Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων της από το 2023, ανεβάζοντας το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης (0,25%), σε μια απόφαση που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις με δανειακές υποχρεώσεις.
Ωστόσο, το τοπίο για τις επόμενες αποφάσεις της ΕΚΤ παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο. Η πρόεδρος της Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, ξεκαθάρισε ότι η πορεία της νομισματικής πολιτικής θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και ειδικότερα από τη διάρκεια και τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στην περιοχή του Ιράν.
Διαβάστε ακόμα: Από τη Vodafone, στη Fourlis, ποιοι τελικά πληρώνουν το «μάρμαρο» της κερδοφορίας
«Δεν δεσμευόμαστε σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων», δήλωσε χαρακτηριστικά η Λαγκάρντ, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται ξεχωριστά σε κάθε συνεδρίαση, με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα.
Τα δύο σενάρια που εξετάζει η ΕΚΤ
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, στη Φρανκφούρτη εξετάζονται δύο βασικές εκδοχές για την πορεία της οικονομίας και του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
Το πρώτο σενάριο αφορά μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή, με συνεχιζόμενες εντάσεις και προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές της ενέργειας και των μεταφορών θα παραμείνουν υψηλές, τροφοδοτώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Στο δυσμενές σενάριο της ΕΚΤ, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα μπορούσε να φτάσει το 4% το 2026 και να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, στο 5,3% το 2027, πριν υποχωρήσει στο 3% το 2028.
Αντίθετα, στο βασικό σενάριο, που προβλέπει ταχύτερη αποκλιμάκωση της κρίσης, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3% φέτος, θα μειωθεί στο 2,3% το 2027 και θα επιστρέψει στον στόχο του 2% το 2028.
Πιθανή νέα αύξηση τον Σεπτέμβριο
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανή μία ακόμη αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, ενώ δεν αποκλείεται να ακολουθήσει μία επιπλέον παρέμβαση προς το τέλος του έτους, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις παραμείνουν ισχυρές.
Η διάρκεια της κρίσης και η εξέλιξη των τιμών ενέργειας θεωρούνται οι βασικοί παράγοντες που θα καθορίσουν τόσο τον ρυθμό όσο και το εύρος των επόμενων κινήσεων της ΕΚΤ.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και για μειώσεις επιτοκίων
Παρά τη σημερινή αύξηση, η ΕΚΤ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο αλλαγής πορείας εάν οι συνθήκες το επιτρέψουν. Στο σενάριο ταχύτερης αποκλιμάκωσης της κρίσης, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να αρχίσουν να υποχωρούν, δίνοντας περιθώριο για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Πηγές με γνώση των συζητήσεων αναφέρουν ότι, εφόσον ο πληθωρισμός επιστρέψει σταδιακά προς τον στόχο του 2%, η ΕΚΤ θα μπορούσε ακόμη και να προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων πριν από το τέλος του έτους, ανακτώντας μέρος των πρόσφατων αυξήσεων.
Ανησυχία και για την ανάπτυξη της ευρωζώνης
Πέρα από τον πληθωρισμό, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη της ευρωζώνης. Η ενεργειακή κρίση, οι εμπορικές εντάσεις και η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένων κινδύνων.
Σύμφωνα με το ακραίο σενάριο της ΕΚΤ, ο ρυθμός ανάπτυξης της ευρωζώνης θα μπορούσε να περιοριστεί στο 0,5% φέτος, έναντι 0,8% στο βασικό σενάριο. Για το 2027 η ανάπτυξη ενδέχεται να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, στο 0,4%, έναντι πρόβλεψης 1,2% στο βασικό σενάριο.
Οι εξελίξεις αυτές διατηρούν όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, η οποία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού και στη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας.
Διαβάστε ακόμα: Μ. Στασινόπουλος: Ισχυρή βιομηχανία για ανθεκτική οικονομία και κοινωνική συνοχή
