Η υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Πορτοφολιού Ψηφιακής Ταυτότητας αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού που βρίσκονται σε εξέλιξη σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου περιβάλλοντος για την ταυτοποίηση, τις συναλλαγές και την πρόσβαση σε υπηρεσίες. Το εγχείρημα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε διαφορετικά νομικά πλαίσια, τεχνολογικές υποδομές και διοικητικές πρακτικές που ισχύουν στα 27 κράτη-μέλη, ενώ παράλληλα πρέπει να ανταποκριθεί στις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων με διαφορετικά επίπεδα εξοικείωσης με την τεχνολογία.
Στο πλαίσιο σχετικής συζήτησης που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, αναδείχθηκε ότι η ανάπτυξη του ψηφιακού πορτοφολιού δεν περιορίζεται στην τεχνική του διάσταση. Αντιθέτως, η επιτυχία του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο μπορεί να ενταχθεί ομαλά στην καθημερινότητα των χρηστών, προσφέροντας απλές και αξιόπιστες λύσεις για πληρωμές, ταυτοποίηση και συναλλαγές με το Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
Κεντρική πρόκληση αποτελεί η διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου που θα είναι αποδεκτό από όλα τα κράτη-μέλη, παρά τις σημαντικές διαφοροποιήσεις που υπάρχουν μεταξύ τους. Η ανάγκη για διαλειτουργικότητα και συμβατότητα με διαφορετικά συστήματα απαιτεί τον συντονισμό πολλών φορέων και την υιοθέτηση κοινών τεχνολογικών προτύπων. Ταυτόχρονα, τίθενται ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων και ασφάλειας, τα οποία θεωρούνται καθοριστικά για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης από την πλευρά των πολιτών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ευχρηστία και την καθολική πρόσβαση, ώστε το ψηφιακό πορτοφόλι να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όλες τις ηλικιακές ομάδες και κοινωνικές κατηγορίες. Η ενσωμάτωσή του σε καθημερινές λειτουργίες, όπως η καταβολή επιδομάτων, η πληρωμή υποχρεώσεων ή οι συναλλαγές με επιχειρήσεις, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη χρήση του και θα συμβάλει στη σταδιακή εδραίωσή του ως βασικού εργαλείου.
Την ίδια στιγμή, σε εθνικό επίπεδο, προχωρούν και συμπληρωματικά έργα ψηφιοποίησης που στοχεύουν στη διευκόλυνση της αλληλεπίδρασης πολιτών και κράτους, όπως η ανάπτυξη συστημάτων παρακολούθησης συναλλαγών και η διασύνδεση υπηρεσιών. Σε αυτό το ευρύτερο οικοσύστημα, το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας αναμένεται να λειτουργήσει ως βασικός κόμβος, συνδέοντας διαφορετικές υπηρεσίες και ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα στις συναλλαγές.
