Με περίπου 40 δισ. «ταμείο» και δρομολογημένη την πρόωρη αποπληρωμή χρέους 7 δισ. (τον Ιούνιο), έχει καταστεί σαφές ότι η Ελλάδα δεν έχει λόγο να βιαστεί να δανειστεί
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Η αλλαγή κυβέρνησης στην Ουγγαρία και το υπέρβαρο χρέος της Ιταλίας θα μπορούσε να οδηγήσουν ακόμα και σε αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας. Κοινός τόπος σε Βρυξέλλες και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πως η συζήτηση έχει ανοίξει, καθώς με την εκλογή Μαγιάρ η Βουδαπέστη αίρει το εμπάργκο στην πρόθεση της Κομισιόν να προχωρήσει σε νέο δανεισμό προς την Ουκρανία, με άλλα 90 δισ. ευρώ αυτή τη φορά. Εξέλιξη που χαιρετίστηκε από την επικεφαλής Φον ντερ Λάιεν και λοιπούς συμμάχους. Η έγκριση του νέου δανείου έρχεται σε συγκυρία εξαιρετικά πιεστική για την οικονομία των χωρών-μελών της Ε.Ε., την ώρα που όλο και περισσότεροι οικονομολόγοι, αναλυτές αναφέρονται, ανοιχτά πλέον, για ενδεχόμενο κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.
Σημειωτέον πως τα δάνεια στην Ουκρανία χορηγούνται με την προϋπόθεση αποπληρωμής τους όταν η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις στο Κίεβο (δηλαδή ποτέ…), συνεπώς -κατά πάσα βεβαιότητα- η όλη διαδικασία αφορά κεφάλαια που χορηγούνται γνωρίζοντας πως δεν πρόκειται να αναπληρωθούν σε αυτή την περίοδο της ιστορίας. Αρα πρακτικά πρόκειται για 90 δισ. που αναλογικά η κάθε χώρα-μέλος υποχρεώνεται να επιβαρυνθεί, σε περίοδο παρόξυνσης μιας κρίσης που είναι συνάμα ενεργειακή – πρώτων υλών, τροφοδοσίας – εργασίας κ.λπ. Γνωστή η κατάσταση, με βασικό ενδεχόμενο να εξελιχθεί σε ακόμα δυσκολότερη μέσα στο 2026.
Σχεδόν παράλληλα η δημόσια τοποθέτηση του Αντόνιο Ταγιάνι, με τον υπουργό Εξωτερικών της Ιταλίας να καλεί την Ε.Ε. να λάβει δραστικές αποφάσεις, ακόμα και αναστολής του Συμφώνου Σταθερότητας εάν χρειαστεί. Προφανώς, γνωρίζει την κατάσταση της οικονομίας της Ιταλίας, θα παραπέμψουμε στις εκτιμήσεις του ΔΝΤ για τον βαθμό υπερχρέωσης των δύο χωρών που θέλουν την Ιταλία να παίρνει τη θέση της Ελλάδας ως η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης το 2026.
Είναι θέμα κοινής λογικής η ανάγκη για μετάθεση (;), αναστολή (;) του Συμφώνου Σταθερότητας, γιατί με απλή αριθμητική φαίνεται πως η κατάσταση στην Ευρώπη δεν βγαίνει υπό την πίεση και του λεγόμενου «δημοσιονομικού κορσέ». Οι δύο διαδοχικές κρίσεις, η ενεργειακή του 2022 και η σημερινή στον Κόλπο, έχουν αφήσει πίσω τους οικονομίες με πολύ στενά έως και ανύπαρκτα δημοσιονομικά περιθώρια, ασύγκριτα υψηλότερο κόστος ενέργειας, διαβρωμένη παραγωγική βάση και το τέρας του πληθωρισμού να έχει ξεφύγει πάλι από το νομισματικό κλουβί του. Πολύ απλά, το σύμφωνο σχεδιάστηκε για να λειτουργήσει σε συνθήκες σχετικής κανονικότητας, κάτι που προφανώς δεν υφίσταται -στο ελάχιστο σήμερα- και ποιος ξέρει πώς θα εξελιχθεί στη συνέχεια. Πρακτικά, σε αυτή τη δυσχερή συγκυρία η Κομισιόν ζητά από τα «στριμωγμένα» κράτη να συμβάλουν στη χρηματοδότηση του μεγαλύτερου πακέτου που έχει χορηγηθεί στην Ουκρανία, την ώρα που οι κυβερνήσεις τους δυσκολεύονται να συνδράμουν επαρκώς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά τους.
Σε αυτή τη φάση και το κάλεσμα Μακρόν – Μητσοτάκη για μετακύλιση του χρέους από το Ταμείο Ανάκαμψης και έκδοση νέων ομολόγων, υποστηρίζοντας την ανάγκη ευελιξίας σε «έκτακτες συνθήκες». «Δεν έχει νόημα να αποπληρώσουμε το χρέος του Covid αυτή τη στιγμή, κάτι που θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στους προϋπολογισμούς, όταν υπάρχει ζήτηση για ευρωπαϊκούς τίτλους και ομόλογα» δήλωσε στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα ο Γάλλος πρόεδρος.
Τα σχέδια της Αθήνας
Από τη στιγμή που στην αγορά έχουν μετριαστεί οι επιπτώσεις (σ.σ.: η απόδοση του ελληνικού 10ετούς έχει πέσει και πάλι κάτω από το 3,8%), δεν μπορεί να αποκλείσει κανείς ότι θα υπάρξει ακόμα μία έκδοση για να κλείσει το χρηματοδοτικό πρόγραμμα της χρονιάς που προβλέπει άντληση 8 δισ. Δύο είναι τα δεδομένα όπως τα παραθέτουν αρμόδιες πηγές: πρώτον, η Ελλάδα δεν «καίγεται» και αυτό το διαμηνύει με κάθε τρόπο και σε κάθε τόπο.
Με περίπου 40 δισ. «ταμείο» και δρομολογημένη την πρόωρη αποπληρωμή χρέους 7 δισ. (τον Ιούνιο), έχει καταστεί σαφές σε όλους ότι η Ελλάδα δεν έχει λόγο να βιαστεί να δανειστεί.
Ωστόσο, θα είχε λόγο να το επιχειρήσει; Εάν και εφόσον οι συνθήκες είναι κατάλληλες; Και γιατί να το κάνει τότε; Επειδή οι νέες εκδόσεις επιτρέπουν την αύξηση των πρόωρων αποπληρωμών και ουσιαστικά την έμμεση αναχρηματοδότηση του χρέους, που κρατά ολοένα και χαμηλότερα το κονδύλι για τους τόκους. Πρακτικά, αν ο ΟΔΔΗΧ προχωρήσει σε νέα έκδοση, θα μπορεί να γίνουν περισσότερες πρόωρες αποπληρωμές από τα δρομολογημένα 7 δισ. στα δάνεια του πρώτου Μνημονίου και το 1 ένα δισ. ευρώ των εντόκων. Τι θα μπορούσε να δρομολογηθεί προς αποπληρωμή; EFSF (έκτακτος μηχανισμός), σύμφωνα με πηγές.
Αλλωστε, ένας είναι ο βασικός στόχος, όπως είχε αναφερθεί από την «DEALnews», η διασφάλιση πως η αναθεωρημένη εκτίμηση για την αποκλιμάκωση του χρέους θα «γράψει» κάτω 137% του ΑΕΠ μέσα στο 2026.
Είναι το «κλειδί» για να πάψει η χώρα να είναι ουραγός στην κατηγορία αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, ρίχνοντας στην τελευταία θέση την Ιταλία.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026)
