Η μετάδοση των αποφάσεων νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στα επιτόκια των επιχειρηματικών δανείων στην Ελλάδα γίνεται με συμμετρικό τρόπο, χωρίς ενδείξεις ότι οι τράπεζες αυξάνουν τα επιτόκια περισσότερο στις περιόδους ανόδου ή τα μειώνουν λιγότερο όταν η νομισματική πολιτική γίνεται πιο χαλαρή. Αυτό προκύπτει από ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), η οποία περιλαμβάνεται στην τελευταία Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής.
Η μελέτη εξετάζει την περίοδο από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Οκτώβριο του 2025, καλύπτοντας τόσο τον κύκλο αυξήσεων όσο και τον μεταγενέστερο κύκλο μειώσεων των επιτοκίων της ΕΚΤ. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, η προσαρμογή των επιτοκίων στα νέα επιχειρηματικά δάνεια πραγματοποιήθηκε με παρόμοια ταχύτητα και ένταση τόσο στις ανοδικές όσο και στις καθοδικές μεταβολές, γεγονός που, όπως επισημαίνει η ΤτΕ, αντανακλά την ύπαρξη ικανοποιητικού ανταγωνισμού στην αγορά τραπεζικής χρηματοδότησης.
Διαβάστε ακόμα: ΚΛΑΔΙΚΑ ΝΕΑ – «Ξεσηκωμό» φέρνει το «καπέλο» στα ναύλα των φορτηγώ
Η κεντρική τράπεζα τονίζει ότι δεν εντοπίζονται ενδείξεις συμπεριφοράς που θα μπορούσε να αποδοθεί σε περιορισμένο ανταγωνισμό ή ολιγοπωλιακές πρακτικές, καθώς οι τράπεζες δεν φαίνεται να διατηρούν υψηλότερα επιτόκια όταν η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής αντιστρέφεται.
Μειώσεις επιτοκίων και χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι τα ευρήματα είναι συμβατά με τα αποτελέσματα της ευρωπαϊκής έρευνας SAFE, σύμφωνα με την οποία οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα κατέγραψαν διαδοχικές μειώσεις στο κόστος δανεισμού μέσα στο 2025.
Παράλληλα, οι ίδιες οι τράπεζες, μέσω της Έρευνας Τραπεζικών Χορηγήσεων, ανέφεραν χαλάρωση των όρων χορήγησης επιχειρηματικών δανείων. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη μείωση των επιτοκίων και στη συρρίκνωση των περιθωρίων κέρδους, υπό την πίεση του ανταγωνισμού αλλά και λόγω της βελτιωμένης εικόνας για τη φερεγγυότητα των επιχειρηματικών πελατών.
Ενίσχυση του ανταγωνισμού στην τραπεζική αγορά
Η έκθεση σημειώνει ότι τα σημερινά δεδομένα διαφοροποιούνται αισθητά από όσα ίσχυαν κατά την περίοδο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης. Σύμφωνα με την ΤτΕ, η πιο συμμετρική μετακύλιση των επιτοκιακών μεταβολών αντανακλά την ενίσχυση του ανταγωνισμού μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων για την προσέλκυση επιχειρήσεων με υψηλή πιστοληπτική ικανότητα, αλλά και την ομαλοποίηση της λειτουργίας της αγοράς χρήματος.
Διαφορετική συμπεριφορά ανάλογα με το είδος του δανείου
Η ανάλυση αναδεικνύει επίσης διαφοροποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται οι μεταβολές των επιτοκίων Euribor στις διάφορες μορφές επιχειρηματικού δανεισμού.
Τα δάνεια τακτής λήξης, που αφορούν κυρίως μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση με πιο προβλέψιμες ταμειακές ροές, συνοδεύονται από χαμηλότερα επιτοκιακά περιθώρια και παρουσιάζουν πιο ήπια και σταδιακή προσαρμογή στις μεταβολές των επιτοκίων αναφοράς.
Αντίθετα, τα δάνεια χωρίς καθορισμένη διάρκεια εμφανίζουν μεγαλύτερη και ταχύτερη μετακύλιση των αλλαγών στο Euribor, ενώ χαρακτηρίζονται από υψηλότερα επιτοκιακά περιθώρια, καθώς συνδέονται με διαφορετικό προφίλ κινδύνου και αυξημένες ανάγκες ρευστότητας.
Αποτελεσματικότερη η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής
Συνολικά, η Τράπεζα της Ελλάδος καταλήγει ότι η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ στην ελληνική αγορά επιχειρηματικών δανείων λειτουργεί πλέον πιο αποτελεσματικά και χωρίς σημαντικές ασυμμετρίες. Παράλληλα, επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών δανείων, οι οποίες αντανακλούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε μορφής χρηματοδότησης και το επίπεδο κινδύνου που αναλαμβάνουν οι τράπεζες.


