Θα μπορούσε το επόμενο μεγάλο άλμα στην πρόωση των πλοίων να προέλθει όχι από τα εναλλακτικά καύσιμα, αλλά από την πυρηνική ενέργεια; Το ερώτημα αυτό αναδεικνύεται σε βασικό θέμα της ατζέντας των «Ποσειδωνίων 2026», κατά τη διάρκεια ενός υψηλού επιπέδου σεμιναρίου, το οποίο θα εξετάσει τον ρόλο των προηγμένων πυρηνικών τεχνολογιών στην εμπορική ναυτιλία και την παράκτια παραγωγή ενέργειας.
Την εκδήλωση διοργανώνει η CORE POWER, κορυφαία εταιρία ανάπτυξης λύσεων πυρηνικής πρόωσης για την εμπορική ναυτιλία και πλωτών μονάδων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Η συνάντηση θα συγκεντρώσει ηγέτες από τη ναυτιλία, τους λιμένες, τον χρηματοπιστωτικό τομέα και την ενέργεια, για να αξιολογήσουν εάν η πυρηνική πρόωση μπορεί να εξελιχθεί από θεωρία σε εμπορική πραγματικότητα.
Διαβάστε ακόμα: Αφιέρωμα: Η Τεχνητή Νοημοσύνη ενσωματώνεται στη ναυτιλία
Σύμφωνα με τη Charlotte Vere, επικεφαλής Εμπορικής Ανάπτυξης της CORE POWER, η συζήτηση έχει ήδη αλλάξει επίπεδο. «Δεν πρόκειται πλέον για μια θεωρητική συζήτηση» σημειώνει και συνεχίζει: «Η διακρατική συνεργασία που αναπτύσσεται στην πυρηνική ενέργεια για τη ναυτιλία είναι ένα ισχυρό μήνυμα ότι γίνεται σοβαρή δουλειά για τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών ανάπτυξης αυτής της λύσης».
Η συζήτηση θα διερευνήσει πώς η προηγμένη πυρηνική πρόωση μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των στόλων, προσφέροντας μεγάλα διαστήματα μεταξύ ανεφοδιασμών, από πέντε έως επτά χρόνια, προστασία από την αστάθεια των τιμών των καυσίμων και επιχειρησιακή ευελιξία. Η πυρηνική πρόωση στην εμπορική ναυτιλία δεν είναι κάτι καινούργιο. Το αμερικανικό πλοίο «Savannah» και το σοβιετικό παγοθραυστικό «Lenin» είχαν αξιοποιήσει αυτήν τη δυνατότητα ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1950.
Σύμφωνα με τον δρα Γιώργο Πατέρα, αντιπρόεδρο της Contships Management, η επόμενη γενιά τέτοιων πλοίων θα μπορούσε να φτάσει μέσα στα επόμενα 10-15 χρόνια με κινητήρια δύναμη τους αντιδραστήρες τήξεως αλάτων τέταρτης γενιάς (Molten Salt Reactors – MSRs), που χρησιμοποιούν καύσιμο θορίου. «Η μόνη πραγματικά πράσινη λύση είναι η πυρηνική ενέργεια» υποστηρίζει, απορρίπτοντας πολλά εναλλακτικά καύσιμα ως μη εφαρμόσιμα σε ευρεία κλίμακα.
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ
Αλλοι υιοθετούν έναν πιο επιφυλακτικό τόνο. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του νοτιοκορεατικού ναυπηγείου Hanwha Ocean, αρκετοί διεθνείς πλοιοκτήτες -ιδιαίτερα μεγάλοι Ευρωπαίοι μεταφορείς εμπορευματοκιβωτίων και κολοσσοί του ενεργειακού κλάδου- έχουν αρχίσει να διερευνούν τις δυνατότητες των πυρηνοκίνητων πλοίων. Παρότι αυτή η τάση είναι αξιοσημείωτη, παραμένει ακόμη σε επίπεδο πρώιμης στρατηγικής αξιολόγησης και όχι επιχειρηματικής απόφασης. Ωστόσο, η Hanwha Ocean σχεδιάζει να συμμετάσχει στο «Πρόγραμμα ανάπτυξης τεχνολογίας θαλάσσιου αντιδραστήρα τήξεως αλάτων με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα», το οποίο έχει προγραμματιστεί να αρχίσει το 2027, υπό την κοινή εποπτεία του υπουργείου Επιστήμης και Τεχνολογίας Πληροφοριών και του υπουργείου Ωκεανών και Αλιείας της Νότιας Κορέας. Ο ίδιος δήλωσε: «Ενώ ορισμένοι φορείς εκφράζουν αισιόδοξες εκτιμήσεις για εμπορική αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση υποδηλώνει ότι τα πυρηνοκίνητα πλοία ενδέχεται να μην καταστούν εφικτά πριν από τα τέλη της δεκαετίας του 2030, το νωρίτερο».
