Αρκετές συμμαχίες εταιριών στηρίζουν τον ΙΜΟ και καλούν τις κυβερνήσεις να διατηρήσουν ένα παγκόσμιο πλαίσιο εκπομπών ρύπων
Η πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Ναυτιλιακής Επιτροπής των ΗΠΑ Laura DiBella συμμετέχει στην αμερικανική αντιπροσωπία για τις συζητήσεις που διεξάγονται στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό του ΟΗΕ, συνοδευόμενη από μια ρητή προειδοποίηση που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια πιο αντιπαραθετική στάση των ΗΠΑ απέναντι στο προτεινόμενο παγκόσμιο καθεστώς τιμολόγησης άνθρακα της ναυτιλίας.
Σε δήλωσή της η πρόεδρος της FMC, Laura DiBella, δήλωσε ότι συμμετέχει στην αμερικανική αντιπροσωπία στην 84η Σύνοδο της Επιτροπής Προστασίας του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του ΙΜΟ στο Λονδίνο για να ενισχύσει την αντίθεση των ΗΠΑ στο προτεινόμενο Πλαίσιο Μηδενικών Εκπομπών, περιγράφοντας το σχέδιο ως «έναν περιττό φόρο στους Αμερικανούς φορτωτές και στα σκάφη που δραστηριοποιούνται σε διεθνή ύδατα».
«Η FMC επενδύει στην προστασία του αμερικανικού φορτίου και παρακολουθεί στενά τους κανονισμούς ή τις πρακτικές ξένων κυβερνήσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δυσμενείς συνθήκες για τη ναυτιλία στο εξωτερικό εμπόριο των Ηνωμένων Πολιτειών» ανέφερε η δήλωση.
Η FMC δεν έχει ιστορικά διαδραματίσει ορατό ρόλο στις διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ για το κλίμα στον ΙΜΟ, οι οποίες συνήθως διεξάγονται από την ακτοφυλακή των ΗΠΑ και το υπουργείο Εξωτερικών με την υποστήριξη οργανισμών, συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Ναυτιλιακής Διοίκησης και Προστασίας του Περιβάλλοντος.
Η συμμετοχή της DiBella και η δήλωση της FMC υποδηλώνουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να διευρύνει την αντίθεσή της στο Πλαίσιο Μηδενικών Εκπομπών (Net-Zero Framework). Το προτεινόμενο πλαίσιο θα καθόριζε απαιτήσεις έντασης αερίων του θερμοκηπίου για τα πλοία και θα επιβάλλει τέλη σε μη συμμορφούμενα πλοία, ενώ παράλληλα θα διοχετεύει δισεκατομμύρια για την ενεργειακή μετάβαση της ναυτιλίας.
Οι υποστηρικτές επισημαίνουν ότι το σύστημα είναι απαραίτητο για να μειωθεί το χάσμα κόστους μεταξύ των ορυκτών καυσίμων και των καυσίμων χαμηλών και μηδενικών εκπομπών, αποφεύγοντας παράλληλα την κατακερματισμένη περιφερειακή ρύθμιση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υιοθετήσει την αντίθετη άποψη. Η κυβέρνηση Τραμπ βοήθησε στην ηγεσία της αντίθεσης στο πλαίσιο πέρυσι, συμβάλλοντας σε μια ψηφοφορία με 57-49 υπέρ της αναβολής της υιοθέτησης, έπειτα από αυτό που πολλοί αντιπρόσωποι χαρακτήρισαν μια ασυνήθιστα αμφιλεγόμενη πολιτική μάχη.
ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Η παρέμβαση των ΗΠΑ έρχεται λίγες μέρες αφότου μεγάλες ναυτιλιακές ομάδες, όπως η BIMCO, το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ναυτιλίας, στήριξαν τον ΙΜΟ και κάλεσαν τις κυβερνήσεις να διατηρήσουν ένα παγκόσμιο πλαίσιο εκπομπών, αντί να επιτρέψουν την εμφάνιση ενός συνονθυλεύματος περιφερειακών κανόνων.
Η MEPC 84 αναμένεται να συστήσει μια ομάδα εργασίας για τα αέρια του θερμοκηπίου και να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του 7ου σημείου της ημερήσιας διάταξης σχετικά με τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για τις εκπομπές, προωθώντας παράλληλα μια ευρύτερη περιβαλλοντική ατζέντα, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, του υδάτινου έρματος και του υποθαλάσσιου ακτινοβολούμενου θορύβου.
Η παρουσία της στις συνομιλίες αποκτά πρόσθετο βάρος, δεδομένης της ταχείας ανόδου της στην Επιτροπή. Ο πρόεδρος Τραμπ την όρισε πρόεδρο τον Ιανουάριο, λίγες μόνο εβδομάδες αφότου ορκίστηκε ως επίτροπος της FMC, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της στην ευρύτερη ατζέντα της κυβέρνησης με τίτλο «Αποκατάσταση της Ναυτιλιακής Κυριαρχίας της Αμερικής».
