Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή οδηγεί κράτη και επιχειρήσεις σε επανασχεδιασμό των ενεργειακών τους στρατηγικών, επιταχύνοντας τις επενδύσεις σε νέες οδούς ανεφοδιασμού, υποδομές και εγχώριες πηγές ενέργειας, σύμφωνα με νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, χαρακτήρισε την τρέχουσα συγκυρία ως «τη σοβαρότερη κρίση ενεργειακής ασφάλειας που έχει γνωρίσει ποτέ ο κόσμος», εκτιμώντας ότι θα αλλάξει ριζικά τις παγκόσμιες επενδυτικές στρατηγικές, όπως συνέβη μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970.
Στροφή σε νέες πηγές και διαδρομές ενέργειας
Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, οι παραγωγικές και καταναλώτριες χώρες εντείνουν τις προσπάθειες διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και εμπορικών διαδρομών, μέσω της κατασκευής νέων αγωγών, υποδομών προμήθειας και της αυξημένης αξιοποίησης εθνικών ενεργειακών πόρων.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται και στις παγκόσμιες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα, οι οποίες αναμένεται να φτάσουν τα 3,4 τρισ. δολάρια το 2026.
Από το ποσό αυτό:
περίπου 2,2 τρισ. δολάρια θα κατευθυνθούν σε ηλεκτρικά δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, ανανεώσιμες πηγές, πυρηνική ενέργεια, καύσιμα χαμηλών εκπομπών και εξηλεκτρισμό,
ενώ 1,2 τρισ. δολάρια θα επενδυθούν σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα.
Υποχώρηση στις επενδύσεις πετρελαίου
Παρά την άνοδο των τιμών του αργού λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι επενδύσεις στον πετρελαϊκό κλάδο εκτιμάται ότι θα μειωθούν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά το 2026, υποχωρώντας κάτω από τα 500 δισ. δολάρια.
Ο ΔΟΕ αποδίδει την εξέλιξη αυτή:
στην αβεβαιότητα για τη διάρκεια της ανόδου των τιμών,
στις δυσκολίες υλοποίησης νέων έργων,
αλλά και στη στενότητα της αγοράς εξοπλισμού και θαλάσσιων πλατφορμών εξόρυξης.
Ρεκόρ επενδύσεων στο φυσικό αέριο και τις ΑΠΕ
Αντίθετα, οι επενδύσεις στο φυσικό αέριο αναμένεται να φτάσουν τα 330 δισ. δολάρια — το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας — κυρίως λόγω νέων έργων εξαγωγών LNG από τις ΗΠΑ και το Κατάρ.
Παράλληλα, οι χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές πετρελαίου επιταχύνουν τη στροφή προς εγχώριες πηγές ενέργειας, όπως:
οι ανανεώσιμες πηγές,
η πυρηνική ενέργεια,
αλλά και ο άνθρακας.
Οι επενδύσεις στις ΑΠΕ αναμένεται να ανέλθουν στα 665 δισ. δολάρια το 2026, εκ των οποίων τα 365 δισ. θα αφορούν μόνο την ηλιακή ενέργεια.
Την ίδια ώρα, οι επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 80 δισ. δολάρια ετησίως, ενώ οι επενδύσεις στον άνθρακα εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 180 δισ. δολάρια — το υψηλότερο επίπεδο από το 2012.
Η Κίνα κυριαρχεί στις επενδύσεις άνθρακα
Η έκθεση επισημαίνει ότι η Κίνα θα αντιπροσωπεύει σχεδόν το 70% των παγκόσμιων επενδύσεων στον άνθρακα, ενώ αρκετές ασιατικές οικονομίες εξετάζουν την παράταση λειτουργίας υφιστάμενων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα για λόγους ενεργειακής ασφάλειας.
Παράλληλα, οι επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα και τις ενεργειακές υποδομές αναμένεται να προσεγγίσουν το 1,6 τρισ. δολάρια το 2026, με περίπου 550 δισ. να κατευθύνονται αποκλειστικά σε δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας μέσω μπαταριών προβλέπεται επίσης να ξεπεράσουν τα 100 δισ. δολάρια.
