Οταν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ολοκληρωθεί, οι βασικοί παράγοντες της περιοχής είναι πιθανό να επανεξετάσουν μακροχρόνιες παραδοχές και συμμαχίες
ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΝΤΟΒΟΛΟΥ
Ενα διεθνές περιβάλλον γεμάτο απειλές για την ασφάλεια και τα συμφέροντα των ΗΠΑ βλέπει η ετήσια έκθεση «Annual Threat Assessment of the U.S. Intelligence Community», η οποία συντάχθηκε από τις υπηρεσίες Πληροφοριών και Ασφαλείας των ΗΠΑ και παρουσιάστηκε πριν από μερικές μέρες στην αρμόδια επιτροπή της Γερουσίας από τη διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ.
Σύμφωνα με την έκθεση, το παγκόσμιο περιβάλλον ασφάλειας γίνεται όλο και πιο περίπλοκο. Ο κίνδυνος παγκόσμιου οικονομικού κατακερματισμού αυξάνεται, ενώ οι αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η κβαντική πληροφορική, αναμένεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια. Επιπλέον, οι ένοπλες συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο συχνές σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων συνεχίζεται και οι στρατιωτικές δυνατότητες τόσο των κρατικών όσο και των μη κρατικών φορέων βελτιώνονται. Ο εντεινόμενος ανταγωνισμός για τις αλυσίδες εφοδιασμού και την τεχνολογική υπεροχή καθώς και οι ανεπίλυτες ή εν δυνάμει περιφερειακές συγκρούσεις προκαλούν αλληλένδετους κινδύνους.
Ιράν
Οπως επισημαίνει η έκθεση, το Ιράν και οι ομάδες που ευθυγραμμίζονται με αυτό -συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς και της Χεζμπολάχ του Λιβάνου- έχουν υποστεί σοβαρό πλήγμα από τις επιχειρήσεις υπό την ηγεσία του Ισραήλ, την υποστήριξη των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και την παροχή όπλων στο Ισραήλ, καθώς και από τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην περιοχή μετά την επίθεση της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023 και μέχρι την τρέχουσα στρατιωτική εκστρατεία, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Παρ’ όλα αυτά, αυτές οι ομάδες εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να επιτεθούν ασύμμετρα στα συμφέροντα των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή.
Το Ιράν έχει αποδείξει ότι είναι ικανό να οργανώνει θανατηφόρες επιχειρήσεις εναντίον Αμερικανών τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό και πιθανότατα θα επιχειρήσει να επαναλάβει τέτοιες προσπάθειες, εφόσον η σημερινή κυβέρνηση παραμείνει στην εξουσία και καταφέρει να ανασυγκροτηθεί. Η Χεζμπολάχ και η Χαμάς πιθανότατα εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να διεξάγουν επιθέσεις εκτός της Μέσης Ανατολής, αλλά το Ισραήλ σκοπεύει να τους αποδυναμώνει. Οι Χούθι και οι ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές πιθανώς παραμένουν ανθεκτικές και είναι πιθανό να συνεχίσουν να απειλούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Epic Fury», ορισμένες ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Ιράν να επιτεθούν σε αμερικανικές βάσεις, προκαλώντας κάποιες ζημιές και αποδεικνύοντας ότι είναι συνεχιζόμενη απειλή για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Εξέχοντες σιίτες θρησκευτικοί ηγέτες στο Ιράν εξέδωσαν θρησκευτικά διατάγματα που καλούν σε εκδίκηση για τον Χαμενεΐ, κάτι που είναι πιθανό να παρακινήσει τουλάχιστον ορισμένα άτομα να επιδιώξουν να διαπράξουν τρομοκρατικές ενέργειες εναντίον αμερικανικών στόχων σε όλο τον κόσμο.
Η Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο
Σύμφωνα με την έκθεση, αν το καθεστώς της Τεχεράνης επιβιώσει, το Ισραήλ πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα για να εμποδίσει το Ιράν να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις του, ενώ θα αναζητήσει επιπλέον τρόπους για να υπονομεύσει το καθεστώς.