Ο ΙΜΟ, δηλαδή ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός, έχει προγραμματίσει την 84η Σύνοδο της Επιτροπής Προστασίας του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος στο Λονδίνο, όπου από τις 27 Απριλίου έως αύριο, 1η Μαΐου, θα συζητείται και πάλι το προτεινόμενο Πλαίσιο Μηδενικών Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου.
Ενώ η τελική απόφαση σχετικά με το κλίμα δεν αναμένεται πριν από την καθοριστική συνεδρίαση του προσεχούς Οκτωβρίου, η συνεδρίαση MEPC 84 θεωρείται ως ένα σημαντικό πολιτικό και τεχνικό σημείο αναφοράς που θα μπορούσε να βοηθήσει να προσδιοριστεί εάν εξακολουθεί να υπάρχει μια πορεία επιστροφής σε συμφωνία.
Η σύνοδος, υπό την προεδρία του δρος Χάρι Κόνγουεϊ από τη Λιβερία, είναι η πρώτη συνάντηση της MEPC από τότε που οι κυβερνήσεις ψήφισαν τον Οκτώβριο να αναβάλουν την υιοθέτηση του προτεινόμενου πλαισίου κατά ένα έτος, έπειτα από μια αμφιλεγόμενη ψηφοφορία με 57 υπέρ, 49 κατά και 21 αποχές, λόγω ισχυρών πιέσεων από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία. Η απόφαση αυτή σταμάτησε την υιοθέτηση του πρώτου παγκόσμιου μηχανισμού τιμολόγησης άνθρακα για τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Δυναμική παρέμβαση των Ελλήνων εφοπλιστών για ενιαίο κανονισμό
Η συμμετοχή των Ελλήνων εφοπλιστών είναι και πάλι δεδομένη και αποφασιστική. Θα περιμένουμε να δούμε αν θα είναι και πάλι αποτελεσματική, όπως στη συνεδρίαση του περασμένου Οκτωβρίου.
Τώρα, με νεότερη επιστολή προς τα κράτη-μέλη του ΙΜΟ, οι Ελληνες εφοπλιστές, συνεπικουρούμενοι και από νηολόγια και νηογνώμονες, παρεμβαίνουν με προτάσεις για τη διαμόρφωση συναινετικού κανονισμού.
Την επιστολή υπογράφουν οι Αννα Αγγελικούση (Alpha Bulkers Shipmanagement, Alpha Gas, Pantheon Tankers Management), Μαρία Αγγελικούση (Maran Tankers Management, Maran Dry Management, Maran Gas Maritime, Maran Shuttle Tankers), Ιωάννης Κούστας (Danaos Corporation), Αδαμάντιος Λαιμός (Unisea), Πήτερ Λιβανού (GasLog), Γιώργος Οικονόμου (TMS), Γιώργος Προκοπίου (Dynagas, Dynacom Tankers Management, Sea Traders, Triton Tankers, Prominence Maritime), Δημήτρης Προκοπίου (Centrofin Management, Marine Trust, Trust Bulkers), Παναγιώτης και Νίκος Τσάκος (Tsakos Group of Companies και Γιάννης Χατζηπατέρας (Dorian LPG).
Την ίδια παρεμβατική κατεύθυνση ακολουθούν τα νηολόγια της Λιβερίας, του Παναμά και των Νήσων Μάρσαλ, οι νηογνώμονες Bureau Veritas της Γαλλίας και ο RINA της Ιταλίας. Επίσης, την επιστολή υπογράφουν οι διεθνείς εταιρίες Overseas Shipholding Group, DHT Holdings και Bahri.
Οι Ελληνες εφοπλιστές τονίζουν, μεταξύ άλλων, στην επιστολή τους ότι «η επίτευξη του στόχου απαιτεί ένα συντονισμένο και σταθερό παγκόσμιο πλαίσιο και όχι κατακερματισμένες ή αμφισβητούμενες ρυθμιστικές προσεγγίσεις», ενώ προσθέτουν ότι «ο IMO πρέπει να παραμείνει ο μοναδικός παγκόσμιος ρυθμιστής της διεθνούς ναυτιλίας, δεδομένου ότι μόνο ένας διεθνώς εναρμονισμένος μηχανισμός μπορεί να εξασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού για πλοιοκτήτες, παραγωγούς καυσίμων και επενδυτές, οι οποίοι καλούνται να στηρίξουν επενδύσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε νέα πλοία, εναλλακτικά καύσιμα και υποδομές ανεφοδιασμού» και επισημαίνουν: «Ο κίνδυνος είναι να προκληθούν στρεβλώσεις στην αγορά, αυξημένο κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές και τελικά καθυστέρηση στην ίδια τη μετάβαση που επιδιώκεται».
