«Ασχετα» άρθρα με χρόνια «μικρά» αιτήματα για εργασία, συντάξεις, φορολογία, υγεία και ανάπτυξη συνυπάρχουν στα σχέδια νόμου που κατατίθενται στη Βουλή
Τα χρόνια της δημοσιονομικής κρίσης, η αφορμή ήταν οι εφαρμοστικές διατάξεις των Μνημονίων που «ξεχείλωσαν» την όποια προσπάθεια είχε προηγηθεί για απλοποίηση νομοθεσίας. Ακολούθησε ένα σχέδιο «εξυγίανσης», με εντολή των θεσμών για να μην μπαίνουν άσχετες διατάξεις στους νόμους -εξαρχής ή στο παρά ένα ως τροπολογίες-, η οποία σε έναν μόνο βαθμό ακολουθήθηκε.
Διαβάστε ακόμα: Alpha Bank: Νέα εποχή στις online αγορές με το Visa Click to Pay
Ωστόσο, πλέον είναι φανερό πως το «ξεχείλωμα» των νόμων εντείνεται και πάλι. Εχοντας μάλιστα πλέον προεκλογικό άρωμα.
Το φαινόμενο επιβεβαιώνεται από τις τελευταίες νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης που βρίθουν άσχετων ρυθμίσεων, με «διευκολύνσεις» και με τροπολογίες της «τελευταίας στιγμής». Επίσης καταγράφεται στα πορίσματα του ΟΟΣΑ, της Κομισιόν αλλά και του ΚΕΦΙΜ, που προειδοποιούν για την αδιαφάνεια, αλλά και για το πλήγμα στην επιχειρηματικότητα από την εν λόγω γάγγραινα στη νομοθετική διαδικασία της χώρας.
ΧΩΡΑΝΕ ΠΟΛΛΑ
Στις διατάξεις του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας για την «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας και λοιπές διατάξεις – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970 – Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις» το περιεχόμενο είναι ανάλογο του… τίτλου: χωράει πολλά διαφορετικά θέματα σε έναν νόμο.
Πέρα, λοιπόν, από τις παρεμβάσεις για την ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας στις αμοιβές θεσπίστηκαν και άλλες παρεμβάσεις «χαλάρωσης» του εργασιακού. Προστίθενται επτά νέοι κλάδοι στη λίστα των επιχειρήσεων στις οποίες δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις για την υποχρεωτική ανάπαυση της Κυριακής, αλλά και ειδικές εξαιρέσεις για επιχειρήσεις εικοσιτετράωρης λειτουργίας. Επιπλέον, σε εργαζομένους σε νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας του ΕΣΥ και ΕΚΑΒ ενοποιούνται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτές, οδηγούς και βοηθούς ασθενοφόρων διασωστών με σύνταξη στο 62ο έτος και τουλάχιστον 15 έτη. Παράταση παίρνει έως το τέλος του 2027 και η μεταβατική φάση για την εταιρεία αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας του e-ΕΦΚΑ.
Στον ίδιο νόμο ο χρόνος μαθητείας και πρακτικής άσκησης απόφοιτων επαγγελματικής εκπαίδευσης θα μπορεί να μετρά για επαγγελματικές άδειες, πιστοποιήσεις και ανώτερη επαγγελματική κατηγορία, ενώ διασφαλίζεται το δικαίωμα σε άδεια αναψυχής σε διευθυντικά στελέχη… Επίσης, προβλέφθηκαν και παρεμβάσεις «βοήθειας» σε ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ζητήματα: από την προαιρετική υπαγωγή και εργαζομένων σε φορείς της γενικής κυβέρνησης στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, έως τη διατήρηση και μετά το 2028 της υποχρεωτικότητας στα εκ μετατροπής αλληλοβοηθητικά ταμεία με αίτημα κάθε φορέα και την παρακράτηση με δόσεις από τη σύνταξη αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές από τον e-ΕΦΚΑ.
Ο εφαρμοστικός του ΥΠΕΘΟΟ
Ο παραπάνω νόμος δεν είχε τροπολογίες, αλλά «λοιπές διατάξεις». Δεν ισχύει το ίδιο με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟΟ για τα «Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις». Πέρα από το ίδιο το περιεχόμενο του νόμου (που μόνο από τον τίτλο γίνεται φανερό πως ενσωματώνει πολλά διαφορετικά και σημαντικά πεδία), οι τροπολογίες έχουν και αυτές μεγάλη σημασία, αλλά και πληθωρισμό διατάξεων.
