Τα δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης (Τ.Α. ή RRF), της ψηφιακής δεκαετίας και του ΕΣΠΑ έχουν ανοίξει έναν μεγάλο επενδυτικό κύκλο στη χώρα, όμως ο χρόνος πιέζει και το πραγματικό κρίσιμο τεστ αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), την αναβάθμιση των δεξιοτήτων για τους εργαζομένους και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Σε αυτή τη φάση, μάλιστα, η ψηφιακή μετάβαση της Ελλάδας μπαίνει στην πιο κρίσιμη χρονική περίοδό της. Οχι μόνο επειδή υπάρχουν δισεκατομμύρια σε έργα, προγράμματα, vouchers, υποδομές και δράσεις για επιχειρήσεις, αλλά επειδή η μεγάλη χρηματοδοτική «κάνουλα» του Ταμείου Ανάκαμψης κλείνει. Το Τ.Α. είναι ένα προσωρινό εργαλείο, πολύ χρήσιμο, αλλά προσωρινό και με «ημερομηνία λήξης». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κάνει γνωστό ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να έχουν εκπληρώσει όλα τα συμφωνημένα ορόσημα και τους στόχους έως τις 31 Αυγούστου 2026, ενώ οι τελικές πληρωμές από την Κομισιόν πρέπει να γίνουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Διαβάστε ακόμα: Ακρίβεια: «Δεν υπάρχει πάγωμα τιμών» – Αλαλούμ με τους κωδικούς
Με βάση αυτά τα δεδομένα, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα έχει στη διάθεσή της η χώρα για την ψηφιακή μετάβαση, αλλά αν προλαβαίνει στο μικρό χρονικό διάστημα να τα μετατρέψει σε πραγματικό αποτέλεσμα. Η συνολική αξία του σχεδίου για το ελληνικό Ταμείο Ανάκαμψης ανέρχεται σε 36,61 δισ. ευρώ, ποσό που περιλαμβάνει και το τμήμα που χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους. Στο ευρωπαϊκό σκέλος, οι πόροι του RRF ανέρχονται σε 18,22 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. ευρώ δάνεια. Το σχέδιο περιλαμβάνει, σύμφωνα με την Κομισιόν, 104 επενδυτικά σκέλη και 77 μεταρρυθμίσεις, ενώ το 21,4% του σχεδίου στηρίζει την ψηφιακή μετάβαση.
Η ίδια εικόνα αποτυπώνεται και στη νεότερη Εκθεση Ψηφιακής Δεκαετίας 2026 για την Ελλάδα, όπου η Κομισιόν αναφέρει ότι η χώρα κατευθύνει ποσοστό 22% του σχεδίου ανάκαμψης στην ψηφιακή μετάβαση (περίπου 7,8 δισ. ευρώ). Παράλληλα, μέσω της πολιτικής συνοχής κατευθύνονται ακόμα 3,1 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 15% της συνολικής χρηματοδότησης συνοχής της χώρας.
Το επενδυτικό μέγεθος, λοιπόν, είναι μεγάλο και δεν περιορίζεται μόνο στο Ταμείο Ανάκαμψης. Το ελληνικό εθνικό σχέδιο για την ψηφιακή δεκαετία περιλαμβάνει 125 μέτρα, με 6,1 δισ. ευρώ δημόσια χρηματοδότηση και εκτίμηση για επιπλέον 7 δισ. ευρώ ιδιωτικές επενδύσεις. Από αυτά τα μέτρα, το 42% λήγει έως το τέλος του 2026 και αντιστοιχεί σε 3,69 δισ. ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης, δηλαδή στο 60% του συνολικού δημόσιου προϋπολογισμού του οδικού χάρτη.
Στο ίδιο κάδρο μπαίνει και το τομεακό πρόγραμμα του ΕΣΠΑ «Ψηφιακός Μετασχηματισμός», με συνολικό προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης 924.036.454 ευρώ. Από αυτά, 753.325.749 ευρώ είναι η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ενωσης και 170.710.705 ευρώ η εθνική συμμετοχή. Οι στόχοι του προγράμματος αφορούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου, τη συνδεσιμότητα υψηλών ταχυτήτων και την αναβάθμιση ψηφιακών δεξιοτήτων.
