Από την Αμερική έως την Ασία και από την Ωκεανία μέχρι την Ευρώπη προχωρούν σε τολμηρές παρεμβάσεις «κουρεύοντας» φόρους και ΦΠΑ στα καύσιμα
ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΝΤΟΒΟΛΟΥ
Η μία μετά την άλλη οι κυβερνήσεις, από την Αμερική έως την Ασία και από την Ωκεανία μέχρι την Ευρώπη, λαμβάνουν ποικίλα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων από την εκτίναξη των ενεργειακών τιμών. Οπως φαίνεται από τα στοιχεία που συλλέγει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, οι ασιατικές χώρες έχουν επικεντρωθεί στην εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς είναι οι πρώτες που «χτυπήθηκαν» από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, λόγω της μεγάλης εξάρτησής τους από το πετρέλαιο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Περσικού Κόλπου.
Στις υπόλοιπες ηπείρους και ιδίως στην Ευρώπη τα μέτρα αφορούν κυρίως την επιβολή πλαφόν στις τιμές και τη μείωση των φόρων που επιβάλλονται στα καύσιμα, κυρίως τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και δευτερευόντως τον ΦΠΑ.
Η Ελλάδα λάμπει διά της εξαιρετικά άτολμης, περιορισμένης και αναποτελεσματικής προσέγγισής της, καθώς φαίνεται ότι η κυβέρνηση έλαβε μέτρα απλώς για να μην την κατηγορήσει κάποιος ότι έμεινε άπραγη. Οταν πολλές κυβερνήσεις, και ευρωπαϊκές, επιβάλλουν πλαφόν στις τιμές, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να επιβάλλει πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους. Που σημαίνει ότι δεν υπάρχει έστω και το ελάχιστο δίχτυ προστασίας στους καταναλωτές απέναντι στις αυξήσεις των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Επίσης, όταν πολλές χώρες επιλέγουν να μειώσουν τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, έστω και για περιορισμένο διάστημα, στην Ελλάδα οι κυβερνώντες αρνούνται πεισματικά τη μείωση της φορολογίας, έστω και προσωρινά, προκειμένου να ανακουφιστούν οι πολίτες.
Και όλα αυτά συμβαίνουν όταν οι αρχικές εκτιμήσεις της Eurostat δείχνουν ότι στην Ελλάδα σημειώθηκε η 5η υψηλότερη μηνιαία αύξηση των τιμών στην ενέργεια, μεταξύ των 21 κρατών της Ευρωζώνης, με τον σχετικό δείκτη να αυξάνεται κατά 8,7% μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου, όταν η μέση μηνιαία μεταβολή του εναρμονισμένου δείκτη τιμών ενέργειας στην Ευρωζώνη ήταν 6,8%.
Απέναντι σε αυτήν την εκτίναξη των τιμών που διαβρώνει το εισόδημα των πολιτών, η κυβέρνηση το μόνο που προσφέρει είναι μια στήριξη που φτάνει ίσα ίσα στο 0,1% του ΑΕΠ…
Επιλογές στήριξης των καταναλωτών μπροστά στην ακρίβεια
Αλβανία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων.
Αργεντινή: Αναβολή των αυξήσεων στους φόρους καυσίμων.
Αυστραλία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων.
Αυστρία: Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των λιανοπωλητών καυσίμων. Μείωση των φόρων στη βενζίνη και στο ντίζελ.
Μπαρμπάντος: Πάγωμα της τιμής του βαρέος μαζούτ για τρεις μήνες. Επιδότηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ανώτατο όριο ΦΠΑ στο φυσικό αέριο και το ντίζελ.
Βραζιλία: Επιδότηση καυσίμων για παραγωγούς/εισαγωγείς. Χαμηλότερος φόρος στο ντίζελ.
Καμπότζη: Μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα. Ενίσχυση των ελέγχων για αποτροπή υπερβολικών αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων.
Χιλή: Αναστολή διαφοροποιημένης πίστωσης καυσίμων. Πάγωμα τιμών κηροζίνης.
Κίνα: Ελεγχος στις εγχώριες τιμές του διυλισμένου πετρελαίου.
Κύπρος: Μηδενικός ΦΠΑ σε τρόφιμα, περαιτέρω μείωση ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα, μείωση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, επιδότηση μισθών στον κλάδο του τουρισμού.
Κροατία: Πλαφόν στις τιμές πετρελαίου και ντίζελ. Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων.
Αιθιοπία: Επιδότηση της τιμής στο ντίζελ και στη βενζίνη.
Γαλλία: Παροχή στοχευμένης προσωρινής στήριξης σε βασικούς τομείς (μεταφορές, αλιεία και γεωργία).