Οταν η σύγκρουση με το Ιράν ολοκληρωθεί, οι βασικοί παράγοντες της περιοχής είναι πιθανό να επανεξετάσουν μακροχρόνιες παραδοχές και συμμαχίες, καθώς θα καθορίζουν τον βέλτιστο τρόπο προώθησης των συμφερόντων τους σε μια περιοχή που μεταβάλλεται. Μεταξύ των βασικών αποφάσεων θα είναι το πώς η αναδυόμενη ισορροπία δυνάμεων μεταξύ Ιερουσαλήμ και Τεχεράνης επηρεάζει την επιθυμία για συνεργασία με το Ισραήλ.
Την ίδια στιγμή οι οικονομικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί παράγοντες που τροφοδοτούν τη λαϊκή δυσαρέσκεια στο Ιράν παραμένουν και ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέες εσωτερικές αναταραχές, παρόμοιες με τις εκτεταμένες και παρατεταμένες εσωτερικές διαμαρτυρίες που σημειώθηκαν το 2022, το 2023 και την περίοδο 2025-2026. Η οικονομία πλήττεται από χαμηλή ανάπτυξη, αστάθεια των συναλλαγματικών ισοτιμιών και υψηλό πληθωρισμό, γεγονός που επιδεινώνει τη δυσαρέσκεια του πληθυσμού. Εάν δεν αρθούν οι κυρώσεις, αυτές οι τάσεις πιθανότατα θα συνεχιστούν στο άμεσο μέλλον.
Η εξάπλωση πυραυλικών συστημάτων αυξάνει την αμυντική πίεση
Η αξιόπιστη ικανότητα πυρηνικής αποτροπής των ΗΠΑ συνεχίζει να διασφαλίζει την ασφάλεια της χώρας. Ωστόσο, η Κίνα, η Ρωσία, η Βόρεια Κορέα, το Ιράν και το Πακιστάν διεξάγουν έρευνα και αναπτύσσουν μια σειρά καινοτόμων, προηγμένων ή παραδοσιακών συστημάτων εκτόξευσης πυραύλων με πυρηνικά και συμβατικά φορτία, τα οποία μπορούν να πλήξουν τις ΗΠΑ. Η Υπηρεσία Πληροφοριών προβλέπει ότι ο αριθμός αυτών των πυραύλων μπορεί να ξεπεράσει τους 16.000 έως το 2035, από τους περισσότερους από 3.000 πυραύλους που υπάρχουν σήμερα.
Η Βόρεια Κορέα έχει δοκιμάσει με επιτυχία διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους (ICBM) ικανούς να φτάσουν σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια, ενώ πριν από την «Επιχείρηση Epic Fury» το Ιράν είχε αναπτύξει διαστημικούς φορείς εκτόξευσης που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για την ανάπτυξη ενός στρατιωτικά λειτουργικού ICBM έως το 2035, σε περίπτωση που η Τεχεράνη αποφασίσει να το πράξει.
Παρά την αυξανόμενη εξάπλωση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), που εκτελούν λειτουργίες παρόμοιες με αυτές των πυραύλων, η Κίνα, το Ιράν, η Βόρεια Κορέα, το Πακιστάν και η Ρωσία θα συνεχίσουν να δίνουν προτεραιότητα σε προηγμένους πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν τις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι εν λόγω χώρες σχεδόν σίγουρα θα συνδυάσουν τους πυραύλους υψηλής τεχνολογίας με φθηνότερα, αναλώσιμα συστήματα για να ασκήσουν πίεση στην αμερικανική πυραυλική άμυνα.
Η μεγάλη μάχη στον κυβερνοχώρο
«Κυβερνοεπιτιθέμενοι» από την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα θα συνεχίσουν να αποτελούν σοβαρή απειλή για τα δίκτυα και τις κρίσιμες υποδομές των ΗΠΑ. Η Κίνα αποτελεί την πιο ενεργή απειλή για τα δίκτυα της αμερικανικής κυβέρνησης, του ιδιωτικού τομέα και των κρίσιμων υποδομών, ενώ η Ρωσία αποτελεί μια εξελιγμένη απειλή κυβερνοεπιθέσεων.
