Την ανάγκη η Ευρώπη να περάσει από τις πολιτικές δεσμεύσεις στην ουσιαστική εφαρμογή μέτρων για τη στήριξη της βιομηχανίας και της μεταλλουργίας επισημαίνει ο πρόεδρος και CEO της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, σε άρθρο του στο Euractiv, με αφορμή την ολοκλήρωση της θητείας του στην προεδρία της Eurometaux (European Metals).
Όπως τονίζει, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πλέον αναγνωρίσει τη στρατηγική σημασία των κρίσιμων πρώτων υλών και της μεταλλουργίας, προχωρώντας τα τελευταία χρόνια σε σημαντικές πρωτοβουλίες. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η πολιτική αναγνώριση από μόνη της δεν αρκεί για να διασφαλίσει τη διατήρηση της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης.
Διαβάστε ακόμα: Metlen και Houtris δημιουργούν κοινή εταιρεία στην Κύπρο για παραγωγή αμυντικών συστημάτων
Ο Ευ. Μυτιληναίος επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή μεταλλουργία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, όπως το υψηλό ενεργειακό κόστος, τη μειωμένη ανταγωνιστικότητα και τη μεγάλη εξάρτηση από τρίτες χώρες για κρίσιμες πρώτες ύλες και στρατηγικά μέταλλα.
Παρά τις θετικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί σε επίπεδο πολιτικής, υποστηρίζει ότι απαιτείται ταχύτερη και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των μέτρων, με έμφαση στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, της επεξεργασίας και της ανακύκλωσης μετάλλων, καθώς και στη στήριξη τόσο νέων όσο και υφιστάμενων βιομηχανικών μονάδων.
Παράλληλα, ζητά την αναθεώρηση του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων και προσαρμογές στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), ώστε οι περιβαλλοντικές πολιτικές να μην υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας χωρίς ουσιαστικό όφελος για τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Metlen, το μέλλον της ευρωπαϊκής μεταλλουργίας θα κριθεί από το κατά πόσο η Ευρώπη θα καταφέρει να δημιουργήσει πραγματικά ανταγωνιστικές συνθήκες για επενδύσεις και παραγωγή. Διαφορετικά, προειδοποιεί, υπάρχει ο κίνδυνος να μεταφερθούν κρίσιμες αλυσίδες αξίας, στρατηγικά υλικά και τεχνογνωσία σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Καταλήγοντας, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος εκφράζει την πεποίθηση ότι η Ευρώπη διαθέτει όλα τα απαραίτητα εφόδια για να διατηρήσει μια ισχυρή και ανταγωνιστική βιομηχανική βάση, υπό την προϋπόθεση ότι οι πολιτικές εξαγγελίες θα συνοδευτούν από ουσιαστικές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις.
Αναλυτικά το άρθρο του Ευάγγελου Μυτιληναίου:
“Κατά τη διάρκεια των δύο θητειών μου ως προέδρου του ευρωπαϊκού συνδέσμου μετάλλων (Εuropean Metals), η αναζήτηση της Ευρώπης για τη βιομηχανία και τη σχετική πολιτική της έθεσε τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την κυκλική μεταλλουργία και την ασφάλεια εφοδιασμού στον πυρήνα των συζητήσεων για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και την βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.
Αυτή είναι μια ευπρόσδεκτη αλλαγή, αλλά η αναγνώριση από μόνη της δεν κρατάει ανοιχτό ένα χυτήριο, δεν επαναφέρει σε λειτουργία ένα αδρανές εργοστάσιο, δεν μειώνει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας ούτε δεν καθιστά ένα στρατηγικό έργο βιώσιμο τραπεζικά. Για τη μεταλλουργική βιομηχανία της Ευρώπης, τα τελευταία τέσσερα χρόνια αφορούσαν το γεφύρωμα αυτού του χάσματος μεταξύ της πολιτικής αναγνώρισης του ζητήματος και της βιομηχανικής πραγματικότητας.
Όταν ανέλαβα για πρώτη φορά αυτόν τον ρόλο το 2022, η κατάσταση ήταν ήδη πολύ σοβαρή. Οι τιμές της ενέργειας αυξάνονταν ραγδαία, τα χυτήρια έκλειναν ή περιόριζαν τις δραστηριότητές τους και το μισό περίπου της παραγωγικής ικανότητας αλουμινίου της Ευρώπης αναγκάστηκε να τεθεί εκτός λειτουργίας κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης. Αυτό μας ανάγκασε επίσης να κοιτάξουμε ευθέως το γεγονός ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από τρίτες χώρες σε κρίσιμες πρώτες ύλες δεν μπορούσε πλέον να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα ανησυχία.
