Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο έχει η κοινωνική αντιπαροχή, μέσω της οποίας δημόσιοι φορείς ή δήμοι θα μπορούν να συνεργάζονται με ιδιώτες αναδόχους για την ανέγερση ή ανακαίνιση κατοικιών
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Νέο πεδίο έργων, ανακαινίσεων και διαχείρισης ακινήτων για κατασκευαστικές εταιρείες, developers, μηχανικούς, τεχνίτες, μεσίτες και διαχειριστές κατοικιών ανοίγει η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, η οποία δεν περιορίζεται σε επιδόματα και κοινωνική στήριξη.
Το κείμενο της στρατηγικής περιγράφει ένα ευρύτερο πλαίσιο κινητοποίησης δημόσιων ακινήτων, ιδιωτικών κεφαλαίων, τραπεζικής χρηματοδότησης και μικρών ή μεγάλων τεχνικών παρεμβάσεων, με συνολικό προϋπολογισμό 6,5 δισ. ευρώ, για 48 υφιστάμενα ή υπό σχεδιασμό μέτρα, καθώς και 14 πρόσθετες παρεμβάσεις που τίθενται προς συζήτηση.
Διαβάστε ακόμα: Big Brother για το ιδιωτικό χρέος στο Δημόσιο
Ορθώς, η στεγαστική πολιτική περνά από τη λογική της απλής επιδότησης στη λογική της παραγωγής νέου ή αναβαθμισμένου αποθέματος κατοικιών για την αύξηση της προσφοράς. Αυτό σημαίνει έργα σε δημόσια ακίνητα, αναπλάσεις ανενεργών χώρων, ανακαινίσεις κλειστών διαμερισμάτων, φοιτητικές εστίες, κοινωνικές μισθώσεις και νέα εργαλεία διαχείρισης κατοικιών σε συνεργασία με ιδιώτες.
Το νέο μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο έχει η κοινωνική αντιπαροχή, μέσω της οποίας δημόσιοι φορείς ή δήμοι θα μπορούν να συνεργάζονται με ιδιώτες αναδόχους για την ανέγερση ή ανακαίνιση κατοικιών. Ο ιδιώτης θα αναλαμβάνει το κόστος του έργου και θα λαμβάνει ως αντάλλαγμα είτε μέρος των κατοικιών είτε δικαίωμα εκμετάλλευσης και διαχείρισης για συγκεκριμένο διάστημα, ενώ ένα ποσοστό των κατοικιών θα παραμένει διαθέσιμο για κοινωνική ή προσιτή μίσθωση.
Για την αγορά αυτό σημαίνει ότι δημιουργείται ένα νέο πεδίο ΣΔΙΤ μικρότερης ή μεσαίας κλίμακας, με αντικείμενο όχι μόνο την κατασκευή, αλλά και τη μακροχρόνια λειτουργία ακινήτων. Κατασκευαστικές εταιρείες, developers, τεχνικά γραφεία, σύμβουλοι έργων κ.λπ. αποκτούν έτσι ρόλο σε ένα μοντέλο που μέχρι σήμερα δεν είχε αναπτυχθεί συστηματικά στην Ελλάδα.
Προφανώς, το επενδυτικό ενδιαφέρον αναμένεται να φανεί στην πράξη, καθώς το κόστος κατασκευής παραμένει υψηλό και οι απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης ανεβάζουν τον προϋπολογισμό των έργων, επομένως θα είναι κρίσιμοι οι όροι με τους οποίους θα δοθούν τα ακίνητα, η διάρκεια εκμετάλλευσης και το ποσοστό των κατοικιών που θα παραμένει διαθέσιμο για κοινωνική μίσθωση.
Ανακαινίσεις και τεχνικές παρεμβάσεις στο προσκήνιο
Η άλλη μεγάλη αγορά που ανοίγει αφορά τις ανακαινίσεις. Η στρατηγική προβλέπει παρεμβάσεις για παλιές, κλειστές ή υποβαθμισμένες κατοικίες, με στόχο να επιστρέψει στην αγορά μέρος του ανενεργού οικιστικού αποθέματος. Το πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών εμφανίζεται με προϋπολογισμό 480 εκατ. ευρώ και εκτιμώμενους 15.000 έως 20.000 δικαιούχους, με δυνατότητα υψηλής επιδότησης για ειδικές κατηγορίες.
