Μόνιμο μηχανισμό τακτοποίησης των βεβαιωμένων οφειλών νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μεταφέροντας σε δήμους και περιφέρειες ένα πιο σταθερό πλαίσιο διευκόλυνσης οφειλετών.
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Η ρύθμιση δεν αφορά μια έκτακτη διαδικασία περιορισμένης διάρκειας, αλλά ένα πάγιο σύστημα που θα μπορεί να ενεργοποιείται για κάθε είδους βεβαιωμένες οφειλές, με ανώτατο όριο τις 48 μηνιαίες δόσεις.
Η αλλαγή αφορά τα ποσά που έχουν βεβαιωθεί προς τους ΟΤΑ και μπορούν να προέρχονται από δημοτικά τέλη, πρόστιμα, φόρους ή άλλες απαιτήσεις που έχουν περάσει στα ταμεία δήμων και περιφερειών. Η υπαγωγή θα γίνεται κατόπιν αίτησης του οφειλέτη και θα μπορεί να ζητείται είτε πριν είτε μετά τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής, ώστε η ρύθμιση να μη λειτουργεί αποκλειστικά ως ύστατη λύση μετά τη δημιουργία ληξιπρόθεσμου χρέους.
Διαβάστε ακόμα: Ψηφιακό πελατολόγιο: Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ γάμοι και βαφτίσεις
Στο κέντρο του νέου πλαισίου βρίσκεται η πάγια δυνατότητα αποπληρωμής σε 2 έως 48 δόσεις. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο αριθμός των δόσεων δεν αφήνεται σε πλήρως ελεύθερη κρίση κάθε υπηρεσίας, αλλά συνδέεται με γενικό και αντικειμενικό πλαίσιο κριτηρίων, το οποίο θα καθορίζεται από το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο. Το ίδιο πλαίσιο θα εφαρμόζεται ομοιόμορφα στις αιτήσεις ρύθμισης.
Πώς θα κρίνεται ο αριθμός των δόσεων
Τα κριτήρια που θα συνεκτιμώνται είναι, μεταξύ άλλων, το ύψος της οφειλής, η παλαιότητά της και η συμπεριφορά του οφειλέτη σε προηγούμενες ρυθμίσεις. Η διάταξη προβλέπει επίσης ότι μπορούν να ληφθούν υπόψη και άλλα αντικειμενικά και ποσοτικά προσδιορίσιμα στοιχεία, εφόσον σχετίζονται με την εξυπηρέτηση της οφειλής. Ετσι, η ρύθμιση θα πρέπει να στηρίζεται σε αιτιολογημένη απόφαση και όχι σε γενική διακριτική ευχέρεια.
Η κατανομή των αρμοδιοτήτων γίνεται ανάλογα με το ύψος της βασικής οφειλής. Για ποσά έως 50.000 ευρώ την απόφαση θα λαμβάνει ο ταμίας. Για οφειλές πάνω από 50.000 ευρώ και έως 150.000 ευρώ αρμόδια θα είναι η δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή. Για μεγαλύτερα ποσά, άνω των 150.000 ευρώ, η υπόθεση θα οδηγείται στο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο.
Η διάταξη βάζει ξεχωριστή πρόβλεψη για τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Γι’ αυτή την κατηγορία οφειλετών, το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο θα μπορεί, με απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των μελών του, να αποφασίζει μείωση ή διαγραφή τόκων, προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής και προστίμων. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα διαγραφής έως 50% της κύριας οφειλής.
Το μέτρο αυτό αφορά μόνο τους ευάλωτους οφειλέτες και διαφοροποιείται από τη γενική ρύθμιση των δόσεων, καθώς δεν περιορίζεται μόνο στην επιμήκυνση της αποπληρωμής, αλλά ανοίγει τη δυνατότητα μιας πραγματικής μείωσης του ποσού που έχει συσσωρευθεί ως χρέος προς τους δήμους και τις περιφέρειες. Η απόφαση, πάντως, δεν θα είναι αυτόματη, αλλά θα περνά από το αντίστοιχο αιρετό όργανο.
