Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή βρίσκει το λιανεμπόριο σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών, καθώς η τεχνολογία μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές αναζητούν πληροφορίες, συγκρίνουν προϊόντα και πραγματοποιούν αγορές. Το ηλεκτρονικό εμπόριο αναπτύσσεται με σταθερούς ρυθμούς σε διεθνές επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζει τις επιχειρηματικές στρατηγικές και τη λειτουργία των αγορών. Στην Ελλάδα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η ψηφιακή οικονομία εξελίσσεται σταδιακά, με τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές να υιοθετούν όλο και περισσότερο τα ηλεκτρονικά κανάλια πώλησης.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΑΣΗ
Σε διεθνές επίπεδο, το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς της οικονομίας. Σύμφωνα με στοιχεία διεθνών οργανισμών και αναλύσεων αγοράς, οι παγκόσμιες διαδικτυακές λιανικές πωλήσεις ξεπέρασαν τα 5,8 τρισ. δολάρια το 2023 και εκτιμάται ότι μπορεί να προσεγγίσουν τα 8 τρισ. δολάρια έως το 2027. Το ηλεκτρονικό εμπόριο αντιπροσωπεύει πλέον περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου λιανεμπορίου.
Οι μεγαλύτερες αγορές ηλεκτρονικού εμπορίου παραμένουν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι ετήσιες online πωλήσεις ξεπερνούν τα 2,2 τρισ. και 1,1 τρισ. δολάρια αντίστοιχα. Στην Ευρώπη, το ηλεκτρονικό εμπόριο αναπτύσσεται επίσης με ταχύ ρυθμό, με την αξία της αγοράς να ανέρχεται σε περίπου 887 δισ. ευρώ το 2023 και τις προβλέψεις να δείχνουν περαιτέρω αύξηση τα επόμενα χρόνια.
ΕΥΡΩΠΗ
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί βασικό πυλώνα της ψηφιακής οικονομίας. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, περίπου τρεις στους τέσσερις Ευρωπαίους χρήστες του διαδικτύου πραγματοποιούν online αγορές. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται σε χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία και η Ολλανδία, όπου περισσότερο από το 85% των χρηστών του διαδικτύου αγοράζει προϊόντα μέσω διαδικτύου.
Σημαντικό στοιχείο της ευρωπαϊκής αγοράς είναι επίσης η ανάπτυξη των διασυνοριακών αγορών μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο των online συναλλαγών.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Στην Ελλάδα, τα δεδομένα δείχνουν ότι η χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις αυξάνεται, αλλά το ηλεκτρονικό εμπόριο δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025, στη χώρα λειτουργούν 47.849 επιχειρήσεις με περισσότερους από δέκα εργαζόμενους. Από αυτές, οι 47.246 διαθέτουν πρόσβαση στο διαδίκτυο για επαγγελματική χρήση.
Ωστόσο, μόνο 12.347 επιχειρήσεις δέχονται παραγγελίες μέσω ιστοσελίδων ή ειδικών εφαρμογών. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι σημαντικό μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας δεν αξιοποιεί ακόμη τις δυνατότητες του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Η συνολική αξία των πωλήσεων που πραγματοποιούνται μέσω ηλεκτρονικών καναλιών φτάνει τα 36,1 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 9,5% του συνολικού κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων, ο οποίος ανέρχεται σε 380,8 δισ. ευρώ.
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου συνδέεται άμεσα με την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών. Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη από μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες για την ανάλυση της συμπεριφοράς των χρηστών και την παροχή προσωποποιημένων προτάσεων προϊόντων.
Παράλληλα, τα συστήματα ανάλυσης δεδομένων επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να μελετούν τις αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών, να προβλέπουν τη ζήτηση και να οργανώνουν καλύτερα τις διαφημιστικές καμπάνιες και τα αποθέματα.
Μια ακόμη τάση είναι το λεγόμενο omnichannel εμπόριο, δηλαδή ο συνδυασμός φυσικών καταστημάτων και ψηφιακών καναλιών πώλησης. Οι καταναλωτές συχνά ενημερώνονται για ένα προϊόν στο διαδίκτυο, το βλέπουν σε ένα κατάστημα και ολοκληρώνουν την αγορά μέσω κινητού τηλεφώνου.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η αξιοποίηση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων παραμένει περιορισμένη στην ελληνική αγορά. Μόλις 3.868 επιχειρήσεις, δηλαδή περίπου το 8,2% όσων έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, χρησιμοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης σε κάποια λειτουργία τους.
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η ελληνική αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου βρίσκεται σε φάση εξέλιξης. Η βελτίωση των ψηφιακών υποδομών, η ανάπτυξη των ηλεκτρονικών πληρωμών και η αυξανόμενη εξοικείωση των καταναλωτών με τις online αγορές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων αναδεικνύεται σε βασικό παράγοντα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στην ελληνική οικονομία.
