Στην επόμενη αξιολόγηση, το 2028, θα πρέπει να αποδείξει με στοιχεία ότι εφαρμόζει αποτελεσματικά τους κανόνες διαφάνειας και αποτρέπει το ξέπλυμα χρήματος
Του Μάκη Ντόβολου
Επτά κίτρινες κάρτες σε θέματα φορολογικής διαφάνειας έβγαλε στην Ελλάδα η τελευταία έκθεση αξιολόγησης της αρμόδιας επιτροπής του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Διαφάνεια και την Ανταλλαγή Πληροφοριών για Φορολογικούς Σκοπούς, καθώς είδε από περιορισμένη έως και ανύπαρκτη πρόοδο σε ορισμένες από τις συστάσεις που είχε απευθύνει στη χώρα μας το 2020.
Ουσιαστικά η έκθεση θεωρεί ότι, παρά τα θετικά βήματα που έχουν γίνει, υπάρχουν ακόμη «μαύρες τρύπες» που μπορούν να αξιοποιήσουν οι επιτήδειοι για φοροδιαφυγή και ξέπλυμα χρήματος. Οι ενστάσεις αφορούν «ευαίσθητα» θέματα που σχετίζονται κυρίως με τον χώρο των ναυτιλιακών εταιρειών, των ξένων επιχειρήσεων που έχουν σοβαρή παρουσία στη χώρα και τα ξένα καταπιστεύματα (trusts), γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τους πραγματικούς λόγους της… αδυναμίας συμμόρφωσης με τις συστάσεις του Global Forum.
Διαβάστε ακόμα: RWE και ΔΕΗ έθεσαν σε λειτουργία φωτοβολταϊκά έργα 930 MW στη Δυτική Μακεδονία
Σημειώνεται πως το Παγκόσμιο Φόρουμ έχει 173 μέλη (κράτη και χρηματοπιστωτικά κέντρα) και αποτελεί τον κορυφαίο διεθνή φορέα που εργάζεται για την εφαρμογή παγκόσμιων προτύπων φορολογικής διαφάνειας και ανταλλαγής σχετικών πληροφοριών.
Τα ευρήματα της έκθεσης για ναυτιλιακές εταιρείες και εταιρείες σκαφών αναψυχής
• Ταυτότητα κατόχων μετοχών ναυτιλιακών εταιρειών και ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής
Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην εφαρμογή της σύστασης. Από το 2022, λόγω τροποποιήσεων στην ισχύουσα νομοθεσία, οι ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής μπορούν να εκδίδουν μόνο ονομαστικές μετοχές και ήταν υποχρεωμένες να μετατρέψουν τις υφιστάμενες ανώνυμες μετοχές σε ονομαστικές μετοχές έως το τέλος του 2023. Ενώ η Ελλάδα έχει παράσχει ενδεικτικές λεπτομέρειες συμμόρφωσης με τις νέες υποχρεώσεις, λείπουν σαφή στατιστικά στοιχεία που να δείχνουν τα επίπεδα συμμόρφωσης και τα εποπτικά μέτρα. Για τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής έχουν παρασχεθεί στατιστικά στοιχεία για τις ενεργές οντότητες. Δεν είναι σαφές πόσες από τις ανενεργές ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής είχαν εκδώσει ανώνυμες μετοχές και συνεχίζουν να διατηρούν νομική προσωπικότητα και εάν η ταυτότητα των ιδιοκτητών των ανώνυμων μετοχών τους είναι γνωστή. Σχετικά με τις ναυτιλιακές εταιρείες, δεν έχει σημειωθεί ακόμη ουσιαστική πρόοδος. Η Ελλάδα θα πρέπει να αναφέρει ουσιαστική πρόοδο στην επόμενη αξιολόγηση.
Απαιτούμενες ενέργειες
Στην επόμενη αξιολόγηση, το 2028, η Ελλάδα θα πρέπει:
– Να παρέχει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα εποπτικής εφαρμογής που έχουν ληφθεί για να διασφαλιστεί ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής έχουν συμμορφωθεί πλήρως με τις νομικές διατάξεις του 2022 και όλες οι υφιστάμενες
μετοχές ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής είναι πλέον καταχωρισμένες με πλήρεις διαθέσιμες πληροφορίες νόμιμης ιδιοκτησίας.