Η σύνδεση με τον εξωδικαστικό και ο ρόλος της ΑΑΔΕ
Το δεύτερο σκέλος της κυβερνητικής παρέμβασης, όπως αποτυπώνεται στο σχέδιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αφορά τις μεγαλύτερες οφειλές. Για ποσά άνω των 5.000 ευρώ προς δήμους, περιφέρειες και νομικά τους πρόσωπα ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητεί υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Πρόκειται για το πλαίσιο του παλαιότερου νόμου 4738/2020, δηλαδή τον μηχανισμό που χρησιμοποιείται για συνολική ρύθμιση οφειλών με βάση την οικονομική εικόνα του οφειλέτη.
Για να λειτουργήσει η διαδικασία, το χρέος θα βεβαιώνεται στη φορολογική διοίκηση ως σύνολο απαιτήσεων. Σε αυτό θα περιλαμβάνονται το αρχικό ποσό, τυχόν πρόστιμα και προσαυξήσεις. Οι οφειλές αυτές θα θεωρούνται οφειλές προς το Δημόσιο αποκλειστικά για τον σκοπό της ρύθμισής τους μέσω του εξωδικαστικού και όχι για να αλλάξει ο δικαιούχος της απαίτησης.
Σε περίπτωση επιτυχούς προόδου της ρύθμισης και είσπραξης ποσών, η ΑΑΔΕ θα παρακρατά 5% και θα αποδίδει το υπόλοιπο στον δικαιούχο δήμο, περιφέρεια ή νομικό πρόσωπο μέσα σε 60 ημέρες από την είσπραξη. Ετσι, η φορολογική διοίκηση θα αναλαμβάνει ρόλο τεχνικού μηχανισμού είσπραξης και απόδοσης των ποσών στους φορείς της Αυτοδιοίκησης.
Η ύπαρξη αναγκαστικών μέτρων ή ασφαλιστικών μέτρων από δήμο, περιφέρεια ή νομικό πρόσωπο δεν θα εμποδίζει την υποβολή αίτησης στον εξωδικαστικό. Μετά τη σύναψη σύμβασης αναδιάρθρωσης, τα ήδη ληφθέντα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή διασφάλισης θα αίρονται. Αν η σύμβαση ανατραπεί ή ακυρωθεί, οι φορείς θα μπορούν να προχωρούν άμεσα ξανά σε αναγκαστικά και διασφαλιστικά μέτρα.
Ποιες οφειλές μένουν εκτός ρύθμισης
Το πλαίσιο δεν καλύπτει όλες τις απαιτήσεις που μπορεί να έχει ένας δήμος ή μια περιφέρεια. Ρητά εξαιρούνται οι οφειλές από συμβάσεις. Η εξαίρεση αυτή κρατά εκτός της πάγιας ρύθμισης συμβατικές σχέσεις με τους ΟΤΑ, διαχωρίζοντάς τες από τις βεβαιωμένες απαιτήσεις που εντάσσονται στον μηχανισμό διευκόλυνσης.
Με το νέο σχήμα, οι δήμοι και οι περιφέρειες αποκτούν κοινή βάση χειρισμού για τις βεβαιωμένες απαιτήσεις τους, από τις μικρότερες οφειλές που μπορούν να μπουν σε έως 48 δόσεις μέχρι τις μεγαλύτερες υποθέσεις που θα μπορούν να οδηγηθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό, εφόσον ξεπερνούν το όριο των 5.000 ευρώ.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 3/7/2026)
Διαβάστε ακόμα: Ανάπτυξη χωρίς αντίκρισμα για τα νοικοκυριά – Το ΑΕΠ ανεβαίνει, η κατανάλωση φρενάρει
