Η άνοδος του πληθωρισμού κατά 5,4% τον Απρίλιο ξεπέρασε και τις πιο δυσοίωνες προβλέψεις αρμόδιων στελεχών αλλά και παραγόντων της αγοράς. Τα στοιχεία μάλιστα δείχνουν πως η ακρίβεια επεκτείνεται ήδη σε άλλους κλάδους εκτός ενέργειας και προεξοφλείται νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού, καθώς οι ελλείψεις πρώτων υλών εντείνονται, η θερινή σεζόν πλησιάζει, αλλά και τα επιπλέον μέτωπα στον κλάδο τροφίμων παραμένουν ανοικτά.
Την εκτίμηση για νέα άλματα στις τιμές μεταφέρουν το ΙΟΒΕ και εκπρόσωποι της αγοράς. Επίσης, αποτυπώνονται ήδη στα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για τους δείκτες τιμών παραγωγής που θα φανούν στο «ράφι» το επόμενο δίμηνο, προδικάζοντας νέα θηλιά για τους καταναλωτές αλλά και για τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Οι τελευταίες μεταφέρουν με τη σειρά τους τις πιέσεις που δέχονται από το αυξημένο κόστος παραγωγής και πρώτων υλών, αλλά και τα σημάδια συρρίκνωσης της εσωτερικής κατανάλωσης.
Η άνοδος του δείκτη τιμών παραγωγού στη βιομηχανία κατά 8,3% τον Μάρτιο συνδέεται μεν σε μεγάλο βαθμό από την άνοδο κατά 15,3% στις τιμές των ενεργειακών αγαθών, αλλά αύξηση 3,8% καταγράφεται και στα ενδιάμεσα αγαθά. Επιπλέον μεγάλη είναι η «ψαλίδα» μεταξύ εγχώριας και εξωτερικής αγοράς (άνοδος 5,2% και 22% αντίστοιχα, ηχώντας καμπανάκι για τις ελληνικές εξαγωγές που ήδη δέχονται πιέσεις).
Στο λιανεμπόριο, οι τιμές ήταν «φουσκωμένες» προτού αρχίσει η νέα κρίση, με τον τζίρο αυξημένο κατά 7,2% τον Φεβρουάριο και τον όγκο να έχει άνοδο 4,6%, καταγράφοντας έτσι ένα πληθωριστικό άνοιγμα 2,6%. Εχει σημασία πως προκλήθηκε σχεδόν αποκλειστικά από τον κλάδο τροφίμων (15,8% άνοδος τζίρου και 11,4% όγκου).
Αλλά και στις κατασκευές ο δείκτης τιμών υλικών είχε τον Μάρτιο αύξηση 3,1%, με κινητήριο δύναμη το ντίζελ (21,9%), αλλά και τα κουφώματα αλουμινίου να έχουν άνοδο 4,8%, όπως και πολλά άλλα υλικά που θα καταγράψουν κορύφωση ζήτησης μέσα στο καλοκαίρι λόγω των έργων που είναι σε εξέλιξη.
Σε επίπεδο καταναλωτή, η άνοδος του πληθωρισμού κατά 5,4% τον Απρίλιο (που είναι και η πιο πρόσφατη μέτρηση) δεν συνδέεται μόνο με τα καύσιμα και με είδη διατροφής που δέχονται πιέσεις (άνοδος στο μοσχάρι κατά 19,2% και στον καφέ κατά 7,9%). Το πακέτο διακοπών ανατιμήθηκε κατά 6,2%, η εστίαση κατά 6,5% και η μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο κατά 18,6%, προοιωνίζοντας νέες πιέσεις στο τουριστικό πακέτο. Επιπλέον μεγάλες ήταν οι αυξήσεις στα ενοίκια αλλά και στα ασφάλιστρα υγείας και σε άλλες υπηρεσίες.
ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ
Το τι θα γίνει το επόμενο διάστημα, αν δεν υπάρξει μια άμεση βελτίωση στο πολεμικό μέτωπο, έχει ήδη αναγγελθεί από επίσημες πηγές. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ξεκαθαρίσει πως το ήπιο σενάριο για την εξέλιξη της κρίσης έχει παρέλθει και πάμε προς το κακό σενάριο υψηλών ανατιμήσεων την επόμενη διετία. Αντίστοιχη εικόνα μεταφέρεται και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα ανακοινώσει το επόμενο δεκαήμερο τις προβλέψεις της αναλυτικά για κάθε κράτος, διατηρώντας ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, συγκρατημένη στάση για να μην πυροδοτηθούν νέες πιέσεις για μέτρα στήριξης.
Να σημειωθεί ότι τα μόνα εργαλεία που δίνει η Κομισιόν για την προστασία του εισοδήματος των καταναλωτών αλλά και για στήριξη των επιχειρήσεων, ώστε να συγκρατηθεί το κόστος παραγωγής, και των τιμών πώλησης είναι εισοδηματικές παρεμβάσεις με βάση τις δυνατότητες του κάθε κράτους-μέλους. Ακόμα και η απόφασή της να ελαστικοποιήσει τους ευρωπαϊκούς κανόνες κρατικών ενισχύσεων οι οποίοι δίνουν τη νομική δυνατότητα για κάλυψη αυξημένου κόστους σε διάφορους τομείς (που αρχίσουν από τα λιπάσματα και φτάνουν έως το ράφι) θα γίνεται ανάλογα με τη δημοσιονομική δυνατότητα κάθε κράτους-μέλους. Δηλαδή, για παράδειγμα, η Γερμανία (λόγω χαμηλού σχετικά χρέους) έχει μεγάλη δυνατότητα, ενώ η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει περιθώριο για μέτρα στήριξης 200 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους…
Καμπανάκια αβεβαιότητας «χτυπούν» για τουρισμό και επενδύσεις
Η ΤτΕ στην τελευταία της έκθεση αναφέρει πως το ιδιαίτερα ευμετάβλητο εξωτερικό περιβάλλον προκαλεί πιέσεις στην κατάσταση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών στην Ελλάδα. Η άνοδος του κόστους πρώτων υλών, ενέργειας και μεταφορών αυξάνει το συνολικό κόστος παραγωγής, συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους για τις επιχειρήσεις και, σε συνδυασμό με τις ελλείψεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, δυσχεραίνει τη λειτουργία τους. Ταυτόχρονα, η αυξημένη αβεβαιότητα και το ενδεχόμενο υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης επηρεάζουν το επενδυτικό κλίμα και μπορεί να οδηγήσουν σε αναβολή επιχειρηματικών αποφάσεων. Επίσης, η αύξηση του πληθωρισμού περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και επηρεάζει την κατανάλωση.
Αλλά και το ΙΟΒΕ αναφέρει πως η αβεβαιότητα ως προς τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει κρίσιμα την αγορά πετρελαίου, γεγονός που αποτυπώνεται στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών στις αγορές ενέργειας. Στην έναρξη της θερινής περιόδου, οι κλάδοι που σχετίζονται άμεσα με τον τουρισμό ενδέχεται να επηρεαστούν σημαντικά από τις εξελίξεις, με γενικότερες συνέπειες στην ελληνική οικονομία, καθώς τα έσοδα από τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα του ακαθάριστου προϊόντος της χώρας. Το ΙΟΒΕ εκτιμά πως η ευρύτερη ανακατάταξη δυνάμεων, οικονομικά και γεωπολιτικά, με κύρια αφετηρία πολιτικές των ΗΠΑ εδώ και ένα έτος, δοκιμάζει τις οικονομίες. Επισημαίνει πως το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η νέα κρίση στην Μέση Ανατολή, και ιδίως εάν η προσωρινή εκεχειρία οδηγήσει σε εξομάλυνση ή νέα ανάφλεξη, θα είναι καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος το προσεχές διάστημα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (15 ΜΑΙΟΥ 2026)
