Στην Ευρώπη εκπέμπουν σήμα κινδύνου, καθώς, όπως αναφέρεται σε σχετικό πόρισμα, «η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις σε μια ασταθή γεωπολιτική κατάσταση». Καταγράφουν τις ελλείψεις με αναλυτικούς δείκτες απόδοσης ανά πεδίο (KPI) για να χαράξουν πολιτική και καλούν σε μαραθώνιο διαρκείας. Οι αναλυτικοί δείκτες, ωστόσο, που έχουν «φτιαχτεί» για να δείξουν πού υστερεί η Ε.Ε. σε σχέση με τον ανταγωνισμό σε ΗΠΑ και Κίνα αποκαλύπτουν πολύ μεγάλη υστέρηση της Ελλάδας σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε. σε πολύ κρίσιμα πεδία.
Είμαστε ως χώρα εμπορικά απομονωμένοι, τα «αγκάθια» στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας παραμένουν πολύ υψηλά, οι ιδιωτικές επενδύσεις έχουν μεγάλη υστέρηση, το ίδιο και οι επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων. Ανάλογη εικόνα με την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης της Ε.Ε. καταγράφεται και στην ψηφιοποίηση, στη χρήση νέων τεχνολογιών αλλά και στην απασχόληση.
Αναλυτικά, το πόρισμα της Κομισιόν «The 2026 Annual Single Market and Competitiveness Report» αξιολογεί τα εμπόδια στην ανταγωνιστικότητα και την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην αντιμετώπισή τους, με τη χρήση δεικτών επιδόσεων.
Αποτυπώνεται το χάσμα ανάμεσα σε Ελλάδα και Ε.Ε. σε όλους σχεδόν τους δείκτες που εξετάζονται:
– Το ποσοστό του ΑΕΠ της Ε.Ε., που αντιπροσωπεύει το εμπόριο μεταξύ των κρατών- μελών της Ε.Ε. και μετριέται με βάση τον μέσο όρο των εισαγωγών και των εξαγωγών. Ο μέσος όρος είναι στο 22% για τα αγαθά και 7,9% για τις υπηρεσίες. Στην Ελλάδα φτάνει μόνο στο 15% στα αγαθά και στο 4,8% στις υπηρεσίες, μία επίδοση που είναι από τις πιο χαμηλές στην Ε.Ε.
– Ποσοστό απαντήσεων στην ερώτηση της έρευνας: «Πόσο εύκολο είναι για τις επιχειρήσεις να συμμορφώνονται με τους κυβερνητικούς κανονισμούς και τις διοικητικές απαιτήσεις;» Ο δείκτης κινείται σε τιμές από 1 έως 7, με τις υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν μεγαλύτερη ευκολία στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η Ελλάδα κατατάσσεται κάτω από τον μέσο όρο, με δείκτη 3,19 στα 7, έναντι 4,59 της Ιρλανδίας, αλλά και 4,04 της Βουλγαρίας. Ο μέσος όρος είναι στο 3,89.
– Οι ιδιωτικές επενδύσεις (ως ποσοστό του ΑΕΠ) φτάνουν στο 17,6% στην Ε.Ε. και μόνο στο 12,4 στην Ελλάδα, με την επίδοση από τις χειρότερες στην Ε.Ε. Και τούτο όταν οι δημόσιες επενδύσεις (ως ποσοστό του ΑΕΠ) φτάνουν στο 3,7% στην Ε.Ε., με την Ελλάδα με 3,6% να πλησιάζει τον μέσο όρο.
– Οι επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων (ως ποσοστό του ΑΕΠ) φτάνουν στο 0,06 % στην Ε.Ε. και μόνο στο 0,01% στην Ελλάδα.
– Αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων. Ποσοστά θετικής ανταπόκρισης ως αναλογία του συνόλου των αιτήσεων που ελήφθησαν. Ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι στο 82,2%, έναντι αναλογίας οριακά πάνω από το 70% στην Ελλάδα.
– Παρακολούθηση της συμμόρφωσης των προϊόντων. Ο μέσος αριθμός ερευνών προϊόντων ανά εκατομμύριο κατοίκων στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. είναι 102, με το «σκορ» στην Ελλάδα να είναι 42, η 6η πιο χαμηλή επίδοση.
– Το ποσοστό των σχετικών με την ενιαία αγορά διοικητικών διαδικασιών που διεκπεραιώνονται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά για τους διασυνοριακούς χρήστες κατά μέσο όρο φτάνει στο 20,6% και στην Ελλάδα είναι μόνο 8% (στοιχεία 2024).
