Ο πόλεμος με το Ιράν δεν αλλάζει μόνο τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Απειλεί να ξαναγράψει και τη σχέση των Ηνωμένων Πολιτειών με τα κράτη του Κόλπου, τα οποία από «γέφυρες» διαμεσολάβησης κινδυνεύουν να βρεθούν ξανά στην πρώτη γραμμή του πολέμου. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της νέας ανάλυσης του Atlantic Council, που προειδοποιεί ότι η επόμενη φάση του πολέμου είναι εξαιρετικά αβέβαιη και ότι οι χώρες του GCC βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο του κινδύνου.
Στην ανάλυση με τίτλο ”How the Iran war could change the US relationship with Gulf states”, η οποία δημοσιεύθηκε στις 25 Μαρτίου του 2026 και υπογράφεται από τον Abram Paley, επισημαίνεται ότι το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Ομάν, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν είναι απλώς γειτονικές χώρες της κρίσης. Είναι τα κράτη που, σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης, θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο περισσότερων ιρανικών drones, πυραύλων και ασύμμετρων επιθέσεων, την ώρα που παραμένουν και κρίσιμοι εταίροι των ΗΠΑ.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ανάλυσης είναι ότι θυμίζει πως μέχρι πριν από το ξέσπασμα της παρούσας πολεμικής φάσης, πολλές αραβικές χώρες του Κόλπου θεωρούνταν στην Ουάσιγκτον μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος. Το Ομάν λειτούργησε επί χρόνια ως ήσυχος διαμεσολαβητής ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Το Κατάρ διατήρησε διαύλους με την ιρανική ηγεσία που βοήθησαν σε διαπραγματεύσεις και αποσυμπίεση εντάσεων. Η Σαουδική Αραβία, παρά τη βαθιά καχυποψία της απέναντι στην Τεχεράνη, είχε κάνει δειλά βήματα προσέγγισης. Και τα ΗΑΕ κρατούσαν οικονομικούς δεσμούς δεκαετιών με το Ιράν, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως κανάλι πίεσης αλλά και πιθανών κινήτρων.
Με απλά λόγια, σύμφωνα με την ανάλυση του Atlantic Council, ο Κόλπος δεν ήταν απλώς μια ζώνη επιρροής. Ηταν και ένας μηχανισμός ισορροπίας. Αν αυτός ο μηχανισμός σπάσει, τότε η αμερικανική στρατηγική στην περιοχή θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη, πιο ακριβή και πιο επικίνδυνη. Διότι τότε οι ΗΠΑ δεν θα έχουν απέναντί τους μόνο το ιρανικό πρόβλημα, αλλά και την ανασφάλεια των ίδιων των αραβικών συμμάχων τους.
ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Η ανάλυση ξεχωρίζει επίσης τέσσερις βασικούς παράγοντες που πρέπει να παρακολουθούνται στενά: α) πιθανή διεύρυνση των ιρανικών επιθέσεων, β) ενδεχόμενη μεγαλύτερη εμπλοκή των Χούθι, γ) πιθανές ρωγμές στο εσωτερικό του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και δ) αυξανόμενες εσωτερικές κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις στα ίδια τα κράτη της περιοχής. Ακριβώς εδώ βρίσκεται η ουσία. Στην ανάλυση δεν γίνεται λόγος μόνο για ένα μέτωπο πολέμου, αλλά για μια αλυσίδα πιθανών αποσταθεροποιήσεων.
Ακόμη κι αν υπάρξει μια προσωρινή παύση επιθέσεων ή μια συμφωνία, αυτό δεν σημαίνει ότι θα έχουν λυθεί τα βαθύτερα προβλήματα που οδήγησαν στη σύγκρουση. Άρα, ο Κόλπος δεν μπαίνει σε μια απλή περίοδο αναμονής. Μπαίνει σε μια νέα φάση στρατηγικής αβεβαιότητας, όπου οι ΗΠΑ θα χρειαστεί να ξαναζυγίσουν τις σχέσεις τους με τους εταίρους τους, γνωρίζοντας ότι οι παλιοί δίαυλοι αποκλιμάκωσης δεν είναι πια τόσο ασφαλείς όσο πριν.
Σημειώνεται ότι το Atlantic Council είναι αμερικανικό think tank με έδρα την Ουάσιγκτον και αποστολή του είναι να ενισχύει την αμερικανική ηγεσία και τη συνεργασία των ΗΠΑ με συμμάχους και εταίρους για την αντιμετώπιση διεθνών προκλήσεων.
Θεσμικά και ιδεολογικά κινείται πολύ κοντά στον αμερικανικό διατλαντικό χώρο εξουσίας. Βρίσκεται δηλαδή πιο κοντά στο δυτικό, ΝΑΤΟϊκό, φιλοσυμμαχικό και intervention-friendly mainstream της Ουάσιγκτον παρά σε μια ουδέτερη ακαδημαϊκή.
