Αναλυτικές κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη-μέλη σχετικά με το πώς θα κλείσουν το Ταμείο Ανάκαμψης την 31η Αυγούστου, αλλά και πώς θα δομηθεί ένας πολυεπίπεδος έλεγχος στη συνέχεια έως το 2030 για να διασφαλιστεί η ροή των κονδυλίων εξέδωσε η Κομισιόν. Δεχόμενη όλο και πιο δριμεία κριτική για αδυναμίες στο τρόπο που εκτελείται το πρόγραμμα από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, που επανήλθε την προηγούμενη Τετάρτη με νέο πόρισμα-καταπέλτη για την ιχνηλασιμότητα και τη διαφάνεια στη ροή των κονδυλίων.
Οπως επισημαίνει η Κομισιόν στις νέες «εντολές», το Ταμείο Ανάκαμψης λοιπόν, παρά τη νέα κρίση, θα πρέπει να λήξει τελεσίδικα στις 31 Αυγούστου 2026. Ετσι όλα τα ορόσημα και οι στόχοι για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τότε (και απομένουν πολλά να γίνουν). Δομούνται, επίσης, οι υποχρεώσεις των κρατών για παρακολούθηση, λογιστικό και επιτόπιο έλεγχο και διατήρηση δεδομένων μετά το 2026 και έως το 2031 σε κάποιες περιπτώσεις.
Το τώρα
Προς το παρόν, η πίεση επικεντρώνεται στο «κλείσιμο» και ζητείται επιτακτικά η νέα αναθεώρηση να υποβληθεί το αργότερο έως τις 31 Μαΐου 2026. Αν υποβληθεί πιο αργά, η Επιτροπή δηλώνει πως δεν δεσμεύεται πως θα εγκρίνει τις αλλαγές εγκαίρως…
Ολες οι αιτήσεις πληρωμής της τελικής δόσης, συμπεριλαμβανομένων των δηλώσεων διαχείρισης, των περιλήψεων των ελέγχων και όλων των δικαιολογητικών αξιολόγησης, πρέπει να υποβληθούν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικές πληροφορίες ή να διενεργήσει ελέγχους και επιτόπιους ελέγχους.
Τι θα γίνει… μετά
Ο κανονισμός προβλέπει πως τα μέτρα δεν πρέπει να ανατραπούν από το κράτος, διαφορετικά θα κινηθεί διαδικασία μείωσης κονδυλίων που θα ενσωματώσει στο ύψος της τελικής δόσης. Από το 2027 η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να παρακολουθεί ετησίως τα μέτρα. Οποιο ποσό που διατίθεται σε συγκεκριμένο κράτος-μέλος δεν καταβληθεί έως το τέλος του 2026 θα αποδεσμεύεται.
Μετά αρχίζει ο… απολογισμός από τα κράτη ως εξής:
– Θα υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τους κοινούς δείκτες δύο φορές τον χρόνο, έως τις 28 Φεβρουαρίου και τις 31 Αυγούστου. Η υποχρέωση τελειώνει το 2028.
– Τελική υποβολή εκθέσεων σχετικά με τους 100 τελικούς αποδέκτες που λαμβάνουν το υψηλότερο ποσό χρηματοδότησης. Ηδη τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν έκθεση δύο φορές τον χρόνο. Για να ληφθούν υπόψη οι καθυστερήσεις στη διαθεσιμότητα των δεδομένων θα υποβάλλουν λίστα έως τον Απρίλιο του 2028. Επίσης, θα διατηρούν τις εθνικές πύλες τουλάχιστον έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028 τα δεδομένα.
– Υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα, με τα σωρευτικά δεδομένα δαπανών για μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με ετικέτα κλίματος. Η υποχρέωση φτάνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2031.
Ο έλεγχος
Τα ίδια τα κράτη υποχρεούνται να κάνουν ελέγχους αλλά και η Κομισιόν θα έρθει για έλεγχο το 2027, ενδεχομένως και το 2028. Οι αρμόδιες κρατικές δομές ελέγχου θα πρέπει να διατηρηθούν και μετά το 2026. Τα κράτη θα συλλέγουν και θα διασφαλίζουν την πρόσβαση σε δεδομένα σχετικά με τους χρηματοοικονομικούς αποδέκτες, τους εργολάβους, τους υπεργολάβους και τους πραγματικούς δικαιούχους. Τα δεδομένα θα πρέπει να διατηρούνται τουλάχιστον έως τις 31 Δεκεμβρίου 2031.