Γερμανία: Περιορισμός στα πρατήρια καυσίμων των αυξήσεων στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ, μία φορά την ημέρα.
Ουγγαρία: Πλαφόν στις τιμές καυσίμων.
Ινδία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη και στο ντίζελ.
Ινδονησία: Αύξηση του κρατικού προϋπολογισμού για επιδοτήσεις καυσίμων.
Ιρλανδία: Παράταση επιδόματος καυσίμων και αύξηση έκπτωσης στο ντίζελ. Μείωση των ειδικών φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη και στο ντίζελ. Στοχευμένες ενισχύσεις για συνταξιούχους, φροντιστές και άτομα με αναπηρίες.
Ιταλία: Μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα.
Ιαπωνία: Πλαφόν στις τιμές των καυσίμων μέσω επιδότησης.
Κορέα: Ανώτατο όριο τιμών καυσίμων για την εγχώρια αγορά.
Λαϊκή Δημοκρατία του Λάος: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων. Διάθεση κονδυλίων από το πρόγραμμα επιδοτήσεων για τη σταθεροποίηση των τιμών.
Λετονία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο ντίζελ και το πράσινο ντίζελ.
Μεξικό: Συμφωνία με τους λιανοπωλητές καυσίμων για πλαφόν στις τιμές της βενζίνης.
Νέα Ζηλανδία: Πακέτο βοήθειας για ευάλωτες οικογένειες.
Φιλιππίνες: Επιδοτήσεις καυσίμων για οδηγούς λεωφορείων, ταξί, διανομείς και εργαζομένους στις μεταφορές, επιδοτήσεις καυσίμων και λιπασμάτων για αγρότες και αλιείς. Χαμηλότεροι ειδικοί φόροι κατανάλωσης καυσίμων.
Πολωνία: Πλαφόν στις τιμές βενζίνης και ντίζελ. Μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα και μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης.
Πορτογαλία: Προσωρινή μείωση του φόρου καυσίμων.
Σερβία: Προσωρινό πλαφόν στις τιμές των καυσίμων. Μείωση ειδικών φόρων κατανάλωσης καυσίμων.
Σλοβενία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης σε βενζίνη, ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης.
Ισπανία: Μείωση του ΦΠΑ καυσίμων και αναστολή του ειδικού φόρου κατανάλωσης υδρογονανθράκων. Αλλαγή του κανονισμού για την προώθηση νέων ενεργειακών κοινοτήτων και άλλων τρόπων αυτοκατανάλωσης.
Σουηδία: Προσωρινή μείωση του φόρου καυσίμων οχημάτων.
Ταϊλάνδη: Πάγωμα των τιμών των καυσίμων για μαγείρεμα μέχρι τον Μάιο. Παροχή επιδοτήσεων καυσίμων στο πλαίσιο του Ταμείου Πετρελαϊκών Καυσίμων.
Τουρκία: Μειωμένος φόρος καυσίμων στο πετρέλαιο.
Ηνωμένο Βασίλειο: Υποστήριξη της θέρμανσης για ευάλωτους καταναλωτές. Επιτάχυνση του Σχεδίου για Ζεστά Σπίτια και εγκατάσταση ηλιακών πάνελ.
Βιετνάμ: Μείωση των δασμών εισαγωγής καυσίμων έως τις 30 Απριλίου. Παροχή επιπλέον χρηματοδότησης στον υφιστάμενο μηχανισμό σταθεροποίησης των τιμών καυσίμων.
Επισκόπηση προτάσεων άλλων χωρών για εξοικονόμηση ενέργειας
Αυστραλία: Ενθαρρύνει τους πολίτες να μειώσουν οικειοθελώς τη χρήση καυσίμων.
Αργεντινή: Δυνατότητα υψηλότερης περιεκτικότητας σε βιοαιθανόλη στο μείγμα βενζίνης.
Μπανγκλαντές: Η θερμοκρασία στα air conditioners θα ρυθμιστεί στους 25 βαθμούς. Κλείσιμο δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων. Ζητήθηκε από το κοινό και τις επιχειρήσεις να αποφεύγουν τον περιττό φωτισμό και τέθηκε όριο στην παροχή καυσίμων στα οχήματα.