Το Ιράν αποτελεί απειλή για τα δίκτυα και τις κρίσιμες υποδομές των ΗΠΑ υπό τη μορφή κυβερνοκατασκοπίας και κυβερνοεπιθέσεων. Οι Ιρανοί έχουν εξαπολύσει κυβερνοεπιθέσεις εναντίον στόχων με ανεπαρκή άμυνα και ασθενέστερων αντιπάλων, όπως η Αλβανία. Το Ιράν διατηρεί την πρόθεση να στοχεύσει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους και εταίρους τους, παρά τις προκλήσεις που αντιμετώπισε πρόσφατα κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου το 2025, κατά τον οποίο η Τεχεράνη δυσκολεύτηκε να αμυνθεί εναντίον ισραηλινών κυβερνοεπιθέσεων και να ανταποκριθεί με τον ίδιο τρόπο. Στις 11 Μαρτίου μια ομάδα χάκερ που συνδέεται με το Ιράν ανέλαβε την ευθύνη κυβερνοεπίθεσης εναντίον αμερικανικής εταιρίας ιατρικής τεχνολογίας, ως αντίποινα για τις επιθέσεις των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν. Η ομάδα χάκερ ισχυρίστηκε ότι διέγραψε 200.000 συστήματα και απέσπασε 50 τεραμπάιτ δεδομένων από την εταιρία.
Η Βόρεια Κορέα είναι ικανή να διεξάγει κυβερνοεπιθέσεις. Εστιάζει στην παράκαμψη των οικονομικών κυρώσεων, στην κλοπή κεφαλαίων για τη στήριξη του στρατού της και στη διεξαγωγή κυβερνοκατασκοπίας για την άντληση πληροφοριών για την παραγωγή όπλων. Οι ληστείες κρυπτονομισμάτων και άλλα οικονομικά εγκλήματα συνεχίζουν επίσης να αποφέρουν τουλάχιστον 1 δισ. δολ. κάθε χρόνο για τη χρηματοδότηση της παραγωγής όπλων στη Βόρεια Κορέα.
Στην προηγμένη τεχνολογία ο νέος στίβος αντιπαράθεσης
Οπως σημειώνει η έκθεση, η ηγετική θέση στις αναδυόμενες τεχνολογίες καθορίζει όλο και περισσότερο την παγκόσμια ισχύ και επιρροή. Για τις τεχνολογικές δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η κβαντική πληροφορική -ιδίως η κβαντική υπολογιστική- βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του ανταγωνισμού. Οι τεχνολογίες αυτές θα δημιουργήσουν νέες και ευρείες δυνατότητες τα επόμενα χρόνια, οι οποίες θα επηρεάσουν τις οικονομίες και τα πλεονεκτήματα των χωρών στον τομέα της εθνικής ασφάλειας.
Α.Ι.
Η διατήρηση ενός παγκόσμιου ηγετικού ρόλου στην Τεχνητή Νοημοσύνη παρέχει στις ΗΠΑ το πλεονέκτημα του πρωτοπόρου. Η ραγδαία πρόοδος άλλων παγκόσμιων δυνάμεων στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελεί πρόκληση για την οικονομική ανταγωνιστικότητα και την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Η αυξανόμενη επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλους τους κλάδους και τους τομείς θα ενταθεί τα επόμενα χρόνια. Στον τομέα της άμυνας, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε πρόσφατες συγκρούσεις για να επηρεάσει τον προσδιορισμό στόχων και να βελτιώσει τη λήψη αποφάσεων, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στη φύση του σύγχρονου πολέμου. Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει επίσης τη δυνατότητα να βοηθήσει στον σχεδιασμό όπλων και συστημάτων, να επηρεάσει επιθετικές και αμυντικές κυβερνοεπιχειρήσεις και να αυξήσει την αυτονομία των μη επανδρωμένων οχημάτων. Στον τομέα των πληροφοριών, η Τεχνητή Νοημοσύνη επιτρέπει στους αναλυτές να κατανοούν γρήγορα τεράστια σύνολα δεδομένων και να παράγουν καινοτόμες ιδέες και πληροφορίες σχετικά με σύνθετα ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Αυτές οι εφαρμογές, ωστόσο, ενέχουν επίσης κινδύνους που απαιτούν προσεκτική ανθρωποκεντρική σχεδίαση, προκειμένου να μετριαστεί κατάλληλα ο κίνδυνος της αυτονομίας της Τεχνητής Νοημοσύνης πριν από την ευρεία εφαρμογή τους.