Η πρώτη τροπολογία για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη είναι από μόνη της ένας νόμος που ενδιαφέρει πολύ κόσμο. Ωστόσο, επιπλέον περιλαμβάνει άρθρα που τροποποίησαν τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Περιουσίας για την πραγματική επιφάνεια κτίσματος που δηλώνεται για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ. Προβλέπει και νέα παράταση προθεσμιών για την προσωρινή αναστολή κτηματολογικών αγωγών με ενάγον το Δημόσιο, αλλά και ρυθμίσεις για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση. Σε ξεχωριστή τροπολογία προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ειδική διαδικασία φορολογικού ελέγχου υποθέσεων οικονομικού εγκλήματος, παράταση της ολοκλήρωσης σταθμών αποθήκευσης ενέργειας που έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών, αλλά και μεταβίβαση μετοχών του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης στον Οργανισμό Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης.
Στον νόμο για την «Αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης περιφερειακής εμβέλειας και λοιπές διατάξεις» περιλαμβάνεται τροπολογία για την αναγνώριση προϋπηρεσίας δημοσιογράφων στην ΕΡΤ, στο ΑΠΜΕ και στη Γ.Γ. Ενημέρωσης, με κόστος 60.000 ευρώ ετησίως, συστάθηκε η θέση του μόνιμου ΥΦΥΠΕΞ και προβλέπεται παράταση της διευκόλυνσης για τη φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα της ΕΑΣ.
Αλλά και στον νόμο του υγείας «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξεις» προβλέπονται τροπολογίες που περιλαμβάνουν από το clawback έως αγροτικά θέματα.
Επιπλέον, στον νόμο του υπουργείου Ανάπτυξης για την απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων περιλαμβάνονται θέματα προσωπικού της Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. έως η παράταση αποσπάσεων στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και η παράταση προθεσμίας υποβολής αιτήσεων αδειών διαμονής για προσωρινή απασχόληση στην αγροτική οικονομία. Εντάσσεται επίσης το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο στα διατηρούμενα κτίρια του Εκθεσιακού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
Η Κομισιόν βλέπει κίνδυνο για επενδύσεις και διαφάνεια από τις κοινοβουλευτικές πρακτικές
(ΡΑΦΑΗΛ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ/EUROKINISSI)
Στο πόρισμα της Κομισιόν για το κράτος δικαίου επισημαίνεται πως το ποσοστό των πρόσθετων διατάξεων που εισάγονται στο τελικό κείμενο του νόμου χωρίς να έχουν υποβληθεί σε δημόσια διαβούλευση παρέμεινε περιορισμένο σε σχέση με το παρελθόν το 2025, αλλά οι περισσότερες απ’ αυτές τις πρόσθετες διατάξεις υποβάλλονται στη Βουλή ως τροπολογίες την ημέρα πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου από την Ολομέλεια και συχνά δεν σχετίζονται με το αντικείμενο του νόμου. Συγκεκριμένα οι 44 (από τις 48) τροπολογίες του 2025 υποβλήθηκαν την παραμονή της συζήτησης στην Ολομέλεια. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η επικρατούσα κοινοβουλευτική πρακτική επιτρέπει την υποβολή τροπολογιών μέχρι την έγκριση της ημερήσιας διάταξης. Ο μέσος αριθμός διατάξεων ανά τροπολογία αυξήθηκε οριακά (4,5 έναντι 4 έναν χρόνο πριν).
Η Κομισιόν σε άλλο πόρισμα για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας εξηγεί πως βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου. Η ποιότητα της νομοθεσίας προσκρούει σε διάφορα εμπόδια. Σε αυτά περιλαμβάνονται μία σειρά από παράγοντες που «υπονομεύουν την επιχειρηματική ασφάλεια και την εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα της προστασίας των επενδύσεων», οι εξής:
i) ο σύντομος χρόνος έκδοσης,
ii) η ταχέως μεταβαλλόμενη νομοθεσία,
iii) η ενσωμάτωση τροποποιήσεων την τελευταία στιγμή και
iv) η προσθήκη θεμάτων που δεν σχετίζονται με το αντικείμενο του νομοσχεδίου.
