Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) προειδοποιεί ότι η ανθεκτικότητα της ευρωζώνης απέναντι στις διαδοχικές κρίσεις δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Στη νέα ετήσια έκθεσή του, με τίτλο «Euro Area Stability Watch», εξετάζει τους κινδύνους που μπορούν να επηρεάσουν την οικονομική σταθερότητα των χωρών του ευρώ, σε μια περίοδο κατά την οποία τα δημοσιονομικά περιθώρια περιορίζονται.
Η ανάλυση του ESM βασίζεται σε ένα δυσμενές σενάριο, το οποίο συνδυάζει παρατεταμένες γεωπολιτικές εντάσεις με μια απότομη υποχώρηση της αξίας αμερικανικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Σύμφωνα με την έκθεση, η ταυτόχρονη εκδήλωση αυτών των εξελίξεων θα μπορούσε να προκαλέσει ύφεση, να ενισχύσει τον πληθωρισμό και να αυξήσει τα επίπεδα του δημόσιου χρέους στην Ευρώπη.
Διαβάστε ακόμα: Novartis: Εξαγορά της Myricx Bio έως 1,5 δισ. δολάρια για ενίσχυση των αντικαρκινικών θεραπειών
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι εντάσεις σε διεθνές επίπεδο, με την πιθανότητα νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες αβεβαιότητας. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις τιμές της ενέργειας, να αυξήσει το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και να επιβαρύνει την καταναλωτική και επενδυτική εμπιστοσύνη.
Ο ESM επισημαίνει ότι όταν οι γεωπολιτικές αναταράξεις διαρκούν, οι επιπτώσεις τους δεν περιορίζονται σε μια προσωρινή επιβράδυνση. Οι επενδύσεις τείνουν να μειώνονται για μεγαλύτερο διάστημα, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται η παραγωγικότητα, η απασχόληση και οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης.
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΙΕΣΗ
Ο δεύτερος κίνδυνος αφορά μια ενδεχόμενη αιφνίδια ανατιμολόγηση των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων. Σε αυτό το ενδεχόμενο, οι διεθνείς αγορές θα μπορούσαν να κινηθούν σε περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας, με άμεσες συνέπειες στο κόστος δανεισμού και στη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αδυναμίες που εντοπίζονται σε τμήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, όπως τα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι αγορές κρατικών ομολόγων. Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να λειτουργήσουν ως επιταχυντές μιας κρίσης, μεταφέροντας πιο γρήγορα τις πιέσεις από τις αγορές στις οικονομίες και στα δημόσια οικονομικά.
ΤΟ ΔΥΣΜΕΝΕΣ ΣΕΝΑΡΙΟ
Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026, ο ESM εκτιμά ότι ο συνδυασμός των δύο κραδασμών θα μπορούσε να οδηγήσει την ευρωζώνη σε ύφεση, ενώ ο ετήσιος πληθωρισμός θα μπορούσε να προσεγγίσει το 5%, εφόσον δεν υπάρξει αντίδραση από τη νομισματική ή τη δημοσιονομική πολιτική.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, το δημόσιο χρέος της ευρωζώνης θα μπορούσε να βρεθεί έως το 2035 κατά περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ υψηλότερα από το βασικό σενάριο. Στην περίπτωση αυτή, οι περισσότερες χώρες θα εισέρχονταν σε ανοδική τροχιά χρέους.
ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
Στο δυσμενές σενάριο, η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν τις δύο εξαιρέσεις ως προς την αύξηση του χρέους έως το 2035. Ωστόσο, ο ESM υπογραμμίζει ότι η επίδραση τέτοιων κραδασμών δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αρχικό ύψος του χρέους κάθε χώρας.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν η ενεργειακή εξάρτηση, η έκθεση στο διεθνές εμπόριο και η συνολική δομή της οικονομίας. Για τις κυβερνήσεις, το βασικό ζητούμενο παραμένει η διατήρηση αξιόπιστων δημοσιονομικών πολιτικών, ώστε να υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης όταν οι εξωτερικές πιέσεις εντείνονται.