Η πρώτη προτεραιότητα ήταν σαφής – να θέσουμε την βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, το ενεργειακό κόστος και την ασφάλεια των πρώτων υλών στην κορυφή της ατζέντας της ΕΕ. Η European Metals υποστήριζε επίμονα ότι η Ευρώπη δεν είναι σε θέση να παράγει καθαρές τεχνολογίες, να ενισχύσει την άμυνά της και να παρέχει ηλεκτροδότηση στην οικονομία της εάν χάσει τις αλυσίδες αξίας των μετάλλων που τα καθιστούν όλα αυτά εφικτά.
Ένα κρίσιμο βήμα ήταν η εισαγωγή του Νόμου για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act). Η European Metals πίεσε για μια ευρύτερη κατανόηση του τι είναι στρατηγικό, όπου το αλουμίνιο τελικά ανέκτησε τη θέση που του αξίζει στον κατάλογο των στρατηγικών πρώτων υλών. Μέσω του έργου της “Πρώτες Ύλες 2030″, η European Metals προσπάθησε να βάλει αριθμούς πίσω από τις πολιτικές φιλοδοξίες: Η Ευρώπη θα χρειαζόταν νέα ορυχεία, νέες μονάδες επεξεργασίας και νέες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης εάν ήθελε να επιτύχει τους στόχους του Νόμου για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες.
Έκτοτε, η ΕΕ έχει υιοθετήσει σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως το Σχέδιο Δράσης για τον Χάλυβα και τα Μέταλλα, τη Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία, το Σχέδιο Δράσης RESourceEU και τον Νόμος για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή. Οι προτάσεις αυτές δείχνουν ότι υπάρχει όρεξη να ενσωματωθεί σταθερά η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα στην καρδιά των στόχων της Ευρώπης.
Για το μέλλον του ευρωπαϊκού τομέα μετάλλων, οι προτεραιότητες είναι επομένως σαφείς.
Το Σχέδιο Δράσης για την Προσιτή Ενέργεια (Affordable Energy Action Plan) πρέπει να οδηγήσει σε άμεσες, πραγματικές και προβλέψιμες μειώσεις κόστους για τους βιομηχανικούς καταναλωτές. Η πρόσβαση σε ανταγωνιστικές τιμές, σταθερές συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, χαμηλότερους φόρους και χρεώσεις, καλύτερο σχεδιασμό δικτύου και πιο ανταγωνιστικά τιμολόγια δικτύου είναι όλοι χρήσιμοι στόχοι. Αλλά θα πρέπει να γίνουν αισθητά στους πραγματικούς λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι παραγωγοί μετάλλων παραμένουν εκτεθειμένοι στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και η Ευρώπη δεν μπορεί να αγνοήσει το χάσμα μεταξύ του ενεργειακού της κόστους και αυτού που αντιμετωπίζουν οι ανταγωνιστές σε άλλες περιοχές.
Το Σχέδιο Δράσης RESourceEU πρέπει να βοηθήσει στην υλοποίηση στρατηγικών έργων. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη εγχώρια παραγωγή, μεγαλύτερη ικανότητα επεξεργασίας και περισσότερη ανακύκλωση. Η κυκλικότητα έχει εξελιχθεί από περιβαλλοντικό στόχο σε βιομηχανική αναγκαιότητα. Αυτή η μετατόπιση αντικατοπτρίζεται όλο και περισσότερο σε πρωτοβουλίες όπως ο επικείμενος Νόμος για την Κυκλική Οικονομία, τις συζητήσεις για μέτρα διαρροής σκραπ και την εφαρμογή του Νόμου για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες.
Ο Νόμος για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή πρέπει να υποστηρίξει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας. Τα μέτρα από την πλευρά της ζήτησης για καθαρές τεχνολογίες μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν θα είναι αρκετά εάν η Ευρώπη χάσει τα υλικά που απαιτούνται για την κατασκευή αυτών των τεχνολογιών. Οι δημόσιες συμβάσεις, τα κριτήρια ανθεκτικότητας και η βιομηχανική υποστήριξη θα πρέπει επομένως να αντικατοπτρίζουν τη σημασία της ευρωπαϊκής παραγωγής και επεξεργασίας.
