Και μόνο το γεγονός πως τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας συνεδριάζουν για τέταρτη ημέρα σήμερα (Παρασκευή 20/3) είναι ενδεικτικό της σοβαρότητας της κατάστασης, συνέπεια των πρόσθετων επενεργειών άλλης μιας κρίσης.
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Το να διαρκέσει για τετραήμερο το governing council στη Φρανκφούρτη, κάτι που δεν είχε συμβεί ούτε την περίοδο των PIGS ή και της ελληνικής κρίσης ούτε καν επί ημερών του περίφημου whatever it takes του Μάριο Ντράγκι, από μόνο του συνιστά εξέλιξη που μόνο περισσότερο προβληματισμό και ανησυχίες για τη συνέχεια προοιωνίζεται.
Προφανώς αυτήν τη φορά είναι διαφορετικά, και αυτό εξηγεί το γεγονός πως από τα κεντρικά της ΕΚΤ -παραποτάμια του Μάιν- παρελαύνουν από διαχειριστές επενδυτικών χαρτοφυλακίων, αναλυτές και επιχειρηματικοί παράγοντες, μέχρι ανησυχούντες αξιωματούχοι. Παράλληλη η διεξαγωγή τηλεδιάσκεψη όλων των Ευρωπαίων εποπτών της Αρχής Κεφαλαιαγορών (European Securities and Markets Authority), με τις επιπτώσεις του πολέμου σε κάθε αγορά χώρας-μέλους να τίθενται επί τάπητος. Σαν σε κινούμενη άμμο και οι κεντρικοί τραπεζίτες, με τη Fed σε εμφανώς πλεονεκτικότερη θέση απ’ ό,τι της ΕΚΤ και ορατές, ήδη, τις επιπτώσεις. Αμεσες και επιβαρυντικές για την ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα, πραγματική οικονομία, καθώς προτού καν αρχίσει η συνεδρίαση τα ευρωπαϊκά επιτόκια «τσιμπούσαν», παρασύροντας συνολικά τα κόστη χρήματος. Ενδεικτικό πως από το πρωί της Τρίτης το επιτόκιο τριμήνου διαμορφωνόταν στο 2,15% επιπλέον του τραπεζικού περιθωρίου. Το συγκεκριμένο λογίζεται ως επιτόκιο αναφοράς, επιβαρύνει δε ήδη κατά 10 μονάδες βάσης (0,10%), για παράδειγμα, τα δάνεια κυμαινόμενου (επιτοκίου).
Και ενώ πριν από την έναρξη της σύρραξης στον Περσικό, ειδικότερα όσα ακολούθησαν με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, αξιωματούχοι που προέβλεπαν ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν σταθερά (στο 2% το βασικό ευρωπαϊκό), πλέον ομιλούν ανοιχτά για νέο κύκλο αύξησης, ανάλογο της διάρκειας-έντασης στον Περσικό. Από 25 μ.β. έως ακόμα και 50 μ.β. (02,5%-0,50%) οι δυσοίωνες εκτιμήσεις, με την «DEALnews» έγκαιρα να σημειώνει πως
«η ευρω-οικονομία βρίσκεται μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης» (ένθετη φωτογραφία). Με τις εξελίξεις να την επιβεβαιώνουν, δυστυχώς.
Κοινός τόπος πως τα περιθώρια ευελιξίας είναι περιορισμένα και ότι μόνο με άμεση, καλά σχεδιασμένη και συντονισμένη συνέργεια όλων των εμπλεκομένων μπορεί να αμβλυνθεί η κατάσταση.
Το νομισματικό είναι το ένα πεδίο, όπου απαιτείται δράση… εχθές, το ενεργειακό το άλλο και από αυτήν την άποψη σωστά τέθηκε η προτεραιοποίησή του από τον επικεφαλής του Eurogroup στο EuroSummit (εχθές Πέμπτη 19/3). Ο Κυριάκος Πιερρακάκης θεωρεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση την άμεση αντίδραση της Ευρώπης προκειμένου να προστατεύσει τις οικονομίες χωρών-μελών, την ώρα που ο κίνδυνος ενός πληθωριστικού σοκ είναι κάτι περισσότερο από υπαρκτός. Καθίσταται προφανές πως για την επιβίωση της ευρωπαϊκής επιχειρηματικότητας θα πρέπει να «τρέξουν» εχθές άρδην αλλαγές, τόσο στο ενεργειακό μοντέλο όσο και στον νομισματικό χειρισμό. Ανταγωνιστικότητα μιας ήδη φθίνουσας οικονομίας, με κόστη χρήματος ακόμα και 2,25%, δυσχεραίνεται έτι περισσότερο την περίοδο που υφίσταται το δασμολογικό βάρος, την «εργαλειοποίηση» του δολαρίου (σε βάρος και του ευρώ) από την Ουάσιγκτον.
Σε αυτό το περιβάλλον διακριτή είναι και η μετατόπιση «κέντρου βάρους» κεφαλαίων, με τους διαχειριστές να έχουν στραφεί προς αγορές που ευνοούνται από τις εξελίξεις. Σε ό,τι αφορά τα χρηματιστήρια, εκροές καταγράφονται από τραπεζικές θέσεις, με εισροές σε κλάδους αμυντικής βιομηχανίας, διύλισης κ.ά. Ενδεικτικό το γεγονός πως από την αρχή του 2026 ο μεν δείκτης EuroStoxx Banks υποχωρεί 8,5%, οι δε EuroStoxx Targeted Defence και EuroStoxx Oil & Gas ενισχύονται 11,3% και 29,4%, αντίστοιχα (με τιμές 18/3). Premium συγκεκριμένων κλάδων, όπου έχει μεταφερθεί (και μεταφέρεται) «έξυπνο χρήμα» που επενδύει στην εκάστοτε τάση όπως διαμορφώνεται στις αγορές.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026)
