Η συζήτηση γύρω από τα κριτήρια ESG (Environmental, Social, Governance) εντείνεται στην Ελλάδα, καθώς επιχειρήσεις και καταναλωτές καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας που συνδέει την ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανόηση του όρου παραμένει περιορισμένη, την ώρα που οι προσδοκίες της κοινωνίας αυξάνονται.
Τα ευρήματα πανελλαδικής έρευνας της Focus Bari που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο του Applia Hellas τον Φεβρουάριο του 2026 αποτυπώνουν μια αντιφατική εικόνα: υψηλή σημασία στη βιωσιμότητα, αλλά χαμηλή εξοικείωση με το ESG ως έννοια.
ΑΝΤΙΛΗΨΗ
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, μόλις το 21% των Ελλήνων δηλώνει ότι γνωρίζει τον όρο ESG, γεγονός που υποδηλώνει περιορισμένη ενημέρωση. Παράλληλα, η έννοια της βιωσιμότητας γίνεται αντιληπτή περισσότερο διαισθητικά, ως μια συνολική ευθύνη των επιχειρήσεων προς το περιβάλλον και την κοινωνία, παρά ως συγκεκριμένο πλαίσιο στρατηγικής και δράσεων .
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το ESG δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στην καθημερινή κατανόηση του κοινού, παρότι επηρεάζει τον τρόπο αξιολόγησης των εταιριών.
ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ
Παρά το έλλειμμα γνώσης, η σημασία της βιωσιμότητας είναι σαφής: περισσότεροι από τρεις στους τέσσερις πολίτες θεωρούν σημαντικό οι επιχειρήσεις να λειτουργούν με υπευθυνότητα. Η κοινωνική απαίτηση αφορά συγκεκριμένες πρακτικές, όπως η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, η διαφάνεια και η στήριξη των εργαζομένων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διακυβέρνηση των εταιριών, με τους πολίτες να συνδέουν την εμπιστοσύνη με τη λογοδοσία, τη διαφάνεια και τη διαχείριση κρίσεων. Το ESG, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως περιβαλλοντική πολιτική, αλλά ως συνολικός τρόπος λειτουργίας.
ΧΑΣΜΑ
Ωστόσο, η μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη παραμένει περιορισμένη. Μόλις το 44% δηλώνει πρόθυμο να πληρώσει περισσότερο για προϊόντα ή υπηρεσίες από εταιρίες που εφαρμόζουν υπεύθυνες πρακτικές. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στη θετική στάση και την καταναλωτική συμπεριφορά.
Η απόσταση αυτή αποδίδεται κυρίως σε δύο παράγοντες: το αυξημένο κόστος και το έλλειμμα εμπιστοσύνης. Οι καταναλωτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε πρακτικές που θεωρούν επικοινωνιακές και όχι ουσιαστικές.
ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ
Η εμπιστοσύνη αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχία των ESG στρατηγικών. Οι πολίτες αξιολογούν τις επιχειρήσεις όχι μόνο με βάση τις δηλώσεις τους, αλλά κυρίως από τη συνέπεια στις πράξεις. Η απόρριψη του λεγόμενου “greenwashing” αποτελεί βασική απαίτηση.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι το ESG επηρεάζει περισσότερο την εικόνα μιας εταιρίας παρά την τελική αγοραστική απόφαση, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις.
ΤΥΠΟΛΟΓΙΕΣ
Η έρευνα καταγράφει τρεις βασικές κατηγορίες καταναλωτών: εκείνους που υιοθετούν το ESG ως αξιακό πλαίσιο, όσους το αντιμετωπίζουν πρακτικά και με επιφυλάξεις, και μια τρίτη ομάδα που παραμένει αδιάφορη ή δύσπιστη απέναντι στη σημασία του.
Η διαφοροποίηση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες προσεγγίσεις από τις επιχειρήσεις, καθώς δεν υπάρχει ενιαίο κοινό με ομοιογενείς προσδοκίες.
ΜΕΤΑΒΑΣΗ
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ενσωμάτωση του ESG στην Ελλάδα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Η πρόκληση για τις επιχειρήσεις είναι διπλή: αφενός να ενισχύσουν την κατανόηση του κοινού και αφετέρου να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε απτά αποτελέσματα.
Η μετάβαση δεν περιορίζεται σε επιμέρους δράσεις, αλλά απαιτεί αλλαγές στην εταιρική κουλτούρα, στη λήψη αποφάσεων και στη σχέση με την κοινωνία. Σε αυτό το πλαίσιο, το ESG εξελίσσεται από θεωρητική έννοια σε βασικό παράγοντα αξιολόγησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
