Στο στόχαστρο της Επιθεώρησης Εργασίας μπαίνουν κατά προτεραιότητα οι επιχειρήσεις που συγκεντρώνουν τον υψηλότερο βαθμό κινδύνου για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, με το νέο σύστημα προγραμματισμού των ελέγχων να συνοδεύεται από βαριές «καμπάνες» έως 50.000 ευρώ για κάθε παράβαση, προσωρινό λουκέτο και, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, οριστική διακοπή λειτουργίας.
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Η Επιθεώρηση Εργασίας αποκτά μηχανισμό βαθμολόγησης των επιχειρήσεων, ο οποίος θα καθορίζει ποιες εγκαταστάσεις θα ελέγχονται πρώτες. Νέο δεν είναι το ύψος των προστίμων, αλλά ο τρόπος στόχευσης, καθώς ο κλάδος δραστηριότητας, το μέγεθος της επιχείρησης και το ιστορικό κυρώσεων ή σοβαρών ατυχημάτων συνδυάζονται σε ενιαία βαθμολογία.
Διαβάστε ακόμα: Σταθερές τιμές σε βασικά προϊόντα έως το τέλος του 2026 – Σήμερα οι δεσμευτικές προτάσεις (βίντεο)
Η απόφαση τέθηκε σε ισχύ με τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ στις 6 Ιουλίου και καλύπτει τις οικονομικές δραστηριότητες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα που υπάγονται στην αρμοδιότητα της Επιθεώρησης για την υγεία και την ασφάλεια. Οι τακτικοί έλεγχοι θα εντάσσονται σε ετήσιο πρόγραμμα, ενώ διατηρούνται οι έκτακτοι έπειτα από ατύχημα, καταγγελία ή ειδική εκστρατεία.
ΧΑΡΤΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Το μεγαλύτερο βάρος, σε ποσοστό 60%, έχει η εγγενής επικινδυνότητα του κλάδου. Οι δραστηριότητες της υψηλής κατηγορίας λαμβάνουν 60 μονάδες, οι μεσαίας επικινδυνότητας 42 και οι χαμηλής 18. Αυτό σημαίνει ότι επιχείρηση που ανήκει στην πρώτη κατηγορία κατατάσσεται αυτομάτως σε υψηλό επίπεδο κινδύνου, ακόμα και χωρίς προηγούμενο πρόστιμο ή εργατικό ατύχημα.
Το μέγεθος συμμετέχει με βάρος 20%. Επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζομένους λαμβάνουν 20 μονάδες, όσες απασχολούν από 50 έως 100 λαμβάνουν 10, οι επιχειρήσεις με 10 έως 49 εργαζομένους έξι και εκείνες με έναν έως εννέα εργαζομένους δύο μονάδες. Τα στοιχεία θα αντλούνται από το σύστημα «Εργάνη».
Το υπόλοιπο 20% συνδέεται με το ιστορικό της εγκατάστασης της τελευταίας τριετίας. Εκθεση έρευνας σοβαρού ή θανατηφόρου εργατικού ατυχήματος που συνοδεύεται από μηνυτήρια αναφορά προσθέτει 20 μονάδες. Διακοπή εργασιών, μήνυση ή άλλη μηνυτήρια αναφορά προσθέτει 10 μονάδες, ενώ προηγούμενο πρόστιμο προσθέτει πέντε. Οταν συντρέχουν περισσότερες περιπτώσεις, οι βαθμοί αθροίζονται.
Ποιοι θα μπαίνουν στο… μικροσκόπιο κάθε 12 μήνες
Υψηλού κινδύνου θεωρούνται οι επιχειρήσεις με πάνω από 45 μονάδες, μεσαίου όσες βρίσκονται από 30 έως 45 και χαμηλού όσες μένουν κάτω από τις 30. Ετσι μεγάλη επιχείρηση χαμηλής επικινδυνότητας μπορεί να περάσει στη μεσαία κατηγορία μόνο λόγω του αριθμού εργαζομένων, ενώ ένα πρόστιμο μπορεί να μετακινήσει οριακή περίπτωση σε ανώτερο επίπεδο.
