Ο τρόπος λήψης της απόφασης δημιουργεί νέα δεδομένα στον τρόπο λειτουργίας της Κοινότητας, κατά το δοκούν συγκεκριμένων πολιτικο-επιχειρηματικών συμφερόντων
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Μία ημέρα πριν από το χτύπημα ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν η Ευρωπαϊκή Ενωση αποφάσιζε να θέσει σε προσωρινή εφαρμογή τη συμφωνία εμπορίου με το μπλοκ χωρών της Νότιας Αμερικής.
Η Γερτρούδη Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προχωρούσε σε μία κίνηση, πυροδοτώντας τις έντονες αντιδράσεις χωρών -με κυριότερη τη Γαλλία-, τις αιτιάσεις πολιτικών για ριψοκίνδυνη απόφαση, καθώς παρέκαμπτε θεσμικά όργανα της Κοινότητας. Για τη Γερμανίδα η κατά παρέκκλιση ενεργοποίηση της Mercosur προσφέρει στην Ευρώπη στρατηγικό πλεονέκτημα πρώτης κίνησης σε έναν κόσμο έντονου ανταγωνισμού και βραχυπρόθεσμων οριζόντων. Ωστόσο, το πλεονέκτημα πρώτης κίνησης πρέπει να υλοποιηθεί. Ο λόγος για μία συμφωνία που αποσκοπεί στη δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών που θα καλύπτει 720 εκατομμύρια ανθρώπους είναι αμφιλεγόμενη, καθώς δεν έχει ακόμη λάβει την επίσημη έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι ευρωβουλευτές ψήφισαν τον περασμένο μήνα να παραπέμψουν τη συμφωνία για έλεγχο στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ουσιαστικά «παγώνοντας» την τελική επικύρωσή της για διάστημα έως και δύο ετών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε τον Ιανουάριο το «πράσινο φως» από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. για να εφαρμόσει τη συμφωνία μόλις δύο χώρες της Mercosur προχωρήσουν στην έγκρισή της. Αργεντινή και Ουρουγουάη ήταν οι πρώτες δύο που την επικύρωσαν (26/2). δίνοντας το «ελεύθερο» στην πρόεδρο της Κομισιόν να παρακάμψει τις αντιρρήσεις χωρών και ευρωβουλευτών. Σημειωτέον ότι η Επιτροπή δεν έχει προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή εμπορικών συμφωνιών χωρίς να δώσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ευκαιρία να ψηφίσει για περισσότερο από μία δεκαετία.
Πρακτικά η απόφαση της Φον ντερ Λάιεν δημιουργεί νέα δεδομένα στον τρόπο λειτουργίας της Κοινότητας, κατά το δοκούν συγκεκριμένων πολιτικο-επιχειρηματικών συμφερόντων. Γνωστό πως για τη συμφωνία πίεζαν αφόρητα Βερολίνο/Μερτς, με τον καγκελάριο της Γερμανίας να προσβλέπει στο «άνοιγμα» μιας αγοράς ικανής να απορροφήσει προϊόντα της μεγαλύτερης βιομηχανίας της Ευρώπης, κυρίως του κλάδου αυτοκινήτων. Ομως ήταν ο ίδιος ο Φρίντριχ Μερτς ο οποίος παραδεχόταν ότι έμαθε για την επιχείρηση των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν από τις ειδήσεις(!). Γεγονός ενδεικτικό πόσο οι ΗΠΑ υπολογίζουν την Ε.Ε., πολλώ δε μάλλον τον ηγέτη της ισχυρότερης χώρας, δηλαδή της Γερμανίας.
Την απόφαση της προέδρου έσπευσαν να υπερθεματίσουν ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, ο επίτροπος Εμπορίου της Ε.Ε. και άλλοι, των οποίων τα εθνικά/ιδιαίτερα συμφέροντα εξυπηρετούνται από την προσωρινή εφαρμογή της Mercosur. Για ποια ενιαία (;) Ευρώπη, όμως, όταν την ίδια ημέρα ο Εμανουέλ Μακρόν σημείωνε ότι η εξέλιξη αποτελεί δυσάρεστη έκπληξη, με τον Γάλλο πρόεδρο να κάνει λόγο για ασέβεια και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Μόλις δύο 24ωρα μετά την απόφαση της Φον ντερ Λάιεν άρχισε η επιχείρηση των Τραμπ – Νετανιάχου, η παρόξυνση της κατάστασης στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, μετά και τα χτυπήματα της Τεχεράνης σε Ντουμπάι, Ντόχα κ.α., το κλείσιμο των αεροδρομίων-κομβικών για τις διεθνείς αερομεταφορές, τις προειδοποιήσεις για την ασφαλή διέλευση των στενού (του Ορμούζ), της αναταραχής που ακολούθησε στις διεθνείς αγορές, από το πρωί κιόλας της Δευτέρας.
Οι δραματικές εξελίξεις έρχονται σε περίοδο που οι… πολιτικαντισμοί της Κριστίν Λαγκάρντ -τα ήξεις αφήξεις για το ενδεχόμενο πρόωρης αποχώρησης της- επενεργούν αρνητικά για τη θεσμική ευστάθεια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η Γαλλίδα που εμέμφετο τον Ντόναλντ Τραμπ πως με τις παρεμβάσεις του στην πολιτική της Fed αμφισβητούσε την… ανεξαρτησία της, εμπλέκοντας τη νομισματική με την πολιτική, είναι η ίδια που δεν ορρωδεί προ μικρο-πολιτικών, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει τόσο για την ΕΚΤ όσο και για τη γενικότερη κατάσταση στην ευρωπαϊκή οικονομία/επιχειρηματικότητα.
Μοιραίες… προσωπικότητες -βαρύτητας δυσανάλογης της σοβαρότητας των καταστάσεων-, επιτείνοντας την απαξίωση της γηραιάς ηπείρου σε όλα τα ενεργά πεδία αυτής της ιστορικής περιόδου.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026)
