Ακυρώσεις δρομολογίων, ζημιά σε διακοπές, αποκλεισμένα πλοία και αυξημένα ασφάλιστρα αλλάζουν ριζικά το επιχειρηματικό τοπίο
Τα σενάρια για τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή που λαμβάνει συνεχώς νέες διαστάσεις εξειδικεύονται κάθε μέρα που περνά. Ο μεγάλος φόβος είναι προφανώς η έκταση που θα λάβει η σύρραξη, καθώς ο αριθμός των εμπλεκόμενων στις επιθέσεις κρατών αυξάνεται γραμμικά, αλλά υπάρχουν ήδη και απτές οικονομικές επιπτώσεις, που επίσης καταμετρώνται.
Η σύρραξη αγγίζει πάρα πολλές πτυχές της ελληνικής οικονομίας: από την ναυτιλία, τις αερομεταφορές και τον τουρισμό, έως την αγορά καυσίμων και την ελληνική παραγωγή (πρωτογενή τομέα και βιομηχανία). Κανένας κλάδος δεν μένει ανεπηρέαστος, εξηγούν αρμόδιες πηγές. Επισημαίνουν πως ακόμα και σε ένα ήπιο σενάριο, κατά το οποίο η σύρραξη θα αποκλιμακωθεί και τα Στενά του Ορμούζ θα επιτρέπουν διέλευση φορτίων, το κλίμα έχει αλλάξει ριζικά.
Η «κανονικότητα» ως συνθήκη έχει εκλείψει και η ανασφάλεια έχει δώσει τη θέση της, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις επιχειρηματικές αποφάσεις. Επηρεάζει από τη διάθεση για νέες επενδύσεις, για εξαγωγικά ανοίγματα, έως την ίδια την καταναλωτική διάθεση. Οι επιχειρήσεις μπορούν να θεωρούν δεδομένη τη μείωση εξαγωγών και εσωτερικής ζήτησης, εξηγούν αρμόδιες πηγές, και τούτο έχει άμεσες επιπτώσεις στο ΑΕΠ, σε μία περίοδο που -ούτως ή άλλως- ήταν μεταβατική για την Ε.Ε. με το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης και τις μεγάλες οικονομίες (με επίκεντρο τη Γερμανία) να παλεύουν με τα ελλείμματα και την αναιμική ανάπτυξη.
Αλλά και στον τουρισμό (πάντα σε ένα ήπιο σενάριο) η ζημιά θεωρείται δεδομένη. «Κανείς δεν θέλει να κάνει διακοπές κοντά σε μία περιοχή που σκάνε βόμβες ή με ανοιχτό ενδεχόμενο τρομοκρατικών αντιποίνων» εξηγούν φορείς της αγοράς. Γι’ αυτό και ο τουρισμός είναι στην πρώτη γραμμή των απωλειών, όπως επίσης και ο κλάδος των αερομεταφορών, που προχωρά σε συνεχείς ανακοινώσεις ακυρώσεων δρομολογίων.
Πιο άμεσα από όλους τους κλάδους βιώνει τη σύρραξη η ναυτιλία. Πάνω από 300 πλοία ελληνικών συμφερόντων παραμένουν αποκλεισμένα στην περιοχή, με το κόστος ασφάλισης να έχει εκτοξευτεί και με προφανείς τις επιπτώσεις. Δομικές αλλαγές στις θαλάσσιες ρότες δρομολογούνται με πολλές προεκτάσεις που φτάνουν στην Ελλάδα και σε όρους ανατιμήσεων. Προφανώς τα σενάρια κλιμακώνονται και για όσες επιχειρήσεις έχουν δραστηριότητα σε κυπριακό έδαφος, αλλά και στις χώρες που άμεσα ή έμμεσα εμπλέκονται και δεν είναι λίγες, λόγω των παραδοσιακών σχέσεων με χώρες στην περιοχή.
