Η 15η έκδοση της διεθνούς έρευνας της EY σε συνεργασία με το Institute of International Finance (IIF), με τίτλο Global Bank Risk Management Survey, καταγράφει σημαντικές μεταβολές στο περιβάλλον κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες παγκοσμίως.
Η μελέτη βασίζεται σε απαντήσεις ανώτερων στελεχών από 101 τραπεζικούς οργανισμούς σε 31 χώρες και αποτυπώνει έναν κλάδο που επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές του. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι διαφοροποιήσεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο και οι τεχνολογικές μεταβολές επηρεάζουν πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό την ατζέντα των υπεύθυνων διαχείρισης κινδύνων (Chief Risk Officers – CROs).
Στην Ευρώπη και στην περιοχή Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, η γεωπολιτική αστάθεια θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας, καθώς το 95% και το 90% των CROs αντίστοιχα δηλώνουν ότι επηρεάζει άμεσα τον στρατηγικό σχεδιασμό των οργανισμών τους.
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Μετά από μια περίοδο κατά την οποία κυριάρχησαν κυρίως μη χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι, ο πιστωτικός κίνδυνος επανέρχεται ως βασική προτεραιότητα για το 62% των τραπεζών. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ανησυχία για αύξηση των επισφαλών απαιτήσεων αλλά και με τον εντεινόμενο ανταγωνισμό από μη τραπεζικούς χρηματοδοτικούς φορείς.
Παράλληλα, η ανησυχία για χρηματοοικονομικό έγκλημα αυξάνεται σημαντικά, φθάνοντας στο 43%, έναντι 23% ένα χρόνο νωρίτερα. Σημαντική άνοδο καταγράφουν και οι φόβοι για ψηφιακές απάτες, οι οποίες πλέον απασχολούν το 59% των τραπεζικών στελεχών που συμμετείχαν στην έρευνα.
Η ανάπτυξη του private credit – δηλαδή χρηματοδότησης μέσω δανείων εκτός των παραδοσιακών τραπεζικών αγορών – προσθέτει επίσης νέες προκλήσεις στη διαχείριση κινδύνων. Πάνω από το ένα τρίτο των συμμετεχόντων εκτιμά ότι αυξάνει την πολυπλοκότητα της ανάλυσης κινδύνων, ενώ το 26% αναφέρει αυξημένες συγκεντρώσεις πιστωτικού κινδύνου και κινδύνων αντισυμβαλλομένων.
ΚΥΒΕΡΝΟΑΠΕΙΛΕΣ
Παράλληλα με την επιστροφή παραδοσιακών κινδύνων, οι τεχνολογικές απειλές παραμένουν στο επίκεντρο. Η κυβερνοασφάλεια θεωρείται ο σημαντικότερος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος, με το 86% των τραπεζών να τη θεωρεί κορυφαία προτεραιότητα.
Οι ψηφιακές απάτες και οι επιθέσεις σε πληροφοριακά συστήματα αυξάνονται, ενώ η εξάπλωση των ψηφιακών υπηρεσιών και των online συναλλαγών διευρύνει τα σημεία πιθανής έκθεσης.
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Περισσότεροι από τους μισούς CROs (55%) δηλώνουν ότι οι προηγμένες τεχνολογίες αποτελούν βασική στρατηγική προτεραιότητα. Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή παραμένει περιορισμένη, καθώς το 72% αναφέρει ότι η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις λειτουργίες διαχείρισης κινδύνων βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη κυρίως για την ανίχνευση απάτης και χρηματοοικονομικού εγκλήματος (61%). Επιπλέον, εφαρμόζεται στην παρακολούθηση κυβερνοκινδύνων και λειτουργικών κινδύνων (41%) καθώς και σε μοντέλα πιστωτικού κινδύνου και αγορών (33%).
Το βασικό εμπόδιο για ευρύτερη υιοθέτηση παραμένει η ποιότητα και η διαθεσιμότητα δεδομένων, παράγοντας που αναφέρει ως κρίσιμο το 80% των συμμετεχόντων.
ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ
Η μετάβαση προς ψηφιακά εργαλεία μεταβάλλει και τις ανάγκες σε δεξιότητες. Η ψηφιακή επάρκεια – που περιλαμβάνει τεχνολογία, δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη – θεωρείται πλέον το σημαντικότερο σύνολο δεξιοτήτων για τις ομάδες διαχείρισης κινδύνου.
Το 79% των τραπεζικών στελεχών δίνει έμφαση στην αναβάθμιση δεξιοτήτων, ενώ το 64% σχεδιάζει αυτοματοποίηση ρόλων και το 55% προβλέπει αύξηση υβριδικών ρόλων ανθρώπου και τεχνητής νοημοσύνης. Ταυτόχρονα, το 30% εκτιμά ότι τα τμήματα διαχείρισης κινδύνου ενδέχεται να συρρικνωθούν τα επόμενα τρία χρόνια.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η διαχείριση κινδύνων εξελίσσεται σε κρίσιμο στρατηγικό πεδίο για τις τράπεζες, καθώς οι οργανισμοί καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ παραδοσιακών χρηματοοικονομικών κινδύνων και νέων τεχνολογικών προκλήσεων.
Σχολιάζοντας την έκθεση, ο Γιώργος Πουλόπουλος, Εταίρος και Επικεφαλής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της ΕΥ Ελλάδος, δήλωσε: «Ο ρόλος του Chief Risk Officer έχει εξελιχθεί την τελευταία 15ετία, από μια λειτουργία εποπτείας σε ρόλο με κεντρική συμβολή στη στρατηγική των τραπεζών. Η επανεμφάνιση παραδοσιακών κινδύνων, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες τεχνολογικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, απαιτεί μια πιο προληπτική, ευέλικτη και τεχνολογικά ώριμη προσέγγιση στη διαχείριση κινδύνων. Για τις ελληνικές τράπεζες, η περίοδος αυτή αποτελεί ταυτόχρονα πρόκληση, αλλά και ευκαιρία. Πρόκληση λόγω της αυξανόμενης πολυπλοκότητας και της πίεσης για ταχύτερη προσαρμογή, και ευκαιρία, καθώς όσες επενδύσουν έγκαιρα σε σαφή στρατηγική, τεχνολογία και ανθρώπινο κεφάλαιο θα ενισχύσουν ουσιαστικά την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά τους. Όσες κινηθούν έγκαιρα και μεθοδικά, θα είναι σε ισχυρότερη θέση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της επόμενης ημέρας».