– Να αναφέρει την ουσιαστική πρόοδο στην εφαρμογή της σύστασης, ώστε να διασφαλιστεί ότι η ταυτότητα των μετόχων των ναυτιλιακών εταιρειών είναι πάντα διαθέσιμη.
• Νόμιμη κυριότητα ναυτιλιακών εταιρειών και ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής και κυρώσεις για μη διατήρηση νόμιμης κυριότητας
Αποτέλεσμα αξιολόγησης
Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην αντιμετώπιση της σύστασης. Το νέο νομικό πλαίσιο για τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής απαιτεί να τηρούν μητρώο μετόχων και παρέχει δικαιώματα μετόχων σε όσους είναι εγγεγραμμένοι σε αυτά. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό εάν αυτό θα διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα πληροφοριών σχετικά με τη νόμιμη ιδιοκτησία για πέντε χρόνια, σύμφωνα με το πρότυπο για τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής που παύουν να υπάρχουν. Η ηλεκτρονική πύλη αντικαθιστά το χειροκίνητο σύστημα που υπήρχε κατά την Εκθεση του 2020 για τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής, καθώς οι πληροφορίες που προηγουμένως υποβάλλονταν χειροκίνητα υποβάλλονται πλέον ηλεκτρονικά. Δεν είναι σαφές εάν το εύρος των υποβαλλόμενων πληροφοριών έχει αλλάξει και εάν οι πλήρεις πληροφορίες σχετικά με τη νόμιμη ιδιοκτησία των ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής είναι διαθέσιμες στο πλαίσιο του νέου συστήματος. Επιπλέον, η νέα πύλη ισχύει για νέες ενώσεις και δεν παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής που είχαν συσταθεί πριν από το 2022.
Δεν έχουν θεσπιστεί κυρώσεις για τη μη τήρηση βιβλίου μετόχων από ναυτιλιακές εταιρείες ή ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής. Οι απαιτήσεις για πληροφορίες σχετικά με τον πραγματικό δικαιούχο και οι ισχύουσες κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης δεν αντισταθμίζουν πλήρως τις ελλείψεις στη διαθεσιμότητα πληροφοριών σχετικά με τον νόμιμο δικαιούχο. Η Ελλάδα καλείται να σημειώσει ουσιαστική πρόοδο πριν από την επόμενη αξιολόγηση.
Απαιτούμενες ενέργειες
Στην επόμενη αυτοαξιολόγηση, το 2028, η Ελλάδα θα πρέπει:
– Να αναφέρει την πρόοδο σχετικά με τις νομοθετικές αλλαγές που έγιναν για την αντιμετώπιση όλων των πτυχών της σύστασης.
– Να διευκρινίσει πώς οι νομικές διατάξεις διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα πληροφοριών σχετικά με τη νόμιμη ιδιοκτησία για τουλάχιστον πέντε χρόνια για τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής που παύουν να υπάρχουν.
– Να παράσχει λεπτομέρειες σχετικά με την εφαρμογή και την επιβολή των νέων διατάξεων για τη διατήρηση μητρώων μετόχων από τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής και την εγγραφή τους στην ηλεκτρονική πύλη.
– Να επιβεβαιώσει και να αποδείξει, παρέχοντας επαρκείς λεπτομέρειες, ότι όλες οι ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής που λειτουργούσαν πριν από το 2022 έχουν μεταβεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα και ότι οι πλήρεις πληροφορίες σχετικά με τη νόμιμη ιδιοκτησία τους είναι διαθέσιμες.
– Διαθεσιμότητα λογιστικών αρχείων ναυτιλιακών εταιρειών και ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής.
