Προβλέπονται τρεις βασικοί άξονες με στόχο τη βιομηχανική κυριαρχία, την ενίσχυση του εμπορίου και την ανθεκτικότητα υποδομών
«Η στρατηγική έρχεται σε κρίσιμη συγκυρία για την Ευρωπαϊκή Ενωση» υπογράμμισε με νόημα η πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών Μελίνα Τραυλού, επισημαίνοντας: «Η ναυτιλία πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Από την ανταγωνιστικότητά της εξαρτώνται η ανθεκτικότητα και η μακροπρόθεσμη ευημερία της Ευρώπης». Η Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών χαιρέτισε θερμά την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία. H αναγνώριση της κομβικής σημασίας της ευρωπαϊκής ναυτιλίας για την Ευρωπαϊκή Ενωση αποτελεί ουσιαστικό βήμα σε μια περίοδο έντονων προκλήσεων.
«Η ναυτιλία δεν είναι απλώς ένας κλάδος της οικονομίας, αλλά πυλώνας ενεργειακής και επισιτιστικής ασφάλειας. Οι σημερινές γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες απαιτούν συνεκτική, ολιστική στρατηγική και όχι αποσπασματικές πολιτικές. Η νέα πρωτοβουλία καλείται να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του κλάδου και να στηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξή του», επισήμανε η Μελίνα Τραυλού και πρόσθεσε: «Η διατήρηση του θεσμικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή ναυτιλία προς στήριξη της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της και η απρόσκοπτη πρόσβαση των ναυτιλιακών εταιριών σε χρηματοδότηση αποτελούν βασικές προτεραιότητες της πρωτοβουλίας».
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία ενέκρινε μια ολοκληρωμένη Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική, ανοίγει νέες προοπτικές για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της τεχνολογικής υπεροχής στις βιομηχανίες ναυτιλιακής ναυπηγικής και ναυτιλίας της Ευρώπης.
Η στρατηγική καθορίζει ένα όραμα και συγκεκριμένες δράσεις για την ενίσχυση της βιομηχανικής κυριαρχίας, του εμπορίου και της οικονομικής ασφάλειας της Ευρώπης, υποστηρίζοντας παράλληλα την καθαρή και ψηφιακή μετάβαση των τομέων. Η ναυπηγική βιομηχανία και η ναυτιλία της Ε.Ε. είναι ζωτικής σημασίας για τη στρατηγική αυτονομία της Ενωσης, τις εμπορικές ροές, την κινητικότητα, τις αμυντικές δυνατότητες και για την προστασία των περιουσιακών στοιχείων και των πόρων των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών της Ευρώπης.
ΠΥΛΩΝΕΣ
Εν όψει του εντεινόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού και της αυξανόμενης εξάρτησης από την παραγωγή πλοίων από τρίτες χώρες, η στρατηγική εισάγει μέτρα για την ενίσχυση αυτών των κρίσιμων βιομηχανιών, τα οποία διαρθρώνονται γύρω από τρεις βασικούς πυλώνες.
Ο πρώτος πυλώνας, με τίτλο «Κατασκευή, Εξοπλισμός και Επισκευή», επικεντρώνεται στην ενίσχυση των δυνατοτήτων και της τεχνολογικής ηγεσίας της Ευρώπης στον τομέα της ναυτιλιακής βιομηχανίας, με στόχο την αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς πλωτών μεταφορών.
Αυτός ο πυλώνας περιλαμβάνει δράσεις που έχουν σχεδιαστεί για την ενίσχυση της βιομηχανικής κυριαρχίας της Ε.Ε. και τη δημιουργία συνεργειών σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ναυτιλίας. Για τον σκοπό αυτό, η επιτροπή θα δρομολογήσει μια συμμαχία Βιομηχανικής Ναυτιλιακής Αλυσίδας Αξίας της Ε.Ε. Στόχος της είναι, επίσης, να επιταχύνει τον ψηφιακό και κυκλικό μετασχηματισμό των ευρωπαϊκών ναυπηγείων, να μεγιστοποιήσει τη δημόσια ζήτηση και χρηματοδότηση και να βελτιώσει τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο για τη βιομηχανία της Ε.Ε.
Το πρόγραμμα «Μεταφορές και Σύνδεση» περιλαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της βιωσιμότητας και της συνδεσιμότητας των θαλάσσιων μεταφορών.
Καλύπτει μέτρα για την απλούστευση των διαδικασιών υποβολής εκθέσεων και διοικητικών διαδικασιών για τη ναυτιλία, την υποστήριξη της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, την προώθηση της ποιοτικής ναυτιλίας και την ενίσχυση της ευελιξίας και της προληπτικής στάσης στις διεθνείς σχέσεις.