Χιλή: Πάγωμα ή περιορισμός των αυξήσεων στα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς στις πόλεις. Πιστώσεις στα ταξί για αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
Καμπότζη: Διαδικτυακές συναντήσεις για τους δημόσιους υπαλλήλους. Κλιματιστικά στους 24-25 βαθμούς στα δημόσια γραφεία. Περιορισμών των επίσημων μετακινήσεων μεγάλων αποστάσεων και αποφυγή των μετακινήσεων σε ώρες αιχμής. Η κρατική εταιρία ηλεκτρισμού προτρέπει το κοινό να μειώσει τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας. Μειώσεις στους φόρους εισαγωγής για προϊόντα που σχετίζονται με ηλεκτρικά οχήματα, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Αίγυπτος: Μία ημέρα εξ αποστάσεως εργασίας για τον δημόσιο τομέα. Περιορισμός των ταξιδιών για δημόσιους αξιωματούχους. Καθημερινό κλείσιμο της διοικητικής πρωτεύουσας στις 6 μ.μ. και απενεργοποίηση του φωτισμού και των ηλεκτρονικών συσκευών. Προτροπή στους πολίτες να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμων, να περιορίσουν τον εμπορικό και δημόσιο φωτισμό, να κλείνουν τα καταστήματα από τις 9 μ.μ. και τις 10 μ.μ. τα Σαββατοκύριακα. Προώθηση των δημόσιων συγκοινωνιών, ενώ οι κυβερνητικοί φορείς θα μειώσουν τη χρήση καυσίμων.
Αιθιοπία: Προτροπή στο κοινό να είναι «φειδωλό» στη χρήση καυσίμων.
Ινδία: Ανώτατο όριο στη χρήση φυσικού αερίου στη βιομηχανία, επιτάχυνση της κατασκευής αγωγών φυσικού αερίου για να αντικαταστήσουν το LPG, όρια στην εμπορική χρήση του LPG.
Ινδονησία: Εργασία από το σπίτι την Παρασκευή για τους δημόσιους υπαλλήλους και περιορισμός των μετακινήσεων για δημόσιους αξιωματούχους. Ενθάρρυνση εξοικονόμησης ενέργειας σε κυβερνητικά κτίρια γραφείων. Επιτάχυνση του προγράμματος βιοντίζελ.
Κορέα: Περιορισμός της χρήσης των οχημάτων από δημόσιους οργανισμούς. Αίτημα προς τις κορυφαίες εταιρίες που καταναλώνουν πετρέλαιο για μείωση της χρήσης ενέργειας.
Λαϊκή Δημοκρατία του Λάος: Εξ αποστάσεως εργασία και εκ περιτροπής βάρδιες για τους δημόσιους υπαλλήλους. Περιορισμός της σχολικής εβδομάδας από πέντε σε τρεις ημέρες. Προτροπή στο κοινό να εξοικονομήσει καύσιμα στην εκστρατεία. Ενθάρρυνση της χρήσης δημόσιων συγκοινωνιών, μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στις ηλεκτρικές μεταφορές.
Μαλαισία: Περιορισμός των μετακινήσεων για κρατικούς αξιωματούχους.
Μαλβίδες: Μισογέμισμα των φιαλών υγραερίου για μαγείρεμα.
Μαυρίκιος: Περιορισμός της μη απαραίτητης χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας (διακοσμητικός φωτισμός, θέρμανση πισίνας, σιντριβάνια).
Μιανμάρ: Υποχρεωτική τηλεργασία την Τετάρτη για τους δημόσιους υπαλλήλους. Εναλλακτικές ημέρες οδήγησης, δελτίο καυσίμων.
Νεπάλ: Περιορισμός της χρήσης κυβερνητικών οχημάτων. Μισογέμισμα των φιαλών υγραερίου και προτροπή στους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις.
Πακιστάν: Τετραήμερη εβδομάδα εργασίας για τους δημόσιους υπαλλήλους και περιορισμός των μετακινήσεων για τους αξιωματούχους. Κλείσιμο σχολείων για δύο εβδομάδες. Ενθάρρυνση τηλεργασίας. Αίτημα προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση να εξοικονομήσουν ενέργεια. Μείωση του ορίου ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους.
Φιλιππίνες: Κήρυξη εθνικής ενεργειακής έκτακτης ανάγκης. 4ήμερη εβδομάδα εργασίας για τους δημόσιους υπαλλήλους. Ενθάρρυνση για όριο θερμοκρασίας στους 24 βαθμούς Κελσίου στα κλιματιστικά στο Δημόσιο. Περιορισμός των μη απαραίτητων κυβερνητικών μετακινήσεων. Οι δημόσιες υπηρεσίες θα μειώσουν την κατανάλωση καυσίμων και προτροπή στους καταναλωτές να περιορίσουν τη ζήτηση. Δωρεάν μετακινήσεις με λεωφορείο για φοιτητές και εργαζομένους σε επιλεγμένες πόλεις.
Σενεγάλη: Προτροπή για περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας.
