Η πραγματική ηλικία εξόδου από την παραγωγή ανεβαίνει ραγδαία, ενώ χιλιάδες εξαντλούν κάθε διαθέσιμο χρονικό περιθώριο παραμονής
ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΝΤΟΒΟΛΟΥ
Το όραμα του Κ. Μητσοτάκη για «ενεργό γήρανση» ή αλλιώς να δουλεύει κάποιος μέχρι τα βαθιά γεράματα παίρνει «σάρκα και οστά» στη χώρα μας, όπως δείχνουν τα επίσημα στοιχεία. Αν και η τάση για παράταση του εργασιακού βίου είναι ένα διεθνές φαινόμενο, ιδίως στον ανεπτυγμένο κόσμο, εντούτοις στην Ελλάδα αρχίζει να λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις λόγω των χαμηλών συντάξεων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι επίσημα δηλωμένοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι ανέρχονταν σε μόλις 35.000 άτομα στα τέλη του 2023, ενώ με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ οι εγγεγραμμένοι στην πλατφόρμα προσεγγίζουν τα 300.000 άτομα. Με άλλα λόγια, περίπου το 10% των συνταξιούχων εργάζεται αυτή τη στιγμή προκειμένου να συμπληρώσει το πενιχρό εισόδημα από τη σύνταξη που λαμβάνει.
Αναμφισβήτητα η κατάργηση της περικοπής 30% στη σύνταξη, η οποία αντικαταστάθηκε από έναν μη ανταποδοτικό πόρο υπέρ ΕΦΚΑ επί των αποδοχών της εργασίας, συνέβαλε στην αύξηση των επίσημα δηλωμένων εργαζόμενων συνταξιούχων. Δεν μπορεί, όμως, να αμφισβητηθεί το γεγονός ότι οι διαδοχικές μειώσεις των συντάξεων κατά την περίοδο των Μνημονίων οδήγησαν πολλούς και πολλές σε παράταση του εργασιακού τους βίου μέχρι… όσο αντέξουν.
Σύμφωνα με έρευνα της ΕΛ.ΣΤΑΤ. που αφορούσε το 2023, ο κύριος λόγος επιστροφής ή παραμονής στην αγορά εργασίας των ατόμων ηλικίας 50-74 ετών που λαμβάνουν σύνταξη γήρατος ήταν οικονομικός – είτε επειδή υπήρχε ανάγκη (32,9%) είτε επειδή συνέφερε οικονομικά (14,0%). Δηλαδή 1 στους 2 συνέχισε να δουλεύει όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη, καθώς η σύνταξη που ελάμβανε ήταν χαμηλή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΥΚΑ, το 57% των κύριων συντάξεων γήρατος δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ (μεικτά), ενώ σε σύγκριση με το 2019, όταν συνυπολογιστεί ο πληθωρισμός, η πραγματική αύξηση δεν υπερβαίνει το 1,5%-2%.
Επίσης, όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι μεταθέτουν για αργότερα τη συνταξιοδότησή τους, εξαντλώντας τα θεσμοθετημένα όρια ηλικίας, καθώς το ποσό της σύνταξης θα είναι αρκετά μικρότερο από τον μισθό που λαμβάνουν. Με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα «πέτυχε» να αυξήσει τη μέση πραγματική ηλικία αποχώρησης από την εργασία, χωρίς να έχουν αλλάξει τα επίσημα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μεταξύ του 2022 και του 2024 η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης αυξήθηκε κατά 1,4 χρόνια, η δεύτερη υψηλότερη μεταβολή στην Ευρωζώνη έπειτα από εκείνη που καταγράφηκε στην Εσθονία (2,3 έτη), η οποία όμως αύξησε και τα επίσημα όρια ηλικίας κατά 0,5 έτη.
Χιλιάδες ασφαλισμένοι παραμένουν ενεργοί μετά τα 70
Σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, που αφορά τους μισθωτούς με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ο αριθμός των εργαζομένων άνω των 64 ετών ανήλθε σε 45.004 άτομα στο τέλος του 2025, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη αύξηση σε σύγκριση με το 2024 μεταξύ όλων των ηλιακών ομάδων (+22,04%). Ο αριθμός των εργαζομένων άνω των 64 ετών ήταν μόλις 13.072 άτομα το 2019 και 4.271 άτομα το 2013.
Τα στοιχεία της Ερευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛ.ΣΤΑΤ. δείχνουν ότι οι απασχολούμενοι 65 ετών και άνω ανήλθαν σε 148.000 άτομα το τέταρτο τρίμηνο του 2025, ενώ το τέταρτο τρίμηνο του 2019 ήταν 91.200 άτομα.
Σύμφωνα με τα μηνιαία στοιχεία απασχόλησης των ασφαλισμένων ιδιωτικού δικαίου που τηρεί ο e-ΕΦΚΑ, που περιλαμβάνει και δημόσιους υπαλλήλους με συμβάσεις αορίστου και ορισμένου χρόνου, τον Ιούνιο του 2025 οι ασφαλισμένοι ηλικίας 65-69 ετών ήταν 44.087 και ηλικίας από 70 και άνω 9.170 άτομα, δηλαδή σύνολο 53.257 άτομα. Τον Ιούνιο του 2019 οι ασφαλισμένοι 65-69 ετών ήταν 13.701 άτομα και ηλικίας από 70 και άνω 2.338 άτομα, δηλαδή σύνολο 16.039 άτομα.
Επίσης, τα μηνιαία στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τους μη μισθωτούς τον Ιούνιο του 2025 καταγράφουν 88.186 ασφαλισμένους ηλικίας 65-69 ετών και 47.986 ασφαλισμένους ηλικίας από 70 ετών και πάνω. Πρόκειται για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες και μη μισθωτούς με παράλληλη μισθωτή απασχόληση που υπόκεινται σε εισφορά κύριας σύνταξης, οι οποίοι παραμένουν στην αγορά εργασίας.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (29 ΜΑΙΟΥ 2026)