Η κατάταξη θα ολοκληρώνεται κάθε έτος και οι επιχειρήσεις στις πρώτες θέσεις θα εντάσσονται κατά προτεραιότητα στο πρόγραμμα του επόμενου έτους. Από τις επιχειρήσεις υψηλού και μεσαίου κινδύνου που επιλέγονται, το 70% θα προέρχεται από όσες δεν έχουν ελεγχθεί την τελευταία τριετία και το 30% από όσες έχουν ήδη δεχθεί τουλάχιστον έναν έλεγχο.
Η συχνότητα καθορίζεται εκ των προτέρων. Οι επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου προβλέπεται να ελέγχονται κάθε 12 μήνες και οι μεσαίου κάθε 24 μήνες. Στις χαμηλού κινδύνου οι έλεγχοι θα διενεργούνται μόνο όταν δεν υπάρχουν επιχειρήσεις υψηλότερης κατηγορίας, χωρίς να αποκλείονται έκτακτες παρεμβάσεις λόγω καταγγελίας ή ατυχήματος.
Προτεραιότητα έναντι των άλλων δραστηριοτήτων δίνεται στις δομικές κατασκευές, λόγω της υψηλής συχνότητας σοβαρών και θανατηφόρων ατυχημάτων. Στο σύστημα εντάσσονται οικοδομικά και τεχνικά έργα όταν αντλούνται στοιχεία από τον e-ΕΦΚΑ, το e-Αδειες, τις γνωστοποιήσεις έργων και τα αρχεία της Επιθεώρησης. Ιδιαίτερη αντιμετώπιση προβλέπεται και για τη ναυπηγοεπισκευή.
Καμπάνες-μαμούθ και οριστικά λουκέτα
Ο αρχικός έλεγχος θα πραγματοποιείται επιτόπου, με υποχρεωτική χρήση φύλλων ελέγχου, και μπορεί να καλύπτει τους χώρους ή συγκεκριμένες ενότητες, όπως ο εξοπλισμός εργασίας. Οαν εντοπίζονται ελλείψεις, θα παραδίδονται γραπτές υποδείξεις συμμόρφωσης. Επανέλεγχος θα προγραμματίζεται υποχρεωτικά όταν έχουν διαπιστωθεί σοβαρές ελλείψεις ή υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι.
Για κάθε παράβαση της νομοθεσίας υγείας και ασφάλειας μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο από 500 έως 50.000 ευρώ. Επειδή το ανώτατο όριο αφορά κάθε παράβαση χωριστά, έλεγχος με πολλαπλά ευρήματα μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη συνολική επιβάρυνση. Στην επιμέτρηση λαμβάνονται υπόψη η αμεσότητα, η σοβαρότητα και η έκταση του κινδύνου, η υποτροπή, η μη συμμόρφωση και ο βαθμός υπαιτιότητας.
Παράλληλα, μπορεί να διακοπεί προσωρινά συγκεκριμένη παραγωγική διαδικασία, τμήμα ή ολόκληρη η επιχείρηση για έως έξι ημέρες. Με απόφαση του υπουργού Εργασίας, ύστερα από αιτιολογημένη εισήγηση επιθεωρητή, η διακοπή μπορεί να ξεπεράσει τις έξι ημέρες ή να γίνει οριστική. Η εκτέλεση του μέτρου ανατίθεται στην αστυνομική Αρχή.
Λουκέτο και ποινικές ευθύνες
Πριν από την επιβολή διοικητικής κύρωσης μπορεί να δοθεί προθεσμία έως 30 ημερών για συμμόρφωση, με δυνατότητα παράτασης έως 10 ημέρες. Δεν πρόκειται, όμως, για αυτόματη περίοδο χάριτος, καθώς η χορήγησή της εξαρτάται από τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης.
Υπάρχει και ποινικό σκέλος. Εργοδότης που παραβιάζει με πρόθεση τη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών ή χρηματική ποινή τουλάχιστον 900 ευρώ ή και με τις δύο ποινές.
Η ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού συμπίπτει με αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, καθώς το 2024 καταγράφηκαν 5.496 περιστατικά, αυξημένα κατά 12,9% σε σχέση με το 2023, ενώ τα θανατηφόρα ατυχήματα ανήλθαν σε 66.
Διαβάστε ακόμα: Qualco Group: Μέρισμα 0,045 ευρώ ανά μετοχή για τη χρήση 2025