Στην κοινή δήλωση, αφού υπογραμμίζεται αρχικά ότι η ναυτιλία μεταφέρει περίπου το 80% του παγκόσμιου εμπορίου και ευθύνεται για περίπου το 3% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στη συνέχεια αναφέρεται ότι στηρίζουν πλήρως τον στόχο για καθαρές μηδενικές εκπομπές έως ή γύρω στο 2050.
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Επίσης, στην επιστολή τονίζεται ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει εξετάσουν με ανοιχτό πνεύμα τις εναλλακτικές προτάσεις που έχουν ήδη κατατεθεί και να αξιοποιήσουν τη Σύνοδο MEPC 84, καθώς είναι καθοριστική ευκαιρία για τη διαμόρφωση της αναγκαίας σύγκλισης. Οι Ελληνες πλοιοκτήτες αγωνιούν κυρίως για το μέλλον του LNG ως ναυτιλιακού καυσίμου και υποστηρίζουν πρόταση που κατατέθηκε πρόσφατα από τη Λιβερία, τον Παναμά και την Αργεντινή για την κατάργηση ενός προτεινόμενου ταμείου μηδενικών εκπομπών.
«Η βιομηχανία είναι έτοιμη να επενδύσει, να μεταβεί και να απανθρακοποιηθεί, αλλά χρειάζεται τη σαφήνεια και τη βεβαιότητα που μόνο ένα παγκοσμίως συμφωνημένο και ευρέως υποστηριζόμενο πλαίσιο μπορεί να προσφέρει. Οι επενδύσεις σε νέα πλοία, εναλλακτικά καύσιμα και υποδομές ανεφοδιασμού αφορούν περιουσιακά στοιχεία με διάρκεια ζωής δεκαετιών και κεφάλαια δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η κανονιστική αβεβαιότητα δεν είναι ουδέτερη συνθήκη. Καθυστερεί την πρόοδο, αυξάνει το κόστος και τελικά επιβραδύνει την ίδια τη μετάβαση που χρειάζεται ο κόσμος. Η ευκαιρία για δράση είναι τώρα. Ο συνασπισμός είναι έτοιμος να στηρίξει τα κράτη-μέλη στην εύρεση αυτής της πορείας προς τα εμπρός».
Στο τραπέζι 57 προτάσεις για τη μείωση των εκπομπών αερίων
Οι διαπραγματευτές τώρα επιστρέφουν στο θέμα του 7ου σημείου της ημερήσιας διάταξης σχετικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία, ενώ έχουν κατατεθεί 57 προτάσεις, υπογραμμίζοντας τόσο την πολυπλοκότητα όσο και το βάρος της συζήτησης.
Αναμένεται να συσταθεί μια ειδική ομάδα εργασίας για τις μειώσεις των αερίων του θερμοκηπίου, ενώ οι αντιπρόσωποι θα εξετάσουν επίσης επιλογές για την επανέναρξη της έκτακτης συνόδου της MEPC, όπου το πλαίσιο είχε διακοπεί προσωρινά.
Αυτές οι συζητήσεις αναμένεται να ληφθούν υπόψη από τις διασυνεδριακές συνομιλίες για τα αέρια του θερμοκηπίου αυτής της εβδομάδας, οι οποίες συνέχισαν τις εργασίες σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής που συνδέονται με στοιχεία του προτεινόμενου πλαισίου, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων του κύκλου ζωής των καυσίμων και του σχεδίου όρων αναφοράς για την πέμπτη μελέτη του ΙΜΟ για τα αέρια του θερμοκηπίου.
Οι υποστηρικτές βλέπουν το MEPC 84 ως μια ευκαιρία να αρχίσουν να περιορίζονται οι διαφωνίες σχετικά με τα ανεπίλυτα ζητήματα, όπως η τιμολόγηση του άνθρακα, η κατανομή των εσόδων και οι κανόνες έντασης καυσίμου για τα αέρια του θερμοκηπίου.
«Το MEPC 84 θα μπορούσε να υποδείξει μια κατεύθυνση προς την οποία θα μπορούσε να κατευθυνθεί η συζήτηση για το NZF, ώστε να επιτευχθεί τελικά συμφωνία» ανέφεραν αναλυτές στο University College London σε μια αξιολόγηση πριν από τη συνάντηση.
Ωστόσο, υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι αυτές οι διαιρέσεις παραμένουν έντονες.
Τα ευρωπαϊκά κράτη έχουν κινηθεί για να υπερασπιστούν τον πυρήνα τιμολόγησης άνθρακα του πλαισίου πριν από τη συνάντηση, ενώ η Ιαπωνία και ορισμένα ναυτιλιακά συμφέροντα έχουν προτείνει εναλλακτικές λύσεις.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026)