Η Samsung Heavy Industries, η οποία μελετά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και LNG που θα κινούνται με MSR, ομοίως βλέπει τα μέσα της δεκαετίας του 2030 ως τον κοντινότερο χρονικό ορίζοντα για την εμπορική ανάπτυξη αυτής της λύσης.
Ο δρ Ιωάννης Κοκαράκης, πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της SNAME και τεχνικός διευθυντής της Ζώνης SEEBA της Bureau Veritas, περιγράφει τον κλάδο ως «προ-εμπορικό, αλλά όχι πλέον υποθετικό». Επισημαίνει τα βασικά ορόσημα που επιτεύχθηκαν το 2025, συμπεριλαμβανομένων της Εγκρισης επί της Αρχής (Approval in Principle – AiP) για ένα σχέδιο πυρηνοκίνητου πλοίου μεταφοράς LNG που χρησιμοποιεί τεχνολογία αντιδραστήρα τήξεως αλάτων, της ίδρυσης του Οργανισμού Πυρηνικής Ενέργειας στη Ναυτιλία (NEMO) και της επίσημης διαδικασίας του ΙΜΟ για τον εκσυγχρονισμό του Κώδικα του 1981 για την ασφάλεια για τα πυρηνικά εμπορικά πλοία. «Τα πρώτα πιλοτικά πλοία θα μπορούσαν να εμφανιστούν στα μέσα της δεκαετίας του 2030» εκτιμά ο ίδιος.
Ωστόσο, ενώ η καινοτομία στους αντιδραστήρες προχωρά -ιδιαίτερα στους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες (SMRs) και τους MSRs- τα κύρια εμπόδια ενδέχεται να βρίσκονται αλλού.
Η Charlotte Vere επισημαίνει τη ρυθμιστική ευθυγράμμιση, το πλαίσιο ευθύνης, την αποδοχή από τα λιμάνια και τις ασφαλιστικές δομές ως κρίσιμους παράγοντες υλοποίησης. «Τα ασφαλιστικά ζητήματα συνήθως εξετάζονται νωρίς, καθώς ο κλάδος χρειάζεται σαφήνεια σχετικά με τις ρυθμίσεις αστικής πυρηνικής ευθύνης που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της ναυτιλίας» εξηγεί.
Ο Πάνος Κουρκουντής, πρόεδρος της MARTECMA και τεχνικός διευθυντής της Sea Traders, υπογραμμίζει μια άλλη σοβαρή ανησυχία: τα ραδιενεργά απόβλητα. Ενώ η πυρηνική πρόωση δεν παράγει λειτουργικές εκπομπές CO₂, η διαχείριση των αποβλήτων και η μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική διαχείριση παραμένουν ζητήματα πολιτικά ευαίσθητα και τεχνικά περίπλοκα.
Η κοινή γνώμη, επίσης, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Οπως παρατηρεί ο δρ Πατέρας, «η λέξη “πυρηνικό” φέρει ένα βαρύ φορτίο», παρά τις δεκαετίες ασφαλών ναυτικών και χερσαίων πυρηνικών λειτουργιών παγκοσμίως.
Ο δρ Κοκαράκης υπογραμμίζει ότι η εμπορική ετοιμότητα δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνική ωριμότητα, αλλά και από τη θεσμική ευθυγράμμιση: την αποδοχή από κράτη και λιμένες, τις διαδικασίες εκπαίδευσης πληρωμάτων, τα τυποποιημένα σχέδια αντιδραστήρων και τις διεθνώς εναρμονισμένες συμβάσεις ευθύνης. «Ενα πλοίο μπορεί να είναι τεχνικά άρτιο, αλλά εμπορικά άχρηστο αν δεν μπορεί να εισέλθει σε μεγάλα λιμάνια» σημειώνει.
Το γεγονός ότι τα «Ποσειδώνια 2026» θα φιλοξενήσουν ένα ειδικό σεμινάριο για την πυρηνική πρόωση στην εμπορική ναυτιλία αναδεικνύει πόσο έχει προχωρήσει η συζήτηση, ειδικά σε μια χώρα που ελέγχει περίπου το 20% της παγκόσμιας εμπορικής χωρητικότητας.
Διαβάστε ακόμα: Αφιέρωμα: Το προφίλ της ελληνικής και ελληνόκτητης ναυτιλίας
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 29/5/2026)
