Σε αυξημένη πίεση βρίσκονται οι επενδύσεις στα φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα, καθώς τα οικονομικά μεγέθη πολλών έργων επιδεινώνονται μέσα στο 2026. Η συρρίκνωση των εσόδων αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση των περικοπών παραγωγής και στην αύξηση των ωρών με μηδενικές ή ακόμη και αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
ΠΙΕΣΕΙΣ
Η μείωση των εσόδων έχει αρχίσει να επηρεάζει ιδιαίτερα τα μικρομεσαία φωτοβολταϊκά έργα, τα οποία βασίζονται σε σταθερές ροές εισοδήματος για την εξυπηρέτηση τραπεζικών δανείων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, ορισμένα έργα ήδη δυσκολεύονται να καλύψουν τις χρηματοδοτικές τους υποχρεώσεις, ενώ δεν αποκλείεται να εμφανιστούν πιέσεις και στο τραπεζικό σύστημα μέσω νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Παράλληλα, οι προοπτικές για το επόμενο διάστημα παραμένουν επιβαρυμένες, καθώς αναμένεται περαιτέρω αύξηση της υπερπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ειδικά κατά τους θερινούς μήνες.
ΜΕΤΡΑ
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) εξετάζει παρεμβάσεις με στόχο τη συγκράτηση των απωλειών. Μεταξύ των σεναρίων που βρίσκονται υπό αξιολόγηση είναι η προσωρινή αύξηση της τιμής αποζημίωσης ανά κιλοβατώρα για τα έργα που διοχετεύουν ενέργεια στο δίκτυο.
Η λογική της παρέμβασης είναι ότι, ακόμη και αν η ποσότητα της ενέργειας που φτάνει στην αγορά μειώνεται λόγω περικοπών, η υψηλότερη τιμή πώλησης μπορεί να περιορίσει τις απώλειες εσόδων. Παράλληλα, εξετάζεται η πρόβλεψη επιστροφής αυτών των πρόσθετων εσόδων σε βάθος χρόνου, μέσω μελλοντικής προσαρμογής των εγγυημένων αποδόσεων.
Ωστόσο, το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν έχουν αποσαφηνιστεί κρίσιμες παράμετροι, όπως η πηγή χρηματοδότησης και το εύρος των έργων που θα καλυφθούν.
ΥΠΕΡΠΑΡΑΓΩΓΗ
Η βασική αιτία της πίεσης εντοπίζεται στη σημαντική αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών τα τελευταία χρόνια, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της ζήτησης ή ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης.
Κατά τις μεσημβρινές ώρες, όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά κορυφώνεται, δημιουργούνται πλεονάσματα ενέργειας που δεν μπορούν να απορροφηθούν από το σύστημα. Αυτό οδηγεί είτε σε υποχρεωτικές περικοπές παραγωγής είτε σε διαμόρφωση πολύ χαμηλών τιμών στην αγορά.
Η έλλειψη επαρκών μονάδων αποθήκευσης, όπως οι μπαταρίες, περιορίζει τη δυνατότητα μεταφοράς της πλεονάζουσας ενέργειας σε ώρες υψηλότερης ζήτησης.
ΤΑΣΕΙΣ
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ενίσχυση της τάσης αυτής. Οι περικοπές ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ανήλθαν σε περίπου 1.850 GWh το προηγούμενο έτος, ενώ για το 2026 προβλέπεται σημαντική αύξηση. Παράλληλα, οι ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές έχουν ήδη αυξηθεί αισθητά από τις αρχές του έτους.
Οι επιπτώσεις δεν είναι ομοιόμορφες για όλους τους επενδυτές. Μεγαλύτεροι ενεργειακοί όμιλοι εμφανίζονται πιο ανθεκτικοί, καθώς διαθέτουν διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο ή δραστηριοποιούνται και στη λιανική αγορά. Αντίθετα, οι επενδυτές που έχουν επικεντρωθεί αποκλειστικά στα φωτοβολταϊκά εμφανίζουν αυξημένη έκθεση στον κίνδυνο.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η ανάπτυξη έργων αποθήκευσης εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει στην εξισορρόπηση της αγοράς και στη σταδιακή αποκατάσταση των εσόδων των παραγωγών. Μέχρι τότε, η αγορά φαίνεται να διανύει μία μεταβατική περίοδο αυξημένων προκλήσεων.