Ψηφιακό πορτοφόλι στην Ευρώπη: Τι φέρνει για πολίτες και επιχειρήσεις
- Ενιαία ψηφιακή ταυτότητα για χρήση σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ
- Δυνατότητα ταυτοποίησης και πρόσβασης σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες από μία εφαρμογή
- Πιο απλές και γρήγορες συναλλαγές με το Δημόσιο (π.χ. πληρωμές, επιδόματα, αιτήσεις)
- Ενοποίηση πληρωμών και ταυτότητας σε ένα κοινό ψηφιακό περιβάλλον
- Διευκόλυνση συναλλαγών με επιχειρήσεις και μεταξύ πολιτών
- Μείωση γραφειοκρατίας και φυσικής παρουσίας σε υπηρεσίες
- Ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ κρατικών και ιδιωτικών συστημάτων
- Νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις σε ψηφιακές υπηρεσίες και πελατειακή εμπειρία
- Αυξημένες απαιτήσεις σε ασφάλεια, προστασία προσωπικών δεδομένων και πρόληψη απάτης
- Ανάγκη προσαρμογής επιχειρήσεων σε κοινά ευρωπαϊκά τεχνολογικά πρότυπα
- Σταδιακή ενίσχυση της εμπιστοσύνης μέσα από την καθημερινή χρήση
- Προϋπόθεση η ευχρηστία και η πρόσβαση για όλες τις ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες
- Σύνδεση με ευρύτερα έργα ψηφιοποίησης (π.χ. παρακολούθηση συναλλαγών με το Δημόσιο)
- Δημιουργία ενός ενιαίου οικοσυστήματος ψηφιακών υπηρεσιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την ανακοίνωση:
Ευελιξία, ευχρηστία, η εναρμόνιση όλων των νομικών και τεχνικών ιδιαιτεροτήτων των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και η δυνατότητα χρήσης από όλες τις ηλικιακές ομάδες, αποτέλεσαν ορισμένες από τις βασικές προκλήσεις που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι φορείς που συμμετέχουν στην ανάπτυξη του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού του πολίτη. Παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλα ψηφιακά έργα που θα διευκολύνουν ακόμη περισσότερο τις συναλλαγές των Ελλήνων πολιτών με το Δημόσιο. Η ενδιαφέρουσα διεξήχθη στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιείται στους Δελφούς στις 22- 25 Απριλίου.
Ο Mark Palmer Vice President Government Solutions Visa Europe δήλωσε: «Το ψηφιακό πορτοφόλι του πολίτη αναδεικνύεται ως μια θεμελιώδης ψηφιακή δημόσια υποδομή, συνδυάζοντας την ψηφιακή ταυτότητα, τις πληρωμές και το ευρύτερο οικοσύστημα σε ένα ενιαίο, αξιόπιστο περιβάλλον. Η επιτυχία του, ωστόσο, δεν καθορίζεται μόνο από την τεχνολογία, αλλά από το πόσο ομαλά ενσωματώνεται στην καθημερινότητα των πολιτών. Οι πληρωμές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προώθηση αυτής της υιοθέτησης.
Όταν συνδυάζονται με αξιόπιστη ταυτότητα, μετατρέπουν το πορτοφόλι σε ένα εργαλείο καθημερινής χρήσης, επιτρέποντας στους πολίτες να λαμβάνουν μισθούς και επιδόματα, να πληρώνουν υποχρεώσεις προς το Δημόσιο και να συναλλάσσονται με επιχειρήσεις ή μεταξύ τους. Κάθε συναλλαγή ενισχύει τη χρήση και οικοδομεί εμπιστοσύνη. Αυτή η εμπιστοσύνη βασίζεται σε σαφές πλαίσιο διακυβέρνησης, ισχυρή προστασία της ιδιωτικότητας και διαλειτουργικότητα μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σε συνδυασμό με μια ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και ευκολίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Visa δεσμεύεται να υποστηρίξει αυτή τη μετάβαση, προσφέροντας δοκιμασμένες και ανθεκτικές υποδομές πληρωμών, ισχυρές δυνατότητες ασφάλειας και πρόληψης απάτης, καθώς και εμπειρία λειτουργίας σε υψηλό επίπεδο, συμβάλλοντας ώστε οι κυβερνήσεις να παρέχουν ψηφιακές υπηρεσίες που είναι ασφαλείς εξ αρχής και αποτελεσματικές στην πράξη»
Από την πλευρά του, ο Aλέξανδρος Μάνος, Εμπορικός Διευθυντής της Netcompany ανέφερε ότι τα πιο βασικά στοιχεία στη διαχείριση των ψηφιακών πορτοφολιών είναι η ευελιξία και η ευχρηστία, καθώς χρησιμοποιούνται σε καθημερινές συναλλαγές, ενώ θα πρέπει να είναι προσβάσιμα και λειτουργικά για όλους, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, ή εθνικότητας.