Αποτέλεσμα αξιολόγησης
Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην εφαρμογή της σύστασης. Ο νόμος του 2022 παρέχει τη νομική βάση για τη διατήρηση λογιστικών αρχείων από τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής, επιπλέον των προϋπαρχουσών φορολογικών υποχρεώσεων. Ωστόσο, υπάρχει κάποια έλλειψη σαφήνειας στην εφαρμογή των νέων διατάξεων όσον αφορά τους διαφορετικούς τύπους ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής, τις απαιτήσεις σχετικά με την υποκείμενη τεκμηρίωση και το επίπεδο διακριτικής ευχέρειας που έχουν οι ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής όσον αφορά την παρέκκλιση από τη διατήρηση λογιστικών πληροφοριών. Δεν δόθηκαν πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή, την εποπτεία και την επιβολή όσον αφορά τις ναυτιλιακές εταιρείες καθώς και τις ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής σε σχέση είτε με τις φορολογικές υποχρεώσεις είτε με τις πιο συγκεκριμένες υποχρεώσεις που ισχύουν γι’ αυτές. Η Ελλάδα θα πρέπει να αναφέρει περαιτέρω πρόοδο στην επόμενη αξιολόγηση.
Απαιτούμενες ενέργειες
Στην επόμενη αξιολόγηση, το 2028, η Ελλάδα θα πρέπει:
– Να διευκρινίσει τις σχετικές διατάξεις του νόμου 4926/2022 σχετικά με την τήρηση λογιστικών αρχείων από ναυτιλιακές εταιρείες σκαφών αναψυχής, ώστε να διασφαλιστεί ότι λογιστικά αρχεία σύμφωνα με το πρότυπο θα είναι διαθέσιμα για τις εν λόγω οντότητες.
– Να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις ενέργειες που έχουν ληφθεί για την εποπτεία των λογιστικών υποχρεώσεων των ναυτιλιακών εταιρειών και των ναυτιλιακών εταιρειών σκαφών αναψυχής βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας και για τους δύο τύπους ναυτιλιακών εταιρειών, καθώς και βάσει της φορολογικής νομοθεσίας, αναφέροντας σχετικές στατιστικές πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις των λογιστικών αρχείων, τις δραστηριότητες εποπτείας για τον έλεγχο της ακρίβειας και της επάρκειας των εν λόγω πληροφοριών και τις κυρώσεις για μη συμμόρφωση.
Οι τομείς στους οποίους υπάρχει μηδενική εξέλιξη
Συστάσεις στις οποίες δεν υπήρξε η παραμικρή πρόοδος:
• Πληροφορίες σχετικά με τη νόμιμη ιδιοκτησία ξένων εταιρειών με επαρκή δεσμό με τη χώρα
Αποτέλεσμα αξιολόγησης
Δεν έχει αναφερθεί καμία πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης. Η θέση της Ελλάδας κρίθηκε ανεπαρκής ως προς τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας πληροφοριών σχετικά με τη νόμιμη ιδιοκτησία σε ξένες εταιρείες με επαρκή δεσμό με την Ελλάδα. Η Ελλάδα καλείται να εφαρμόσει τη σύσταση και να αναφέρει ουσιαστική πρόοδο στην επόμενη αυτοαξιολόγησή της.
Απαιτούμενες ενέργειες
Η Ελλάδα θα πρέπει να υποβάλει χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των ενεργειών για την εφαρμογή της σύστασης και ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειώσει για την εφαρμογή της σύστασης έως τις 31 Μαρτίου 2026.
• Αξιόπιστα λογιστικά αρχεία ξένων καταπιστευμάτων (trusts) διαχειριστές κατοίκους Ελλάδας
(σ.σ.: ο όρος Trust -που στα ελληνικά αποδίδεται συχνά ως «καταπίστευμα»- είναι ένας νομικός μηχανισμός διαχείρισης περιουσίας. Στην ουσία, είναι μια τριμερής συμφωνία όπου ένας ιδιοκτήτης μεταβιβάζει την περιουσία του σε ένα τρίτο μέρος για να τη διαχειριστεί προς όφελος κάποιων άλλων για λόγους φορολογικής ωφέλειας και ιδιωτικότητας)
Αποτέλεσμα αξιολόγησης
Δεν έχει αναφερθεί καμία πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης. Η Ελλάδα καλείται να εφαρμόσει τη σύσταση και να αναφέρει ουσιαστική πρόοδο στην επόμενη αξιολόγησή της.