Η επιτροπή, από κοινού με τα κράτη-μέλη, θα ενισχύσει τη δέσμευση της Ε.Ε. στον ΙΜΟ σχετικά με τα παγκόσμια ναυτιλιακά πρότυπα, για να συμβάλει στην επίτευξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Η στρατηγική προωθεί, επίσης, τη συνεχή χρήση των ισχυουσών κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις για τις θαλάσσιες μεταφορές, ώστε να διατηρηθούν τα σημερινά μερίδια αγοράς και να ενθαρρυνθούν τα πλοία να επιλέγουν σημαίες της Ε.Ε. εν όψει του έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού.
Ο τρίτος πυλώνας, με τίτλο «Ασφάλεια και προστασία», επιδιώκει να ενισχύσει τις ναυτικές, υποβρύχιες, διπλής χρήσης και στρατιωτικές δυνατότητες κινητικότητας της Ευρώπης, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας.
Κινητοποιεί διάφορα μέσα για την υποστήριξη της ναυτικής παραγωγικής ικανότητας, την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τον θαλάσσιο τομέα σε επίπεδο Ε.Ε. και την επιδίωξη ενός μηχανισμού υποστήριξης της κατασκευής πορθμείων διπλής χρήσης με βελτιωμένες στρατιωτικές προδιαγραφές.
ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ
Αυτοί οι πυλώνες υποστηρίζονται από οριζόντιες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και καινοτομίας, των χρηματοοικονομικών και της ανάπτυξης δεξιοτήτων.
Η επιτροπή θα προωθήσει την τεχνολογική ηγεσία και καινοτομία της Ε.Ε. μέσω πολιτικών, κανονιστικών και χρηματοδοτικών πλαισίων και θα διασφαλίσει ότι τα ερευνητικά έργα που χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε. αναπτύσσονται αποτελεσματικά στην αγορά.
Η στρατηγική στοχεύει στην κινητοποίηση ενωσιακής, εθνικής και ιδιωτικής χρηματοδότησης για την υποστήριξη επενδύσεων στην απαλλαγή του στόλου από τις ανθρακούχες εκπομπές, την καινοτομία και την άμυνα.
Αυτό περιλαμβάνει την αξιοποίηση υφιστάμενων κονδυλίων, όπως ο Μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη», το Ταμείο Καινοτομίας, το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», τα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αμυνας, τα εθνικά έσοδα του ΣΕΔΕ της Ε.Ε., καθώς και τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου μέσω του InvestEU, εν αναμονή της έγκρισης του επόμενου ΠΔΠ.
Η επιτροπή επιδιώκει να εντοπίσει κενά δεξιοτήτων στη ναυτική εκπαίδευση, να επεκτείνει τα δίκτυα κατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων και να αυξήσει τη συμμετοχή στην τριτοβάθμια ναυτική εκπαίδευση.
Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή, η επιτροπή θα συστήσει ένα Συμβούλιο Ναυτιλιακών Βιομηχανιών και Λιμένων υψηλού επιπέδου, υπό την προεδρία του αρμόδιου Επιτρόπου και των Εκτελεστικών Αντιπροσώπων.
Το γεωπολιτικό πλεονέκτημα και ο ηγετικός ρόλος της Ευρώπης στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού
Οι Ευρωπαίοι εφοπλιστές χαιρέτισαν τη στρατηγική, σημειώνοντας ότι η ευρωπαϊκή ναυτιλία αντιπροσωπεύει περίπου το 35% του παγκόσμιου στόλου, συμπεριλαμβανομένου του 35% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων, του 33% των πλοίων μεταφοράς LNG και του 44% των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Αυτό καθιστά την Ευρώπη ηγέτη στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και την ευρωπαϊκή ναυτιλία γεωπολιτικό πλεονέκτημα για την ήπειρό μας.
Η ναυτιλία διαδραματίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά της ενέργειας και των αγαθών που στηρίζουν την οικονομία της Ευρώπης, καθώς το 87% των εισαγωγών φυσικού αερίου και το 76% του εξωτερικού εμπορίου της Ε.Ε. διακινούνται μέσω πλοίων.
Λαμβάνοντας υπόψη την πρόσφατη γεωπολιτική αστάθεια, η στρατηγική αναγνωρίζει τον στρατηγικό ρόλο του τομέα και προτείνει μέτρα για την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και ολόκληρου του βιομηχανικού συμπλέγματος.
Η στρατηγική έχει απορρίψει κατηγορηματικά τυχόν εκκλήσεις για προστατευτικά μέτρα και υπογραμμίζει την ανάγκη για επενδύσεις για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Υπογραμμίζει την ανάγκη εστίασης στην ενεργειακή μετάβαση και προτείνει τη χρήση των εθνικών εσόδων από το τέλος περιβάλλοντος για την υιοθέτηση καθαρών καυσίμων και καθαρής τεχνολογίας για τη ναυτιλία.
Επιπλέον, θέτει τις προϋποθέσεις για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, δεσμευόμενο για ένα κατάλληλο κανονιστικό και φορολογικό πλαίσιο. Το ανθρώπινο στοιχείο, η αναβάθμιση και η επανειδίκευση έχουν προταθεί ως υψηλή προτεραιότητα για την ανταγωνιστικότητα του τομέα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τους κανονισμούς.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 13/3/2026)