Το Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για Καθαρές Βιομηχανίες πρέπει να αναθεωρηθεί και να καταστεί αξιοποιήσιμο. Η European Metals έχει τονίσει ότι η υποστήριξη δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται μόνο σε νέες επενδύσεις, αλλά και στη διατήρηση και επανεκκίνηση της υπάρχουσας δυναμικότητας, όπου αυτό ενισχύει την ασφάλεια του εφοδιασμού. Εάν το πλαίσιο είναι πολύ στενό, πολύ περίπλοκο ή πολύ δύσκολο στην πρόσβαση, δεν θα ανταποκριθεί στις ανάγκες των ενεργοβόρων βιομηχανιών. Όπως έχει τώρα, δεν έχει αυτή τη δυνατότητα.
Το Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) χρειάζεται προσεκτική διόρθωση. Το έμμεσο κόστος του ΣΕΔΕ παραμένει ένα σημαντικό βάρος για τους παραγωγούς μετάλλων που καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια, επομένως η έμμεση αντιστάθμιση κόστους πρέπει να συνεχιστεί και μετά το 2030, καθώς και η δωρεάν κατανομή. Οποιεσδήποτε νέες και μη ρεαλιστικές μειώσεις στις εφεδρικές τιμές αναφοράς που δεν αντικατοπτρίζουν τις δυνατότητες της βιομηχανίας με τις τρέχουσες διαθέσιμες τεχνολογίες, αναμφίβολα θα θέσουν σε περαιτέρω κίνδυνο την παραγωγή κρίσιμων υλών. Αυτό είναι ένα βασικό πρόβλημα που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη.
Εάν δεν αντιμετωπιστούν αυτά τα σημεία συμφόρησης, η πολιτική για το κλίμα θα αποδυναμώσει την ευρωπαϊκή παραγωγή χωρίς να μειώσει τις παγκόσμιες εκπομπές.
Η μετονομασία από Eurometaux σε European Metals το 2026 αντικατοπτρίζει επίσης αυτή τη βαθύτερη εξέλιξη και σηματοδότησε έναν νέο τόνο για τον κλάδο: πιο σίγουρο, πιο εξωστρεφή και πιο ευθυγραμμισμένο με το μέγεθος της βιομηχανικής πρόκλησης της Ευρώπης: τα ευρωπαϊκά μέταλλα συνδέονται με όλα όσα χτίζουμε το μέλλον μας.
Αυτό δεν είναι το τέλος του ταξιδιού, κάθε άλλο παρά το τέλος. Η Ευρώπη έχει φτάσει σε ένα σταυροδρόμι όπου η εφαρμογή πολιτικής θα καθορίσει εάν θα μπορεί να είναι ανταγωνιστική παγκοσμίως και να εξασφαλίσει μια θέση στο τραπέζι. Τα πλαίσια εφαρμόζονται ολοένα και περισσότερο, αλλά από μόνα τους δεν διατηρούν την παραγωγική ικανότητα, δεν απελευθερώνουν επενδύσεις ή δεν αποκαθιστούν την ανταγωνιστικότητα. Αυτό που χρειάζεται είναι πραγματική δράση επί τόπου.
Για τις εταιρείες που αποφασίζουν εάν θα επενδύσουν, όλα αυτά τα ζητήματα συγκεντρώνονται σε ένα ερώτημα: Παρέχει η Ευρώπη μια βιώσιμη επιχειρηματική συνθήκη;
Η απάντηση σε αυτό θα καθορίσει εάν η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει τις αλυσίδες αξίας των μετάλλων που χρειάζεται ή εάν τα στρατηγικά υλικά, η βιομηχανική αξία και η τεχνολογική πρωτοπορία θα συνεχίσουν να εκρέουν σε άλλες ανταγωνιστικές περιοχές. Εάν επιτρέψουμε στην παραγωγή να φύγει, μαζί με τα εργοστάσια, χάνουμε τα πλέον δομικά στοιχεία για την εξασφάλιση αυτονομίας και μόχλευσης τα επόμενα χρόνια.
Η Ευρώπη διαθέτει την ικανότητα, την τεχνογνωσία, την τεχνολογία και τη βιομηχανική φιλοδοξία για να εξασφαλίσει τη θέση της στον κόσμο και να προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία. Η μεταλλουργική βιομηχανία είναι έτοιμη να ηγηθεί αυτής της πορείας, εάν το επιτρέψουμε”.
Διαβάστε ακόμα: Κλιματιστικό: Συμβουλές για χαμηλότερη κατανάλωση ρεύματος (βίντεο)
