Η προοπτική ενός περιβάλλοντος ήπιου στασιμοπληθωρισμού, σε συνδυασμό με τιμές πετρελαίου κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι έως το τέλος του 2026, αποτελεί το βασικό σενάριο που διατυπώνουν αναλυτές της Bank of America, με φόντο τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα τη σύγκρουση στο Ιράν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ακόμη και αν η ένταση αποκλιμακωθεί σχετικά σύντομα, οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται, δημιουργώντας συνθήκες χαμηλότερης ανάπτυξης και αυξημένων τιμών.
ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ
Οι οικονομολόγοι της αμερικανικής τράπεζας επισημαίνουν ότι η παγκόσμια οικονομία κινείται προς ένα σενάριο όπου ο πληθωρισμός επιταχύνεται ταχύτερα από την ανάπτυξη. Για το 2026, η εκτίμηση για την ανάπτυξη των ΗΠΑ αναθεωρείται χαμηλότερα, στο 2,3%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί υψηλότερα, στο 3,6%.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η πρόβλεψη για την αύξηση του ΑΕΠ τοποθετείται στο 3,1%, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται στο 3,3%. Οι αριθμοί αυτοί συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου οι οικονομίες αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος χωρίς αντίστοιχη δυναμική ανάπτυξης.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη φύση του ενεργειακού σοκ. Όπως σημειώνεται, η διεθνής οικονομία μπορεί να εξαρτάται λιγότερο από το πετρέλαιο σε σχέση με το παρελθόν, ωστόσο εμφανίζεται πιο ευάλωτη σε άλλους ενεργειακούς παράγοντες, όπως το φυσικό αέριο και τα λιπάσματα.
Η μετατόπιση αυτή αυξάνει τους κινδύνους κυρίως για την Ευρώπη και τις αναδυόμενες οικονομίες. Οι αναλυτές κάνουν λόγο για ένα ευρύτερο «σοκ ενέργειας», το οποίο επηρεάζει το σύνολο της παραγωγικής αλυσίδας και όχι μόνο το κόστος μεταφορών.
ΕΥΡΩΖΩΝΗ
Παρόμοια εικόνα διαμορφώνεται και για την Ευρωζώνη. Στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θεωρούν ότι το σενάριο που μέχρι πρόσφατα αξιολογούνταν ως δυσμενές, πλέον συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες να αποτελέσει τη βασική εκτίμηση.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 0,6% και αύξηση του πληθωρισμού κοντά στο 3,5%. Παράλληλα, η πορεία των ενεργειακών τιμών συνδέεται με κρίσιμους παράγοντες, όπως η ομαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, που επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια προσφορά.
ΕΠΙΤΟΚΙΑ
Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο το ενδεχόμενο αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής. Στο εσωτερικό της ΕΚΤ διαμορφώνεται τάση που δεν αποκλείει αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίαση.
Αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας επισημαίνουν ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, ωστόσο η ανάγκη αντιμετώπισης των πληθωριστικών πιέσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε άμεσες αποφάσεις.
ΕΛΛΑΔΑ
Για την ελληνική οικονομία, το περιβάλλον αυτό μεταφράζεται σε αυξημένο ενεργειακό κόστος και πιθανές πιέσεις σε βασικούς κλάδους όπως οι μεταφορές, η βιομηχανία και ο τουρισμός. Η πορεία των τιμών ενέργειας και οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής θα αποτελέσουν βασικούς παράγοντες για την εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας τους επόμενους μήνες.
