Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν προχώρησαν στην ηλεκτρονική υπογραφή ενδιάμεσου Μνημονίου Κατανόησης, με στόχο την παράταση της εκεχειρίας και τη σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Η συμφωνία, που έχει λάβει την ονομασία «Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ», τίθεται σε εφαρμογή άμεσα, ενώ η επίσημη τελετή υπογραφής αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία, με τη συμμετοχή διαμεσολαβητών όπως το Πακιστάν και το Κατάρ.
Το βασικό σκέλος της συμφωνίας αφορά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Η Τεχεράνη δεσμεύεται να αποκαταστήσει σταδιακά την ασφαλή ναυσιπλοΐα, ενώ η Ουάσιγκτον προχωρά στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Για το Ιράν, το άμεσο όφελος είναι οικονομικό. Το Μνημόνιο προβλέπει εξαίρεση που επιτρέπει στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου διαπραγματεύσεων. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα της χώρας και να βελτιώσει τη ρευστότητα της οικονομίας, η οποία παραμένει υπό πίεση από τις κυρώσεις.
Διαβάστε ακόμα: Η Βενεζουέλα έγινε ισπανική υπόθεση
Παράλληλα, οι ΗΠΑ εμφανίζονται διατεθειμένες να προχωρήσουν σε αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει πρόοδος προς μια τελική συμφωνία. Η πλήρης άρση των κυρώσεων δεν θεωρείται άμεση, αλλά συνδέεται με την εφαρμογή των όρων και κυρίως με το πυρηνικό πρόγραμμα.
ΠΥΡΗΝΙΚΑ
Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει το βασικό πεδίο διαπραγμάτευσης. Σύμφωνα με το πλαίσιο του MoU, οι δύο πλευρές θα αναζητήσουν έναν κοινά αποδεκτό μηχανισμό για τη διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Η ελάχιστη απαίτηση που περιγράφεται είναι η αραίωση μέρους του αποθέματος εντός της χώρας, υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται σημαντικό για την Τεχεράνη, καθώς δεν προβλέπεται άμεση μεταφορά του υλικού εκτός ιρανικού εδάφους. Παράλληλα, στο κείμενο δεν περιλαμβάνεται σαφής δέσμευση για περιορισμό του βαλλιστικού προγράμματος, θέμα που στο παρελθόν αποτελούσε βασική αμερικανική απαίτηση.
ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ
Η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στις ΗΠΑ, κυρίως από κύκλους που θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον προσφέρει σημαντικές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται η δυνατότητα εξαγωγών πετρελαίου, η προοπτική αποδέσμευσης κεφαλαίων και η απουσία σαφών όρων για τους βαλλιστικούς πυραύλους.
Για τις αγορές, πάντως, η συμφωνία λειτουργεί ήδη αποκλιμακωτικά. Η προοπτική επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και αύξησης της προσφοράς πετρελαίου οδήγησε σε πτώση των διεθνών τιμών. Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι οι διαπραγματεύσεις των 60 ημερών, από τις οποίες θα κριθεί αν το προσωρινό πλαίσιο μπορεί να μετατραπεί σε μόνιμη διευθέτηση.

