Καθοριστικός μήνας ο Απρίλιος, καθώς σε αυτόν αναμένεται να δοκιμαστούν οι αντοχές των αγορών
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Για την επόμενη καταιγίδα, έπειτα από αυτήν του Μαρτίου, προειδοποιούν κορυφαίοι παράγοντες και τραπεζίτες. Για το ενδεχόμενο εκδήλωσης πλημμυρικών φαινομένων σοβαρότερων του Covid-19 ανησυχούν μέλη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ενόσω ο πόλεμος με επίκεντρο τον Περσικό συνεχίζει να τροφοδοτεί το σπιράλ ενεργειακού κόστους – πληθωρισμού – κρίσης ρευστότητας. Σε συναγερμό και η Ευρώπη, με τις πρόσφατες σχεδόν παράλληλες συνεδριάσεις των μελών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των υπουργών Οικονομικών να καταδεικνύουν τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Τρίτη κρίση, με δομικά/συστημικά χαρακτηριστικά, σε περίοδο 7ετίας που δοκιμάζει συθέμελα αντοχές και ισορροπίες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Κοινή εκτίμηση πως αυτή τη φορά η κρίση που πυροδοτήθηκε εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή – Περσικό είναι διαφορετική από τις προηγούμενες δύο, του Covid-19, εισβολή Ρωσίας στην Ουκρανία. Ηδη προς το τέλος της πέμπτης συνεχόμενης εβδομάδας με τα μέτωπα ανοιχτά και άδηλο τον χρόνο τερματισμού της κρίσης, με τον Wael Sawan να ανησυχεί πως ο Απρίλιος θα είναι ο μήνας που οι αγορές θα δοκιμαστούν ενεργειακά χειρότερα από το 2022. Ερχεται η σειρά της Ευρώπης για ελλείψεις στην ενέργεια, το μήνυμα του διευθύνοντος συμβούλου της Shell. Για ντόμινο εξελίξεων τον Απρίλιο – Μάιο (προ)ετοιμάζει τους πελάτες της η JPMorgan Chase, την ώρα που διαχειριστές funds είτε συγκεντρώνουν ρευστότητα είτε όμιλοι μεγέθους μιας UBS απαγορεύει τις εξαγορές χαρτοφυλακίων επενδεδυμένων σε επισφαλείς κλάδους.
Για την Ευρώπη η ΕΚΤ και το Eurogroup λογίζονται ως οι δύο κύριοι φορείς δημιουργίας πολιτικής, χάραξης και υλοποίησής της. Οσον αφορά την πρώτη, όπως αναφέρεται επίμονα από την «DEALnews», τα χέρια της Κριστίν Λαγκάρντ είναι δεμένα, καθώς με τον πληθωρισμό σε παρόξυνση και την ανάπτυξη σε βύθιση τα εργαλεία διαχείρισης που διαθέτει είναι ελάχιστα και μάλιστα με αμφίσημη χρήση/αποτελεσματικότητα.
Βασικότερο είναι το «επιτοκιακό/νομισματικό», που εν προκειμένου δεν μπορεί να λειτουργήσει. Ο μεν υψηλός πληθωρισμός «καίγεται» μέσω αύξησης επιτοκίων, η δε χαμηλή παραγωγικότητα απαιτεί όσο το δυνατόν χαμηλότερα κόστη (επιτόκια). Δεν είναι τυχαίο πως η «τιμολόγηση» του κινδύνου από τα κάθε λογής hedge (vulture κ.λπ.) funds έχει φέρει την απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γερμανίας σε ύψη 2011 (πάνω από το 3%). Και επιβαρύνεται ανάλογα με το αυξημένο ενεργειακό κόστος (ενδεικτικά το Brent σταθερά πάνω από τα 100-105 δολ., το φυσικό αέριο ακόμα και στα 55ευρώ/MWh – με το TTF στο Αμστερνταμ να έχει… χρηματιστηριοποιηθεί εντελώς).
Ωστόσο, όπως επιβεβαιώνεται, μέχρι σήμερα η αδυναμία κοινής δράσης των Ευρωπαίων καθιστά επισφαλή την όποια πρόβλεψη για άμεση/δραστική παρέμβαση. Ξεκάθαρο το χάσμα «βορείων» – «νοτίων», αλλά και «ανατολικών» – «δυτικών» σε ακόμα μία συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών. Αποκλίνοντα συμφέροντα, συντήρηση των φυγόκεντρων τάσεων, με συνέπεια αποτέλεσμα που δεν αρκεί ούτε σαν ασπιρίνη στον χρόνια ασθενή.
ΡΗΤΡΑ ΔΙΑΦΥΓΗΣ
Το χειρότερο; Πιθανότατα απόρροια των πιέσεων του Βερολίνου στις Βρυξέλλες δεν δείχνουν διατεθειμένοι για την ώρα να ενεργοποιήσουν τη ρήτρα διαφυγής.
Επί της ουσίας, πώς διαχειρίστηκαν την κρίση λόγω Covid-19 οι ΕΚΤ, Κομισιόν; Με τη λειτουργία μηχανισμού παροχής τεράστιας ρευστότητας στις κυβερνήσεις των χωρών-μελών. «Εργαλείο» που στην τρέχουσα ούτε κατά διάνοια. Συν τω χρόνω, η ΕΚΤ «εργαλειοποίησε» τα επιτόκια, αυξάνοντας – μειώνοντάς τα σε χρονικό κύκλο σχεδόν 2ετίας, κάτι που σήμερα είναι… δίκοπο μαχαίρι. Τι θα αποφάσιζαν σε Φρανκφούρτη, Βρυξέλλες να θυσιάσουν σήμερα «πληθωρισμό» ή «ανάπτυξη», σαν να λέμε μπροστά γκρεμός και πίσω βαθύτερος. Πολύ δε περισσότερο που όλο και περισσότερες ενδείξεις κατατείνουν πως η Ευρώπη οδεύει προς διπλή κρίση: ρευστότητας και κινδύνου στασιμοπληθωρισμού.
Με την κρίση λόγω Ουκρανίας, η Ευρώπη είχε -αν μη τι άλλο- διαφορετικά κόστη στην ενέργεια, στην παραγωγή, στις μεταφορές και προφανώς περισσότερες αντοχές (που δεν διαθέτει πλέον). Σε αυτό το «σημείο μηδέν» είμαστε τώρα, με όλες τις ενδείξεις να συντείνουν πως ο πόλεμος και τα επίχειρα που έπονται θα έχουν διάρκεια…
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 3/4/2026)
