Οποια και αν είναι η οδός εισόδου των μικροπλαστικών στον οργανισμό, το μεγάλο ερώτημα είναι αν τα πλαστικά αυτά σωματίδια μπορεί να έχουν κόστος για την ανθρώπινη υγεία.
ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΟΥΣΚΟΥΚΗ*
Η επίδραση των μικροπλαστικών σε ανθρώπινα κύτταρα φανέρωσε ότι η κατάποση μικροπλαστικών μπορεί να συμβάλει στον κυτταρικό θάνατο, σε βλάβες στα κυτταρικά τοιχώματα αλλά και σε αλλεργικές αντιδράσεις.
Τα μικροπλαστικά πιθανότατα αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για εμφάνιση αθηροσκλήρωσης (στένωση και σκλήρυνση των αρτηριών) και τελικώς καρδιαγγειακής νόσου. Οι επιπτώσεις από την εισαγωγή των μικροπλαστικών στον ανθρώπινο οργανισμό δεν είναι ξεκάθαρες, αλλά υπάρχει λόγος ανησυχίας καθώς τα εισπνεόμενα σωματίδια μπορεί να ερεθίσουν τους πνεύμονες και να προκαλέσουν βλάβες παρόμοιες με εκείνες που προκαλούνται από άλλα αιωρούμενα σωματίδια.
Διαβάστε ακόμα: ΑΡΘΡΟ – Κωνσταντίνος Κουσκούκης: Σημαντικό το βαθύ στάδιο ύπνου, καθώς παρατείνει τη ζωή
Η πιο σημαντική επίπτωση αφορά τη χημική σύσταση των μικροπλαστικών. Ορισμένες από τις χημικές ουσίες που προστίθενται για την κατασκευή πλαστικών κατάλληλων για συγκεκριμένες χρήσεις είναι γνωστό ότι έχουν επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Ουσίες όπως η δισφαινόλη Α (BPA), οι φθαλικοί εστέρες και τα επιβραδυντικά φλόγας είναι γνωστοί ενδοκρινικοί διαταράκτες που έχουν συνδεθεί με αναπτυξιακές επιπτώσεις στα παιδιά και με προβλήματα στην αναπαραγωγή και στον μεταβολισμό των ενηλίκων.
Παράλληλα, μελέτες σε ποντίκια δείχνουν ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά μπορεί να διαταράξει το μικροβίωμα του εντέρου, να οδηγήσει σε φλεγμονή, χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος και χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης και να επηρεάσει αρνητικά τη μάθηση και τη μνήμη.
Εξειδικευμένα φίλτρα, χημικές μέθοδοι καθαρισμού, βιοδιασπώμενα υλικά, ρομποτικά συστήματα συλλογής απορριμμάτων και πλήθος καινοτομιών έχουν ήδη επιστρατευτεί στη μάχη κατά της πλαστικής ρύπανσης. Και, ευτυχώς, σταδιακά αποδεικνύονται όλο και πιο αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της απειλής των μικροπλαστικών.
Τι συμβαίνει όμως με τα ακόμα μικρότερα πλαστικά θραύσματα που διαφεύγουν σχεδόν από τα πάντα; Τα νανοπλαστικά διαπερνούν ανενόχλητα τα φίλτρα καθαρισμού, μολύνουν ποτάμια και θάλασσες και τελικά καταλήγουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Επειτα διεισδύουν με ιδιαίτερη ευκολία στο εσωτερικό των κυττάρων και κατηγορούνται για σοβαρές βλάβες στην υγεία.
Οι ράβδοι μπορούν να τοποθετούνται σε μολυσμένα νερά, όπως σε λίμνες ή σε μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, και να καθοδηγούνται μέσω ενός εξωτερικού μαγνητικού πεδίου. Με αυτόν τον τρόπο κινούνται μέσα στο νερό και τελικά έρχονται σε επαφή με τα νανοπλαστικά, τα οποία προσκολλώνται στην επιφάνειά τους. Στην πράξη, ωστόσο, η εφαρμογή της τεχνολογίας σε μεγάλη κλίμακα απέχει ακόμη αρκετά από την πραγματικότητα. Οι δοκιμές έχουν γίνει κυρίως σε εργαστηριακές συνθήκες, όπου το περιβάλλον είναι απόλυτα ελεγχόμενο και η κίνηση των σωματιδίων μπορεί να ρυθμιστεί με ακρίβεια.
Στην πραγματικότητα, τα αποκαλούμενα «νανορομπότ» είναι μικρές εξαγωνικές ράβδοι από ενώσεις σιδήρου. Η επιφάνειά τους είναι πορώδης και διαθέτει μικροσκοπικές κοιλότητες όπου εγκλωβίζονται τα επιβλαβή νανοπλαστικά. Οι ερευνητές, μέσω ειδικής θερμικής επεξεργασίας, κατάφεραν να τα μετατρέψουν σε μαγνητικά υλικά, ώστε να μπορούν να τα ελέγχουν εξ αποστάσεως με ασθενές μαγνητικό πεδίο, περίπου τόσο ισχυρό όσο αυτό ενός απλού μαγνήτη ψυγείου!
Σε φυσικά υδάτινα συστήματα, όπως οι λίμνες ή τα ποτάμια, οι συνθήκες είναι πολύ πιο σύνθετες: τα μαγνητικά πεδία εξασθενούν με την απόσταση, ενώ ρεύματα, άλατα και οργανική ύλη επηρεάζουν τη συμπεριφορά των νανορομπότ και μειώνουν την αποτελεσματικότητά τους.
* Kαθηγητής Δερματολογίας,
νομικός, πρόεδρος της Ιπποκρατείου
Aκαδημίας Iαματικής Iατρικής,
πρόεδρος Παγκόσμιας Aκαδημίας
Kινεζικής και Συμπληρωματικής
Iατρικής
Διαβάστε ακόμα: ΑΡΘΡΟ – Κωνσταντίνος Κουσκούκης: Η συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τουρισμό
