ρόλο στις θερινές αγορές. Οι φούρνοι και τα αρτοποιεία συγκεντρώνουν 68% ως σημεία προμήθειας τροφίμων, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ 66%, οι μικρότερες αλυσίδες 48% και τα μίνι μάρκετ 41%.
Την ίδια στιγμή, το 45% των καταναλωτών δηλώνει ότι θα περιορίσει φέτος τις αγορές του. Ως μεγαλύτερη επιβάρυνση αξιολογούνται οι μετακινήσεις και τα εισιτήρια, ενώ ακολουθεί η εστίαση. Το κόστος διαμονής εμφανίζεται σχετικά λιγότερο πιεστικό, πιθανότατα επειδή πολλοί επιλέγουν εξοχικά, φιλοξενία ή οικονομικότερα καταλύματα.
Συνολικά, το φετινό καλοκαίρι διαμορφώνεται με κεντρικό κριτήριο τον έλεγχο του κόστους. Για όσους δεν θα ταξιδέψουν, η οικονομική πίεση λειτουργεί αποτρεπτικά. Για όσους τελικά κάνουν διακοπές, οι επιλογές δείχνουν μικρότερη διάρκεια, φθηνότερη διαμονή, περισσότερες αγορές από την τοπική αγορά και περιορισμό της εστίασης.