Σημειώνεται ότι στις 26 Μαΐου του 2026 η Ελλάδα υπέβαλε νέο διπλό αίτημα εκταμίευσης από το Ταμείο Ανάκαμψης, ύψους 1,63 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για το 8ο αίτημα στο σκέλος των επιχορηγήσεων και το 7ο αίτημα στο σκέλος των δανείων, που αφορά συνολικά 34 ορόσημα και στόχους. Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται ότι, με την υποβολή του 8ου αιτήματος, η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει 112 από τα 130 μεταρρυθμιστικά ορόσημα του σχεδίου, δηλαδή ποσοστό της τάξης του 86,15%.
Αυτό είναι το θετικό μέρος της εικόνας, αφού υπάρχει πρόοδος. Το ζήτημα, όμως, είναι «τι είδους πρόοδος είναι». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγράφει τις ελληνικές προκλήσεις χωρίς ωραιοποίηση. Μιλά για έλλειμμα συνδεσιμότητας, έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων, αργή υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών -ιδιαίτερα από τις ΜμΕ- και χαμηλό επίπεδο ψηφιακών υπηρεσιών του δημόσιου τομέα.
Τα στοιχεία για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποκαλύπτουν την υφιστάμενη απόσταση με τις αντίστοιχες των υπόλοιπων χωρών της Ε.Ε. Συγκεκριμένα, το 2025, το 56% των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων είχε τουλάχιστον το βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, έναντι του μέσου όρου 71,4% στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Ακόμα πιο καθαρή είναι η εικόνα στις επιχειρήσεις με πολύ υψηλή ψηφιακή ένταση. Εκεί η Ελλάδα βρισκόταν το 2025 στο 5,91%, έναντι 9,07% στην Ε.Ε. Η πρόοδος υπάρχει, αλλά το βάθος της ψηφιοποίησης παραμένει περιορισμένο.
Το χάσμα στις προηγμένες τεχνολογίες
Στις προηγμένες τεχνολογίες το χάσμα γίνεται ακόμα μεγαλύτερο. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2025 το 31,45% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούσε data analytics (ανάλυση δεδομένων για επιχειρηματικές αποφάσεις), έναντι του 39,85% στην Ε.Ε.
Στο cloud (υπολογιστικό νέφος, δηλαδή αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων μέσω απομακρυσμένων ψηφιακών υποδομών), το ελληνικό ποσοστό κυμαινόταν στο 21,25%, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. ήταν 46,69%. Στην Τεχνητή Νοημοσύνη μόλις 8,93% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούσε AI, έναντι 19,95% κατά μέσο όρο στην Ευρώπη.
Τι προκύπτει από τα στοιχεία αυτά; Η Ελλάδα δεν έχει μείνει πίσω επειδή δεν έχει προγράμματα. Υστερεί επειδή μεγάλο μέρος της παραγωγικής βάσης δεν έχει ακόμη την τεχνική, οργανωτική και ανθρώπινη δυνατότητα να αξιοποιήσει τις νέες τεχνολογίες.
Με απλά λόγια, δεν αρκεί μια επιχείρηση να αγοράσει ένα ψηφιακό εργαλείο. Πρέπει να ξέρει γιατί το παίρνει, πώς το εντάσσει στη λειτουργία της και με ποιο τρόπο μειώνει το κόστος.
Τα προγράμματα για τις ΜμΕ επιχειρούν να απαντήσουν σε αυτό το κενό. Η δέσμη δράσεων «Ψηφιακός Μετασχηματισμός ΜμΕ» του ΕΣΠΑ έχει προϋπολογισμό 300 εκατ. ευρώ και χωρίζεται σε τρεις βαθμίδες: βασικό, προηγμένο και αιχμής ψηφιακό μετασχηματισμό. Η πρώτη βαθμίδα αφορά επιχειρήσεις που δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει σημαντικές τεχνολογίες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών. Η δεύτερη βαθμίδα αφορά επιχειρήσεις που επιδιώκουν μεγαλύτερη ψηφιακή ωριμότητα και η τρίτη αναφέρεται σε εταιρείες οι οποίες θέλουν επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής ή λύσεις 4ης βιομηχανικής επανάστασης.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026)
Διαβάστε ακόμα: Alpha Bank: Νέα εποχή στις online αγορές με το Visa Click to Pay