Γενικά οι ελληνικοί κανόνες για τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία καταδεικνύουν περιορισμένη ευθυγράμμιση με τις βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά τη μείωση της κανονιστικής επιβάρυνσης και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής, λέει η Κομισιόν. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση δεν υποχρεούται να εξετάζει εναλλακτικές μη νομοθετικές επιλογές κατά την ανάπτυξη νέων πρωτογενών νόμων, χάνοντας έτσι την ευκαιρία να συμβάλει στην απλούστευση της νομοθεσίας και στη μείωση της περιττής νομοθεσίας, διατηρώντας παράλληλα τους στόχους πολιτικής. Εξηγεί πως έχουν γίνει βήματα μετά τον νόμο 4622/19 από τη Γενική Γραμματεία Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων της Προεδρίας της Κυβέρνησης, αλλά μια σειρά παραγόντων υπονομεύει την ικανότητα παρακολούθησης της εφαρμογής της νομοθεσίας.
Αναλυτικά, η κυβέρνηση δεν υποχρεούται σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ:
i) να καθορίσει διαδικασία για τη μέτρηση της προόδου προς την επίτευξη των στόχων του πρωτογενούς δικαίου,
ii) να προσδιορίσει πιθανούς μηχανισμούς επιβολής ή
iii) να αξιολογήσει το επίπεδο συμμόρφωσης κατά την ανάπτυξη νέας πρωτογενούς νομοθεσίας.
Επίσης, η εποπτεία των εργαλείων για τη βελτίωση της νομοθεσίας παρεμποδίζεται από:
i) την έλλειψη διαθέσιμων στο κοινό αξιολογήσεων της αποτελεσματικότητας όσον αφορά την τροποποίηση κανονιστικών προτάσεων,
ii) την αναποτελεσματικότητα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων όσον αφορά τη βελτίωση του αποθέματος κανονιστικών ρυθμίσεων και
iii) την απουσία εξωτερικού φορέα για την επανεξέταση της ποιότητας των εκ των υστέρων αξιολογήσεων της νομοθεσίας.
ΚΕΦΙΜ: Στο 81% οι μεταμεσονύκτιες παρεμβάσεις
Το ΚΕΦΙΜ στην έκθεσή του για τις τροπολογίες που έρχονται… νύχτα επικαλέστηκε ως παράδειγμα προς αποφυγή τον ν. 5308/2026 για το νέο πλαίσιο για την «Αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης περιφερειακής εμβέλειας και λοιπές διατάξεις». Αναφέρει πως ανέδειξε εκ νέου διαχρονικά προβλήματα της νομοθετικής διαδικασίας στην Ελλάδα με την κατάθεση άσχετων και ουσιαστικά εκπρόθεσμων τροπολογιών να «παραμένει μια επίμονη παθογένεια».
Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ με τίτλο «Τι ώρες έρχονται οι τροπολογίες στη Βουλή;» εξετάζει δεδομένα από 2.064 τροπολογίες που ψηφίστηκαν κατά την περίοδο 2014-2026 και καταγράφει μία ενδιαφέρουσα παράμετρο: ο συνολικός αριθμός των τροπολογιών και των συνολικών άρθρων έχει μειωθεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αλλά καθεμία τροπολογία περιλαμβάνει πλέον περισσότερες διατάξεις. Το 2025 αντιστοιχούσαν σχεδόν τέσσερα άρθρα ανά τροπολογία, αριθμός διπλάσιος σε σχέση με το 2019, γεγονός που καταδεικνύει την αυξανόμενη χρήση ερανιστικών τροπολογιών.
Επίσης, από το 2021 και μετά η κατάθεση τροπολογιών έχει μετατοπιστεί έντονα στις νυχτερινές ώρες. Ενώ πριν από το 2020 μόλις το 2%-12% κατατιθέμενων τροπολογιών υποβάλλονταν μετά τις 9 μ.μ., το ποσοστό ξεπέρασε το 70% κατά την περίοδο 2023-2025. Το πρόβλημα είναι εντονότερο στις τροπολογίες της τελευταίας στιγμής: το 81% όσων κατατέθηκαν μόλις μία ημέρα πριν από την ψήφισή τους εισήχθησαν στη Βουλή μεταξύ 21.00 και 1 τα ξημερώματα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026)
Διαβάστε ακόμα: Ακρίβεια: «Δεν υπάρχει πάγωμα τιμών» – Αλαλούμ με τους κωδικούς