– Το ποσοστό των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, ανάλυση δεδομένων και/ή Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να φτάνει στο 75 % έως το 2030. Η Ελλάδα είναι η 2η χώρα από το τέλος μετά τη Βουλγαρία με την πιο μεγάλη υστέρηση σε υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους.
– Οι αιτήσεις χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ανά εκατομμύριο κατοίκων είναι 152 ανά την Ε.Ε. και μόνο 10 στην Ελλάδα, που καταγράφει την πιο χαμηλή επίδοση μετά τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
– Οι συνολικές ιδιωτικές και δημόσιες δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη ως ποσοστό του ΑΕΠ πρέπει να είναι άνω του 3% έως το 2030. Ο μέσος όρος είναι 2,24% και στην Ελλάδα, παρά τα κονδύλια που μοιράζονται, είναι μόνο 1,54%.
– Το ποσοστό των απασχολούμενων ατόμων σε ηλικία εργασίας πρέπει να φτάσει στο 78% έως το 2030 από 75,8% σήμερα, με την επίδοση της Ελλάδας στο 69,3% να είναι η χαμηλότερη στην Ε.Ε. των 27.
– Ποσοστό υλικών που ανακτήθηκαν και επανεισήχθησαν στην οικονομία. Το μερίδιο των υλικών που επιστρέφονται στην οικονομία από τη συνολική χρήση υλικών αυξάνεται με αργό ρυθμό, από 12,1% το 2023 σε 12,2% το 2024, αλλά εξακολουθεί να είναι πολύ κάτω από τον στόχο του 24% το 2030. Στην Ελλάδα είναι κοντά στο 5%.
– Η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ως ποσοστό της κατανάλωσης ενέργειας είναι στον μέσο όρο της Ε.Ε. (25,3%).
– Ελλειμμα συμμόρφωσης. Ποσοστό των οδηγιών της Ε.Ε. για την ενιαία αγορά που μεταφέρθηκαν στο εθνικό δίκαιο και για τις οποίες κινήθηκαν διαδικασίες επί παραβάσει λόγω εσφαλμένης μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Ο στόχος είναι η αναλογία να πέσει κάτω από το 0,5% έναντι 1,1% του μέσου όρου και αυτό το έχει σχεδόν καταφέρει η Ελλάδα (0,6%).
– Το ποσοστό των καταγεγραμμένων περιορισμών στις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών οι οποίοι ισχύουν σε επιλεγμένους τομείς φτάνει κατά μέσο όρο στο 4,2%, με την Ελλάδα κοντά σε αυτή την επίδοση.
Προειδοποιήσεις των Βρυξελλών για διάβρωση της βιομηχανίας
Στο πόρισμα εξηγεί η Επιτροπή πως «η βιομηχανία της Ε.Ε. υφίσταται αυξανόμενη πίεση, καθώς η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα τρίτων χωρών κατευθύνεται προς την Ε.Ε., σημαντικά διεθνή νομίσματα υποτιμούνται και το βασιζόμενο σε κανόνες διεθνές εμπόριο τίθεται υπό αμφισβήτηση». Επισημαίνεται πως «εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί φραγμοί εντός της ενιαίας αγοράς, ιδίως σε εθνικό επίπεδο. Λόγω των εξωτερικών πιέσεων και των εσωτερικών φραγμών, η βιομηχανική βάση της Ευρώπης διαβρώνεται, με αποτέλεσμα την απώλεια θέσεων εργασίας στον κλάδο της μεταποίησης και το κλείσιμο εργοστασίων». Κι έτσι εκτιμάται πως «είναι επιτακτική ανάγκη να αναληφθεί αποτελεσματική δράση τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο».
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναγγέλλονται τα επόμενα βήματα με πρωτοβουλίες για τα προϊόντα, σχετικά με τις κατασκευαστικές υπηρεσίες και για την παράδοση δεμάτων. Επίσης, πράξη για τις δημόσιες συμβάσεις θα απλουστεύσει και θα επιταχύνει τις διαδικασίες. Ακόμα αναγγέλλεται πως στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, τα σχέδια εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης θα περιλαμβάνουν σχετικές μεταρρυθμίσεις για την περαιτέρω άρση των φραγμών, ιδίως μέσω της βελτίωσης της αποδοτικότητας και της ψηφιοποίησης των δημόσιων διαδικασιών.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 6/3/2026)
