Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προχωρά στην αναδιάρθρωση της εμπορικής της στρατηγικής, αναζητώντας νέους τρόπους επιβολής δασμών μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που έκρινε παράνομους τους εκτεταμένους παγκόσμιους δασμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του.
Ο στόχος της Ουάσιγκτον παραμένει η ενίσχυση της προστασίας της αμερικανικής παραγωγής, ωστόσο το νέο πλαίσιο επιχειρεί να στηριχθεί σε πιο ισχυρές νομικές βάσεις. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση στρέφεται σε έρευνες βάσει του άρθρου 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974, εξετάζοντας ζητήματα όπως η καταναγκαστική εργασία και η υπερβάλλουσα βιομηχανική παραγωγική ικανότητα σε διάφορες χώρες.
Διαβάστε ακόμα: Άφησαν την αλαζονεία και άρχισαν τα… παρακάλια στον Αντώνη Σαμαρά
Οι νέες παρεμβάσεις διαφοροποιούνται σημαντικά από το μοντέλο της «Ημέρας Απελευθέρωσης» της 2ας Απριλίου 2025, όταν είχαν επιβληθεί σχεδόν καθολικοί δασμοί σε βασικούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Καθώς οι προσωρινοί οριζόντιοι δασμοί 10% λήγουν στα τέλη Ιουλίου, διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο με κερδισμένους και χαμένους.
Οι χώρες που αναμένεται να ωφεληθούν
Φιλιππίνες
Οι Φιλιππίνες συγκαταλέγονται στους βασικούς ωφελημένους του νέου συστήματος. Ο δασμός που είχε επιβληθεί το 2025 ανερχόταν στο 19%, ωστόσο εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στο 12,5% μετά την ολοκλήρωση των σχετικών ερευνών.
Η χώρα δεν βρίσκεται στο στόχαστρο της έρευνας για την υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο πρόσθετων επιβαρύνσεων. Οι αμερικανικές εισαγωγές από τις Φιλιππίνες έφτασαν τα 7,7 δισ. δολάρια στο πρώτο τετράμηνο του έτους, καταγράφοντας αύξηση 51% σε ετήσια βάση.
Νότια Αφρική
Σημαντική βελτίωση αναμένεται και για τη Νότια Αφρική. Η χώρα είχε βρεθεί αντιμέτωπη με δασμό 30% το 2025, ωστόσο πλέον το ποσοστό εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στο 12,5%.
Παρά τη μείωση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ κατά 56% σε ετήσια βάση, η αποκλιμάκωση των δασμών θεωρείται θετική εξέλιξη για την οικονομία της χώρας.
Πακιστάν, Μιανμάρ και άλλες μικρότερες οικονομίες
Το Πακιστάν αναμένεται να δει τους δασμούς του να μειώνονται από 29% σε 10%, ενώ για τη Μιανμάρ οι επιβαρύνσεις που είχαν φτάσει το 44% ενδέχεται να υποχωρήσουν ακόμη και κοντά στο μηδέν για μεγάλο μέρος των προϊόντων της.
Ανάλογες ευνοϊκές εξελίξεις αναμένονται για χώρες όπως το Λάος και το Λεσότο, οι οποίες διατηρούν περιορισμένο εμπορικό όγκο με τις ΗΠΑ.
Οι πιθανές απώλειες
Σιγκαπούρη
Η Σιγκαπούρη φαίνεται να συγκαταλέγεται στις χώρες που κινδυνεύουν να βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση.
Παρότι δεν είχε επιβαρυνθεί με ειδικούς δασμούς ανά χώρα το 2025 και υπαγόταν μόνο στον γενικό συντελεστή 10%, πλέον αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο νέων επιβαρύνσεων τόσο από την έρευνα για την καταναγκαστική εργασία όσο και από πιθανές κυρώσεις που σχετίζονται με την υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα.
Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία καθώς η Σιγκαπούρη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παγκόσμιους κόμβους διαμετακόμισης εμπορευμάτων και κρίσιμο κρίκο στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Αβεβαιότητα για βασικούς εμπορικούς εταίρους
Καναδάς
Παρά το γεγονός ότι οι συνολικοί δασμοί εμφανίζονται χαμηλότεροι σε σχέση με το 2025, ο Καναδάς εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πιέσεις από τους ειδικούς δασμούς σε τομείς όπως τα μέταλλα.
Παράλληλα, οι κατά καιρούς απειλές του Τραμπ για επανεξέταση ή ακόμη και αποχώρηση από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου USMCA διατηρούν υψηλό βαθμό αβεβαιότητας ενόψει των νέων διαπραγματεύσεων.
Μεξικό
Το Μεξικό επιδιώκει να εξασφαλίσει χαμηλότερους δασμούς για την αυτοκινητοβιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση έναντι ανταγωνιστών όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Οι διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση της USMCA αναμένεται να συνεχιστούν τους επόμενους μήνες, με το μέλλον των εμπορικών σχέσεων να παραμένει ανοιχτό.
Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες πιέσεις για την ολοκλήρωση της νέας εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ πριν από την προθεσμία που έχει θέσει η Ουάσιγκτον.
Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση καθυστέρησης οι δασμοί στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα θα μπορούσαν να αυξηθούν από 15% σε 25%.
Την ίδια στιγμή, η πρόσφατη έρευνα βάσει του άρθρου 301 κατά της Γερμανίας για ζητήματα φαρμακευτικής πολιτικής προσθέτει νέα σημεία τριβής στις διατλαντικές σχέσεις.
Η Κίνα σε καλύτερη θέση από το αναμενόμενο
Παρά τη σκληρή ρητορική που είχε υιοθετήσει ο Τραμπ κατά την προεκλογική περίοδο του 2024, η Κίνα φαίνεται σήμερα να βρίσκεται σε πιο ευνοϊκή θέση από ό,τι προέβλεπαν οι αγορές.
Ενώ είχε γίνει λόγος για δασμούς έως και 60% στις κινεζικές εισαγωγές, οι εκτιμήσεις του Bloomberg Economics τοποθετούν το πραγματικό επίπεδο των αμερικανικών δασμών κοντά στο 21%.
Οι δύο πλευρές αναμένεται να επανεξετάσουν τη μεταξύ τους εμπορική εκεχειρία το φθινόπωρο, με το Πεκίνο να διατηρεί σημαντικά διαπραγματευτικά όπλα, όπως απέδειξε πρόσφατα μέσω των περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών.
Ένα νέο, πιο σύνθετο εμπορικό τοπίο
Η νέα προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ δημιουργεί ένα πιο πολύπλοκο δασμολογικό περιβάλλον, όπου οι οριζόντιες επιβαρύνσεις αντικαθίστανται από στοχευμένες παρεμβάσεις ανά χώρα και κλάδο. Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, καθώς οι εμπορικές έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη και οι τελικές αποφάσεις ενδέχεται να μεταβάλουν εκ νέου τους συσχετισμούς στο παγκόσμιο εμπόριο.
Διαβάστε ακόμα: ΤΑ ΕΝ ΟΙΚΩ ΕΝ ΔΗΜΩ: Μεγάλες κινήσεις σε αερομεταφορές και ακτοπλοΐα – Χρηματοδοτήσεις, επενδύσεις και ανακατατάξεις σε κρίσιμες υποδομές