Οι προηγμένοι ημιαγωγοί, γνωστοί και ως προηγμένα τσιπ, αποτελούν τη βάση της πιο προηγμένης έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, επιτρέποντας στα μεγαλύτερα και πιο ακριβά μοντέλα να εκπαιδεύονται σε τεράστια σύνολα δεδομένων με ταχύτητες και κλίμακες που διαφορετικά θα ήταν αδύνατες. Επειδή η έρευνα, η ανάπτυξη και η κατασκευή προηγμένων τσιπ συγκεντρώνονται σε λίγες περιοχές και απαιτούν βαθιά εξειδίκευση και ακρίβεια, η ικανότητα σχεδιασμού και παραγωγής αυτών των τσιπ στο εσωτερικό αποτελεί τόσο οικονομική όσο και γεωπολιτική προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, την Κίνα και άλλες χώρες.
Η Κίνα αποτελεί τον πιο ικανό ανταγωνιστή στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και στοχεύει να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ ως παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα αυτό έως το 2030. Η Κίνα προωθεί την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε μεγάλη κλίμακα -τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο-, αξιοποιώντας το σημαντικό δυναμικό ταλέντων της, τα εκτεταμένα σύνολα δεδομένων, την κρατική χρηματοδότηση και τις αναπτυσσόμενες παγκόσμιες συνεργασίες.
Κβαντική πληροφορική
Οι πρώτοι που θα αναπτύξουν κβαντικούς υπολογιστές θα προσφέρουν στις χώρες τους ένα εξαιρετικό τεχνολογικό πλεονέκτημα έναντι των υπολοίπων, όσον αφορά τόσο την ικανότητα γρήγορης επεξεργασίας πληροφοριών εθνικής ασφάλειας όσο και την παραβίαση των σημερινών μεθόδων κρυπτογράφησης. Η κβαντική υπολογιστική μπορεί να φέρει επανάσταση στις ανθρώπινες ικανότητες επίλυσης προβλημάτων που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν ακόμα και με τους μεγαλύτερους υπερυπολογιστές.
Η εμφάνιση ενός κβαντικού υπολογιστή με κρυπτογραφική σημασία (CRQC), τον οποίο καμία χώρα δεν έχει κατασκευάσει ακόμη, απειλεί την κρυπτογράφηση που αποτελεί τη βάση των ασφαλών διαδικτυακών συναλλαγών και επικοινωνιών. Ο CRQC θα μπορούσε να παραβιάσει τις τρέχουσες μεθόδους κρυπτογράφησης που χρησιμοποιούνται για την προστασία ευαίσθητων πληροφοριών στους τομείς των χρηματοοικονομικών, της υγειονομικής περίθαλψης και της Δημόσιας Διοίκησης, με αποτέλεσμα να τεθούν σε κίνδυνο η εμπιστευτικότητα και η ακεραιότητα των πληροφοριών. Οι εκτεταμένες συνέπειες μιας τέτοιας παραβίασης έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον των χωρών-ηγετών στον τομέα της τεχνολογίας για μεθόδους κρυπτογράφησης ανθεκτικές στην κβαντική τεχνολογία, με σκοπό την προστασία των πληροφοριών εθνικής ασφάλειας.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 27/3/2026)