Με την Netcompany να εργάζεται ήδη για το project αυτό την τελευταία πενταετία, υπογράμμισε ότι επρόκειτο για μια διαδικασία με προκλήσεις, καθώς έπρεπε να οριστεί με σαφήνεια το νομικό και τεχνικό της πλαίσιο. Δεδομένου ότι το έργο αφορά το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ομάδα της εταιρείας κλήθηκε να εργαστεί με δεδομένα και τεχνικά πρότυπα από 27 διαφορετικά κράτη-μέλη, τα οποία παρουσιάζουν μεταξύ τους σημαντικές αποκλίσεις. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόσκληση, όπως επισήμανε, η διαμόρφωση ενός κοινού πυρήνα για το έργο, αποδεκτού από όλους τους φορείς, ο οποίος θα είναι ευέλικτος για όλους τους stakeholders, και θα μπορεί να εξυπηρετήσει, παράλληλα, καθημερινές εργασίες σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Στη σημασία της χρησιμότητας και τη διασύνδεσης του ψηφιακού πορτοφολιού με την καθημερινότητα στάθηκε ο Δημήτριος Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής Έργων της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Όπως σημείωσε το ψηφιακό πορτοφόλι αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο, το οποίο έχει επιτυχία, ωστόσο καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση και ενίσχυση της δημοφιλίας του είναι η ένταξή του στην καθημερινή πρακτική των πολιτών, τόσο στις συναλλαγές με το Δημόσιο όσο και με τις τράπεζες, με στόχο τη σταδιακή οικοδόμηση εμπιστοσύνης.
Πέρα του ψηφιακού πορτοφολιού, όμως, μέσω της Κοινωνίας της Πληροφορίες βρίσκονται σε εξέλιξη έργα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δικαστηρίων, μέσω της online σύνδεσής τους και ψηφιακά έργα στο Υπουργείο Εξωτερικών. Ο κ. Γιάντσης έκανε λόγο για ένα επικείμενο έργο-ομπρέλα με βάση το CRM μέσω του οποίου ο πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί online τις συναλλαγές του με το Δημόσιο, ανεξάρτητα αν τις έχει ξεκινήσει από το gov ή από ΚΕΠ. Κατά τον ίδιο, όλη αυτή η διαδικασία χρειάζεται έργα διαλειτουργικότητας και ψηφιοποίησης και κυρίως επικοινωνία με τον πολίτη.
Για το ψηφιακό πορτοφόλι ως μια επιλογή στην οποία οι πολίτες θα επιστρέφουν διαρκών, αναφέρθηκε στην τοποθέτησή του, ο Θάνος Βαριάς, Partner, Cognity SA, επισημαίνοντας ότι οι μεγαλύτερες προκλήσεις στη δημιουργία του αφορούσαν τον τρόπο λειτουργίας του στις επιχειρήσεις, τη διασύνδεσή του με τους πολίτες, την ασφάλεια, την ευελιξία, καθώς και τη συμβατότητά του με τα ευρωπαϊκά τεχνολογικά πρότυπα. Όπως ανέφερε, έπρεπε να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που να λειτουργεί σε διαφορετικές καταστάσεις και παράλληλα να εξελίσσεται συνεχώς, παρέχοντας νέες υπηρεσίες όπως η επικοινωνία μέσω μηνυμάτων.
Πρόσθεσε, δε, ότι οι πολίτες χρησιμοποιούν το ψηφιακό πορτοφόλι για να κάνουν πιο εύκολες τις συναλλαγές τους για υπηρεσίες που επιθυμούν κυρίως σε προσωπικό επίπεδο, ωστόσο, τόνισε ότι είναι απαραίτητη η δημιουργία εμπιστοσύνης και από την πλευρά των επιχειρήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο τόνισε πως μπορεί να βοηθήσει το σύνολο των δεδομένων που έχουν ήδη συγκεντρωθεί τα προηγούμενα χρόνια από την πολιτεία και τους φορείς που εργάστηκαν για το project.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Δημήτρης Ελαφρόπουλος, Data Journalist στην εφημερίδα «To Βήμα».
