Σημαντικές παράπλευρες απώλειες στην παγκόσμια οικονομία προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με τις χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας να δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα. Η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας μεταφέρεται άμεσα στους καταναλωτές, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και επιβαρύνοντας το κόστος διαβίωσης.
Η άνοδος του πληθωρισμού φέρνει τις κεντρικές τράπεζες αντιμέτωπες με την ανάγκη αύξησης των επιτοκίων. Μια τέτοια εξέλιξη επηρεάζει άμεσα τους δανειολήπτες, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ανασταλτικά για την οικονομική ανάπτυξη, καθώς αυξάνει το κόστος χρήματος σε ολόκληρη την οικονομία.
Την ίδια στιγμή, οι προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια οδηγούν σε άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για τα κράτη. Από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη έως την Ασία, οι αποδόσεις έχουν κινηθεί ανοδικά από τα τέλη Φεβρουαρίου, με έντονες διακυμάνσεις που αντανακλούν την αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Στην Ευρωζώνη, οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων αυξήθηκαν έως τις 2 Απριλίου κατά περίπου 30 μονάδες βάσης για τη Γερμανία και έως 50 μονάδες βάσης για την Ιταλία. Στα τέλη Μαρτίου, η άνοδος ήταν ακόμη πιο έντονη, αγγίζοντας τις 75 μονάδες βάσης για την Ιταλία, μετά την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών εντός της αρχικής προθεσμίας που είχε τεθεί προς το Ιράν.
Η Ελλάδα καταγράφει επίσης αύξηση στο κόστος δανεισμού, με την απόδοση του 10ετούς ομολόγου να διαμορφώνεται στο 3,79% από 3,35% στις αρχές Μαρτίου. Ωστόσο, η άνοδος αυτή παραμένει συγκριτικά ηπιότερη σε σχέση με άλλες χώρες, γεγονός που αντανακλά τη συνεχιζόμενη εμπιστοσύνη των αγορών στη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Ενδεικτικό της σχετικής ανθεκτικότητας είναι ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, η Ελλάδα θα μπορούσε να δανειστεί φθηνότερα από χώρες όπως η Βρετανία, οι ΗΠΑ και η Ιταλία, όπου οι αποδόσεις των 10ετών τίτλων κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα.
Στις εξελίξεις αυτές αναφέρθηκε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία σε εισήγησή της προς το Eurogroup τόνισε την ανάγκη προσεκτικού σχεδιασμού των μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Όπως υπογράμμισε, τα μέτρα θα πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, ενώ θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις δεσμεύσεις για τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική πορεία.
Παράλληλα, η Κομισιόν επισήμανε ότι τα υψηλά επίπεδα χρέους και ελλειμμάτων σε πολλές χώρες της ΕΕ περιορίζουν τα περιθώρια ευελιξίας, αποκλείοντας προς το παρόν την ενεργοποίηση ρητρών διαφυγής από τους δημοσιονομικούς κανόνες.
«Η αυξημένη αβεβαιότητα έχει οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις και ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Εάν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις τιμές ενέργειας επιμείνουν, το κόστος δανεισμού θα παραμείνει υψηλό», σημειώνει η Επιτροπή, υπογραμμίζοντας ότι η τήρηση του δημοσιονομικού πλαισίου αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της αξιοπιστίας των δημόσιων οικονομικών.