Απαιτούμενες ενέργειες
Η Ελλάδα θα πρέπει να υποβάλει χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των βημάτων για την αντιμετώπιση της σύστασης και ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειώσει για την αντιμετώπιση της σύστασης έως τις 31 Μαρτίου 2026.
Σοβαρές ελλείψεις εμφανίζονται σε μετοχές και μητρώο δικαιούχων
Τι λέει η αξιολόγηση για τις ονομαστικές μετοχές και τους πραγματικούς δικαιούχους:
• Παρακολούθηση μετατροπής ανώνυμων μετοχών σε ονομαστικές μετοχές για ανώνυμες εταιρείες
Αποτέλεσμα αξιολόγησης
Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην εφαρμογή της σύστασης. Οι νομοθετικές τροποποιήσεις για την αναγκαστική μετατροπή των υφιστάμενων ανώνυμων μετοχών και το γεγονός ότι δεν εκδίδονται πλέον ανώνυμες μετοχές από ανώνυμες εταιρείες στην Ελλάδα αποτελούν ενθαρρυντικές εξελίξεις. Ωστόσο, η Ελλάδα θα πρέπει να παράσχει υποστηρικτικά στοιχεία που να αντικατοπτρίζουν επαρκώς τις δραστηριότητες που έχουν αναλάβει οι εποπτικές Αρχές για την επίτευξη του αναφερόμενου αποτελέσματος. Θα πρέπει να αναφέρει περαιτέρω λεπτομέρειες στην επόμενη αξιολόγηση.
Απαιτούμενες ενέργειες
Στην επόμενη αξιολόγηση, το 2028, η Ελλάδα θα πρέπει:
– Να υποβάλει λεπτομέρειες σχετικά με τις ενέργειες που έλαβαν οι εποπτικές Αρχές για να διαπιστώσουν ότι δεν υπάρχουν πλέον ανώνυμες μετοχές σε κυκλοφορία.
– Να αναφέρει τυχόν συνέπειες που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες που δεν έχουν συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις μετατροπής των ανώνυμων μετοχών σε ονομαστικές μετοχές έως την ημερομηνία λήξης.
• Αποτελεσματική εφαρμογή του κεντρικού μητρώου πραγματικών δικαιούχων
Αποτέλεσμα αξιολόγησης
Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στην αντιμετώπιση της σύστασης. Μέσω κατάλληλων υπουργικών αποφάσεων, το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων έχει τεθεί σε λειτουργία από το 2022. Εχουν επίσης ληφθεί ορισμένα μέτρα για την εποπτεία και τον έλεγχο της ακρίβειας των πληροφοριών στο μητρώο. Παρόλο που είναι ενθαρρυντικό, δεν είναι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο συμμόρφωσης διαφορετικών τύπων νομικών οντοτήτων και μορφωμάτων με την απαίτηση υποβολής πληροφοριών σχετικά με τον πραγματικό δικαιούχο στο μητρώο, την ενημέρωση αυτών των πληροφοριών και τις ενέργειες παρακολούθησης σχετικά με τις αποκλίσεις που σημειώνονται στις αναφερόμενες πληροφορίες. Η Ελλάδα θα πρέπει να αναφέρει περαιτέρω πρόοδο στην επόμενη αξιολόγηση.
Απαιτούμενες ενέργειες
Στην επόμενη αξιολόγησή της, το 2028, η Ελλάδα θα πρέπει να παράσχει:
– Λεπτομέρειες σχετικά με το ποσοστό συμμόρφωσης όλων των τύπων νομικών οντοτήτων και μορφωμάτων (συμπεριλαμβανομένων των ανενεργών οντοτήτων) όσον αφορά τις υποχρεώσεις τους να υποβάλλουν πληροφορίες σχετικά με τον πραγματικό δικαιούχο στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.
– Ενημερωμένες περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τα εποπτικά μέτρα που ελήφθησαν για να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες σχετικά με τον πραγματικό δικαιούχο στο μητρώο είναι επαρκείς, ακριβείς και ενημερωμένες, καθώς και τα αποτελέσματα αυτών των μέτρων.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026)
Διαβάστε ακόμα: Μικτή εικόνα στις ασιατικές αγορές εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων και προσδοκιών για την τεχνητή νοημοσύνη