Η ακρίβεια και τα μέτρα
Η μεγάλη «μάχη» που έχει αρχίσει στην ελληνική αγορά είναι αυτή των ανατιμήσεων και της μετακύλισης του κόστους της ενέργειας, αλλά και άλλων πρώτων υλών και ενδιάμεσων αγαθών. Τα μηνύματα από την πρώτη «πολεμική» εβδομάδα είναι δυσοίωνα. Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο για άνοδο τιμών πρώτων υλών και για προειδοποίηση περί νέων κυμάτων το επόμενο διάστημα, αν δεν απελευθερωθούν οι εμπορικές ροές προς Ανατολάς που έχουν μπλοκάρει.
Η τιμή του φυσικού αερίου εκτοξεύτηκε, προκαλώντας πιέσεις πλέον και στο ρεύμα, ενώ το Brend ανατιμάται διαρκώς προοιωνίζοντας ακρίβεια στην αντλία αλλά και στην παραγωγή το επόμενο διάστημα. Οι έλεγχοι στην αγορά από τις αρμόδιες Αρχές εντείνονται και δεν αποκλείεται να επιβληθούν εκ νέου πλαφόν στην αύξηση του περιθωρίου κέρδους, αν υπάρξουν ενδείξεις αισχροκέρδειας αν χρειαστεί.
Το οικονομικό επιτελείο έχει αρχίσει τα δυσμενή σενάρια, με τον Προϋπολογισμό να έχει τον «πήχη» αντοχών για τις τιμές πετρελαίου στα 62 δολ. το βαρέλι. Τα σενάρια πολέμου περιλαμβάνουν ασκήσεις για τις επιπτώσεις, με το πετρέλαιο στα 100 δολ. αλλά και στα 130 δολ. το βαρέλι. Εξηγώντας πως σημασία δεν έχει μόνο το πού θα πάνε οι τιμές, αλλά (κυρίως) ποιες θα είναι η διάρκεια και η σφοδρότητα της κρίσης.
Η Αθήνα ψάχνει λύσεις για τη βιομηχανία αλλά και την αμυντική θωράκιση
Η πιο μεγάλη αγωνία για την κυβέρνηση είναι να λύσει το ταχύτερο δυνατό τον γόρδιο δεσμό της στήριξης του βιομηχανικού ρεύματος. Το θέμα είναι στις Βρυξέλλες και εκφράζονται πλέον επισήμως, διαβεβαιώσεις πως τα προσκόμματα έχουν λυθεί. Ωστόσο, το θέμα πλέον συνδέεται και με τη λύση που αναζητείται σε επίπεδο Ε.Ε. για τη μείωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία προς το παρόν παραπέμπεται για τη Σύνοδο Κορυφής της 19ης Μαρτίου.
Για τους καταναλωτές, το θέμα είναι πόσα λεφτά «υπάρχουν» για να διατεθούν. Η κρίση επιβραδύνει την άνοδο του ΑΕΠ κι έτσι η δυναμική του «κουμπαρά» παροχών που πρέπει να ικανοποιήσει και άλλες δεσμεύσεις περιορίζεται. Οι επιδοτήσεις ρεύματος προς νοικοκυριά αλλά και τα γνωστά και δοκιμασμένα «pass» για καύσιμα ή για τρόφιμα προφανώς συζητούνται επίσης. Και σε αυτό το πεδίο, ωστόσο, πέρα από τις άτυπες δεσμεύσεις, τα μάτια είναι στραμμένα στο πολεμικό μέτωπο αλλά και στις Βρυξέλλες, με την ελπίδα ευελιξίας που θα δώσει πρόσθετα περιθώρια.
Η άλλη μεγάλη δαπάνη για την οποία καλείς δεν μιλά «φωναχτά» είναι η αμυντική. Αυτή η σύρραξη είναι η πιο ανησυχητική μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και είναι πολύ «κοντά» στην Ελλάδα, ενώ έχει ήδη αγγίξει την Κύπρο. Τα έξοδα για τις ελληνικές φρεγάτες δεν είναι αμελητέα. Δεν είναι όμως καν η κορυφή του παγόβουνου όσων έπονται για την αμυντική θωράκιση της Ελλάδας και της Ε.Ε. με συμβατικά όπλα και όχι μόνο. Γιατί τις επόμενες εβδομάδες έρχεται η επίσημη ένταξη της Ελλάδας μαζί με ακόμα επτά χώρες στην ομπρέλα πυρηνικών όπλων που ξεδίπλωσε ο Μακρόν…
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026)