Σιγκαπούρη: Προτροπή στους πολίτες να εξοικονομήσουν ενέργεια και να χρησιμοποιούν αποδοτικές συσκευές.
Σλοβακία: Περιορισμός στις αγορές καυσίμων, υψηλότερες τιμές για αυτοκίνητα με ξένες πινακίδες κυκλοφορίας.
Σλοβενία: Προσωρινός περιορισμός στις αγορές καυσίμων.
Ισπανία: Μείωση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων για ανακαινίσεις, εγκατάσταση ηλιακής ενέργειας και λήψη μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας.
Σρι Λάνκα: Κλείσιμο δημόσιων γραφείων, σχολείων και πανεπιστημίων κάθε Τετάρτη. Ενθάρρυνση των διαδικτυακών κλήσεων/τηλεργασίας. Περιορισμός της θερμοκρασίας των κλιματιστικών στα γραφεία στους 26 βαθμούς. Ενθάρρυνση της διακοπής της παροχής ρεύματος για 1-2 ώρες καθημερινά. Περιορισμός των μετακινήσεων των δημόσιων υπαλλήλων, ενθάρρυνση για χρήση δημόσιων συγκοινωνιών. Απενεργοποίηση του φωτισμού στις πινακίδες στις 9 μ.μ. Καθορισμός ποσοστώσεων στις αγορές καυσίμων για ιδιωτικά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες.
Ταϊλάνδη: Ενθάρρυνση τηλεργασίας και βιντεοδιασκέψεων. Περιορισμός θερμοκρασίας στα κλιματιστικά στους 26 βαθμούς. Αποφυγή ταξιδιών στο εξωτερικό για δημόσιους αξιωματούχους. Προτροπή στους υπαλλήλους γραφείων να περιορίσουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας (χρήση σκάλας αντί για ανελκυστήρα, απενεργοποίηση συσκευών). Ενθάρρυνση κοινής χρήσης αυτοκινήτου, περιορισμών περιττών ταξιδιών και αύξηση της χρήσης βιοκαυσίμων.
Βιετνάμ: Ενθάρρυνση της τηλεργασίας. Περιορισμός των μετακινήσεων των δημόσιων υπαλλήλων. Οι τοπικές κυβερνήσεις θα προχωρήσουν σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας. Αποθάρρυνση της χρήσης ιδιωτικών οχημάτων, προώθηση των δημόσιων συγκοινωνιών/της κοινής χρήσης αυτοκινήτων.
Η Κομισιόν βγάζει από το συρτάρι τα σχέδια έκτακτης ανάγκης
Οι επιπτώσεις της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή γίνονται όλο και πιο αισθητές στην παγκόσμια οικονομία, και στις Βρυξέλλες ήδη να βγάζουν από τα συρτάρια τα σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Σε επιστολή του προς τους υπουργούς Ενέργειας της Ε.Ε., ο αρμόδιος κοινοτικός επίτροπος Ενέργειας προέτρεψε τις χώρες της Ε.Ε. να εξετάσουν την προώθηση εθελοντικών μέτρων εξοικονόμησης καυσίμων, με ιδιαίτερη προσοχή στον τομέα των μεταφορών, όπως συμβουλεύει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, τυχόν κίνδυνοι έκτακτης ανάγκης ή ουσιώδεις αλλαγές στον εφοδιασμό σε πετρέλαιο και στις συνθήκες του κλάδου, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών αποθεμάτων, θα πρέπει να παρακολουθούνται και να κοινοποιούνται στην Επιτροπή, ώστε να διασφαλίζονται η συνεχής αξιολόγηση και η συντονισμένη δράση.
Στο ίδιο πνεύμα, οι χώρες της Ε.Ε. θα πρέπει να απέχουν από τη λήψη μέτρων που ενδέχεται να αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμων, να περιορίσουν την ελεύθερη ροή των προϊόντων πετρελαίου ή να αποθαρρύνουν την παραγωγή των διυλιστηρίων της Ε.Ε. Θα πρέπει, επίσης, να διαβουλεύονται με τις γειτονικές τους χώρες της Ε.Ε. και την Επιτροπή για τη διατήρηση της συνοχής σε επίπεδο Ε.Ε. και της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.
Επίσης, για να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα προϊόντων πετρελαίου στην αγορά της Ε.Ε., θα πρέπει να αναβληθεί οποιαδήποτε μη επείγουσα συντήρηση διυλιστηρίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση της χρήσης βιοκαυσίμων θα μπορούσε να συμβάλει στην υποκατάσταση των ορυκτών προϊόντων πετρελαίου και στην άμβλυνση της πίεσης στην αγορά.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 3/4/2026)
