Μια «ιστορική ανορθογραφία» χαρακτήρισε το τουρκικό casus belli ο πρωθυπουργός, αποφεύγοντας όμως να διευκρινίσει αν το ζήτημα ετέθη επισήμως και με ποιο τρόπο εντός της Συμμαχίας
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ
Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, η συνολική παρουσία του Ελληνα πρωθυπουργού και οι τοποθετήσεις του κατά τη συνέντευξη Τύπου αναδεικνύουν μια σαφή μεταβολή των ισορροπιών στην ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας έντονο προβληματισμό και ποικίλες αναλύσεις για το βάθος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η επιλογή της Αθήνας να κινηθεί σε χαμηλούς τόνους, παρά τη συνεχιζόμενη τουρκική διεκδικητικότητα, ερμηνεύεται ως μια στάση που διατηρεί τα στοιχεία στρατηγικής υποχωρητικότητας και απουσίας δυναμικής παρέμβασης σε κρίσιμα εξοπλιστικά ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την αποτρεπτική ισχύ της χώρας.
Χαρακτηριστική της προσέγγισης αυτής ήταν η απάντηση του πρωθυπουργού όταν ερωτήθηκε για την προοπτική ένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και τις επικείμενες αποφάσεις της Ουάσινγκτον.
Διαβάστε ακόμα: Μητσοτάκης: Επικίνδυνος για τα εθνικά μας συμφέροντα
Ο κ. Μητσοτάκης επέλεξε να τηρήσει αποστάσεις ασφαλείας, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Δεν είναι δική μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών, ούτε θα υποδείξουμε στις ΗΠΑ σε ποιον θα πουλήσει όπλα». Η δήλωση αυτή κρίνεται -αν μη τι άλλο- ανεπαρκής, καθώς η συζήτηση αφορά εξοπλισμούς που δύνανται να επηρεάσουν το ισοζύγιο δυνάμεων στο Αιγαίο, ενώ συνοδεύτηκε από την άρνηση του κ. Μητσοτάκη να πάρει σαφή θέση για την ανάγκη διατήρησης της στρατιωτικής ισορροπίας, αρκούμενος να αναφέρει πως δεν είναι ο αρμόδιος να τοποθετηθεί επί του συγκεκριμένου ζητήματος. Προκειμένου να εξισορροπήσει τις αρνητικές εντυπώσεις του διημέρου, η κυβερνητική πλευρά επιχείρησε να μετατοπίσει τη συζήτηση στα εγχώρια εξοπλιστικά προγράμματα, προβάλλοντας την αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων. «Οι Ελληνες πιλότοι θα αρχίσουν το 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35 που ήδη κατασκευάζονται» δήλωσε ο πρωθυπουργός, συμπληρώνοντας: «Τρέχει με γρήγορους ρυθμούς η αναβάθμιση των F-16 σε viper, πήραμε 24 Rafale, μπήκαμε και συμμετέχουμε ενεργά στο πρόγραμμα των F-35». Ωστόσο, η ανάλυση της ρητορικής αυτής καταδεικνύει μια προσπάθεια υποκατάστασης της ενεργητικής διπλωματίας με τεχνοκρατικά δεδομένα, καθώς η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής δεν αναιρεί τη γεωπολιτική αναβάθμιση της Αγκυρας.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της διατήρησης της γραμμής των «ήρεμων νερών», ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε μεν στο τουρκικό casus belli, το οποίο χαρακτήρισε μια «ιστορική ανορθογραφία», απέφυγε όμως να διευκρινίσει αν το ζήτημα ετέθη επισήμως και με ποιο τρόπο στους συμμάχους εντός της Συμμαχίας. Η προσπάθεια ανάδειξης μιας θετικής ατζέντας με την Αγκυρα συνεχίστηκε, με τον κ. Μητσοτάκη να υπογραμμίζει ότι «οι δύο χώρες έχουν κάνει βήματα προόδου σε τομείς όπως το Μεταναστευτικό και οι επαφές μεταξύ των δύο λαών», ενώ κατέληξε στη διαπίστωση: «Ακόμα και αν δεν λύσουμε το μεγαλύτερο πρόβλημά μας, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να συνεργαζόμαστε σε άλλους τομείς». Την ίδια στιγμή η Αθήνα επιβεβαίωσε τον ρόλο της ως δεδομένου και προβλέψιμου συμμάχου των ΗΠΑ, εκφράζοντας την ετοιμότητά της για συμμετοχή σε ναυτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, με τον κ. Μητσοτάκη να δηλώνει ότι η Ελλάδα, ως παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη, υπερασπίζεται το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και είναι έτοιμη να συμβάλει αν χρειαστεί και της ζητηθεί στα Στενά του Ορμούζ.
Αναμφίβολα το διήμερο της Συνόδου της Αγκυρας σημαδεύτηκε από τα άκρως κολακευτικά σχόλια του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Ταγίπ Ερντογάν με φόντο τα F-35. O πρόεδρος των ΗΠΑ πάντως, αν και κατά την έναρξη των εργασιών της Συνόδου εξέφρασε την πλήρη ετοιμότητά του να επιτρέψει την πώληση των μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία, στο τέλος αυτής δήλωσε πως δεν είναι ακόμη βέβαιος για μια τέτοια ενέργεια, δείγμα και των πιέσεων που δέχτηκε από Δημοκρατικούς και
Ρεπουμπλικάνους του Κογκρέσο. Πάντως ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τον Τούρκο ομόλογό του έναν «σπουδαίο ηγέτη και σκληρό διαπραγματευτή», ο οποίος «κάνει εξαιρετική δουλειά για τη χώρα του και τη σταθερότητα στην περιοχή». Παράλληλα, τόνισε ότι η Τουρκία αποτελεί έναν «απαραίτητο και πολύτιμο εταίρο για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη», σφραγίζοντας έτσι την επικίνδυνη γεωπολιτική αναβάθμιση της Αγκυρας.
Αναπάντητα τα ερωτήματα στο αποκαλυπτικό δημοσίευμα της «Εστίας»
Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, οι εξελίξεις αυτές πυροδότησαν έντονες αντιδράσεις, με τον ΣΥΡΙΖΑ να καταθέτει ερώτηση προς τον Γιώργο Γεραπετρίτη, ζητώντας εξηγήσεις για δημοσίευμα της εφημερίδας «Εστία» σχετικά με ελληνοτουρκικές συνομιλίες. Το δημοσίευμα, υπό τον τίτλο «Ικεσία Γεραπετρίτη προς Φιντάν: “Μετά τις εκλογές η ‘Γαλάζια Πατρίδα’”», υποστηρίζει ότι ο Ελληνας υπουργός ζήτησε από τον Τούρκο ομόλογό του τη χρονική μετάθεση και όχι την ακύρωση της ψήφισης του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Οι βουλευτές της αντιπολίτευσης επισημαίνουν ότι η αποκάλυψη αυτή, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει διαψευστεί επισήμως από το υπουργείο Εξωτερικών, «εφόσον ισχύει, θέτει σειρά σοβαρών ερωτημάτων σε ό,τι αφορά την άσκηση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και της προστασίας των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 10/7/2026)
Διαβάστε ακόμα: Διπλωματικό «άκυρο»: Ο Τραμπ σνομπάρει τον Μητσοτάκη