Αυτό δημιουργεί άμεσο αντικείμενο για τεχνικές επιχειρήσεις, συνεργεία, μηχανικούς, ηλεκτρολόγους, υδραυλικούς, ενεργειακούς επιθεωρητές, εταιρείες κουφωμάτων, μονώσεων, θέρμανσης, ψύξης και υλικών οικοδομής.
Παράλληλα, τα φορολογικά κίνητρα για επισκευές και συντηρήσεις, υπό την προϋπόθεση ηλεκτρονικών πληρωμών και παραστατικών, πιέζουν και προς μεγαλύτερη διαφάνεια στις συναλλαγές με τεχνίτες και επαγγελματίες.
Ιδιαίτερο κατασκευαστικό ενδιαφέρον έχει και η αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων για κοινωνικές κατοικίες. Στη στρατηγική προβλέπεται χρηματοδότηση 435 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και εκτιμώμενοι 5.875 ωφελούμενοι. Πρόκειται για έργα που δεν αφορούν μόνο κτίρια κατοικίας, αλλά και υποδομές, δίκτυα, ενεργειακές προδιαγραφές, κοινόχρηστους χώρους και μελλοντική συντήρηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η φοιτητική στέγη. Η στρατηγική καταγράφει ότι οι δημόσιες φοιτητικές εστίες διαθέτουν περίπου 9.200 λειτουργικές κλίνες, ενώ περίπου 200.000 φοιτητές σπουδάζουν μακριά από την οικογενειακή κατοικία τους. Με έργα ΣΔΙΤ, ανακαινίσεις υφιστάμενων εστιών και χρηματοδότηση 224 εκατ. ευρώ για 17 κτίρια, η φοιτητική κατοικία εξελίσσεται έτσι σε προνομιακό πεδίο για επιχειρήσεις και επαγγελματίες, καθώς τα συγκεκριμένα κτίρια θα χρειαστούν, πέραν της κατασκευής, εξοπλισμό, τηλεπικοινωνίες, καθαρισμό και συντήρηση κ.ο.κ.
Το Στεγαστικό δημιουργεί ένα νέο οικοσύστημα
Το ενδιαφέρον δεν εξαντλείται στα μεγάλα έργα. Η ενεργοποίηση κλειστών κατοικιών αναμένεται να δημιουργήσει διακριτή αγορά υπηρεσιών. Απαραίτητα για να μπορέσει να ενταχθεί σε αυτή τη διαδικασία ένας ιδιοκτήτης ενός παλιού διαμερίσματος είναι ο έλεγχος τίτλων, μηχανικός, ενεργειακό πιστοποιητικό, εκτίμηση κόστους, τεχνικά συνεργεία και μια σειρά ακόμα δραστηριοτήτων, ανοίγοντας πεδίο δράσης για τεχνικά γραφεία, εταιρείες διαχείρισης ακινήτων και πλατφόρμες που θα προσφέρουν ολοκληρωμένη υπηρεσία από την ανακαίνιση έως το στάδιο της μίσθωσης.
Η στρατηγική προβλέπει, επίσης, Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης, τα οποία θα λειτουργούν ως μηχανισμοί σύνδεσης διαθέσιμων κατοικιών με στεγαστικές ανάγκες, ενώ στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η πρόβλεψη για εξειδικευμένη κατηγορία Golden Visa, μέσω της οποίας επενδυτές θα μπορούν να αποκτούν χαρτοφυλάκιο περισσότερων ακινήτων, υπό την προϋπόθεση ότι θα τα διαθέτουν αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση. Σε αυτή την περίπτωση κεφάλαια από το εξωτερικό αναμένεται να συρρεύσουν, αγοράζοντας μαζικά παλιά σπίτια, δίνοντας έτσι «δουλειά» σε μεσίτες, νομικά γραφεία και εταιρείες διαχείρισης.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η στεγαστική πολιτική δίνει πάτημα για τη δημιουργία ενός επιχειρηματικού οικοσυστήματος γύρω από το πεδίο της κατοικίας.
Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα περάσει η εθνική στρατηγική, εφόσον εγκριθεί, από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση και στην τελική αύξηση της προσφοράς των κατοικιών που διατίθενται στην αγορά. Συνακόλουθα, κρίσιμα θα είναι πόσο γρήγορα θα ωριμάσουν τα έργα και θα δοθούν οι άδειες, έτσι ώστε να «τρέξει» η διαδικασία χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 26/6/2026)
Διαβάστε ακόμα: Κίτρινες κάρτες στην Ελλάδα για μαύρες τρύπες στη φοροδιαφυγή