Πέρα από την Κομισιόν, η OLAF, η EPPO και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο μπορούν να ασκήσουν τα αντίστοιχα δικαιώματά τους. Εκτός από την απαίτηση διατήρησης και παροχής πρόσβασης σε δεδομένα, αρχεία και έγγραφα τα κράτη- μέλη υποχρεούνται να συνεργάζονται και να παρέχουν στα όργανα αυτά πρόσβαση σε χώρους και εγκαταστάσεις όπου πραγματοποιήθηκαν επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που χρηματοδοτήθηκαν.
Η επαρχία «λυγίζει» από τη γραφειοκρατία αποκαλύπτει πόρισμα της Παγκόσμιας Τράπεζας
Τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική επιχειρηματικότητα σε πεδία όπως είναι οι αγοραπωλησίες ακινήτων, η πολεοδομική αδειοδότηση αλλά και οι δικαστικές διαδικασίες καταγράφονται στην ετήσια έκθεση «Business Ready 2025» της Παγκόσμιας Τράπεζας, που είχαμε αποκαλύψει (27/3/26). Η Ελλάδα βρίσκεται στον «πάτο» της παγκόσμιας κατάταξης στα παραπάνω πεδία όπως και σε καθυστέρηση επιστροφής ΦΠΑ, αλλά και στην ποιότητα των δημόσιων συμβάσεων.
Η ετήσια έκθεση που αντικατέστησε το Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας και αποτελεί μία από τις πιο κομβικές «λίστες» ανταγωνιστικότητας παγκοσμίως επιστρέφει πλέον σε… τοπικό επίπεδο. Μαζί με το ΙΟΒΕ κατεγράφη η κατάσταση σε καθεμία από τις μεγάλες ελληνικές πόλεις. Εκεί φαίνεται πως ο μέσος όρος της παγκόσμιας κατάταξης δεν δείχνει το… μέγεθος του δράματος που ζουν όσοι επιχειρούν σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας.
Η Ελλάδα είναι στην 99η θέση της παγκόσμιας κατάταξης των 101 κρατών, δηλαδή σε καλύτερη μοίρα μόνο από το Μεξικό και την Côte d’Ivoire, στο θέμα της μεταβίβασης ακινήτων. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι στον πόσο χρόνο και κόπο χρειάζεται για την αγοραπωλησία και για την πολεοδομική άδεια.
Ανά πόλη η ψαλίδα είναι μεγάλη. Η μεταβίβαση ενός ακινήτου μπορεί να διαρκέσει 56 ημέρες στην Αλεξανδρούπολη και 213 ημέρες στη Θεσσαλονίκη, κυρίως λόγω των διαφορετικών σταδίων μετάβασης από το παλαιό σύστημα των υποθηκοφυλακείων στο νέο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Ο χρόνος έκδοσης μιας οικοδομικής άδειας κυμαίνεται από 73 ημέρες στη Λάρισα έως 120 ημέρες στο Ηράκλειο.
Οι χρόνοι σύνδεσης με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας κυμαίνονται μεταξύ 71 και 124 ημερών, ενώ για τη σύνδεση με το δίκτυο ύδρευσης απαιτούνται από 40 έως 99 ημέρες. Επίσης, οι χρόνοι εκδίκασης επιχειρηματικών υποθέσεων κυμαίνονται από 905 ημέρες στην Πάτρα έως 1.410 ημέρες στην Αθήνα.
Ποια είναι η πιο… φιλική πόλη; Η Λάρισα αναδεικνύεται ως δήμος με τις καλύτερες επιδόσεις σε διάφορους δείκτες, καθώς καταλαμβάνει την πρώτη θέση στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (84,7 μονάδες), στη Χωροθέτηση Επιχειρήσεων (63,8) και την Επίλυση Διαφορών (59,6).
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 8/5/2026)
