Το 90% των εγγεγραμμένων ναυτικών δεν υπερβαίνει την ηλικία των 55 ετών, ενώ το 70,4% είναι ηλικίας 18-45 ετών
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην 4η Εκθεση του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου αναδεικνύουν όλες τις παθογένειες της ναυτικής εργασίας, ενώ καταγράφουν τις τάσεις που υπάρχουν τα τελευταία χρόνια. Σε μια εποχή που ο ΙΜΟ αναφέρει ότι το 2030 θα υπάρχουν ελλείψεις 113.000 ναυτικών για την επάνδρωση των πλοίων, απαιτείται προσεκτική μελέτη των τάσεων της εξέλιξης της ναυτικής εργασίας και να θεσπιστούν κίνητρα. Η αυξητική τάση της ναυτικής απασχόλησης στην Ελλάδα συνεχίζεται σταθερά, με τον συνολικό αριθμό των εγγεγραμμένων ναυτικών, μέλη συγκροτημένων πληρωμάτων, έστω και για μία ημέρα ασφάλισης) να ανέρχεται σε 26.902, παρουσιάζοντας αύξηση 2,6% σε σχέση με το 2024.
Διαβάστε ακόμα: ΟΛΘ: 1,4 δισ. ευρώ στην οικονομία από την επέκταση του Προβλήτα 6
Η καταγεγραμμένη ήδη από το 2021 αυξητική τάση της ναυτικής απασχόλησης συνεχίστηκε σταθερά και το 2025, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης την εξαετία (2020-2025):
– της συνολικής εγγεγραμμένης ναυτικής απασχόλησης κατά 3,20%,
– της εγγεγραμμένης ναυτικής απασχόλησης κατά τον μήνα Αύγουστο (χρονικό σημείο του έτους με το υψηλότερο ποσοστό ναυτικής απασχόλησης) κατά 3,85%,
– της ποσοστιαίας συμμετοχής των γυναικών στη ναυτική απασχόληση κατά 12,16%.
Η σημαντική βελτίωση σε σχέση με το 2020 (ιστορικό χαμηλό της ναυτικής απασχόλησης λόγω της πανδημίας του Covid) επιβεβαιώνεται και από τα διαθέσιμα στοιχεία του ΓΕΝΕ. Ειδικότερα, οι αναζητούντες εργασία κατά τον 12ο μήνα του έτους (χρονικό σημείο του έτους με τη χαμηλότερη ζήτηση εργαζομένων στη ναυτική αγορά εργασίας) μειώθηκαν σε 1.275 τον Δεκέμβριο του 2025, από 2.440 τον Δεκέμβριο του 2020.
Επίσης, ο συνολικός αριθμός των αναζητούντων εργασία ναυτικών τον Σεπτέμβριο του 2025 (χρονικό σημείο του έτους με υψηλή ζήτηση εργαζομένων στη ναυτική αγορά εργασίας) περιορίζεται σε 758 άτομα, από 2.440 τον Σεπτέμβριο του 2020. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι τα στοιχεία του ΓΕΝΕ καταδεικνύουν αύξηση του αριθμού των αναζητούντων εργασία ναυτικών τον Δεκέμβριο και τον Σεπτέμβριο του 2025 (1.275 και 758, αντίστοιχα) σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 2024 (1.030 και 350, αντίστοιχα).
Το προφίλ του εγγεγραμμένου ναυτικού ανθρώπινου δυναμικού, όπως αποτυπώνεται στα δεδομένα για το 2025, σκιαγραφείται ως εξής:
– ως προς την εθνικότητα, η συντριπτική πλειονότητα (26.430 – 98,2%) των εγγεγραμμένων ναυτικών είναι Ελληνες,
– ως προς το φύλο, η συντριπτική πλειονότητα (91,8%) των εγγεγραμμένων ναυτικών είναι άνδρες,
– ως προς την ηλικία, το 90% των εγγεγραμμένων ναυτικών δεν υπερβαίνουν την ηλικία των 55 ετών [η μεγάλη πλειονότητα (70,4%) των εγγεγραμμένων ναυτικών είναι ηλικίας 18-45 ετών και ένα σημαντικό μέρος (34,5%) είναι νεαρά άτομα ηλικίας 18-30 ετών],
– ως προς τη διάρκεια απασχόλησης εντός του έτους, η πλειονότητα (53,2%) των εγγεγραμμένων ναυτικών απασχολήθηκε για διάστημα 7 μηνών και άνω (μη εποχική απασχόληση), αλλά ένα σημαντικό μέρος (46,8%) απασχολήθηκε για διάστημα 0-6 μηνών (εποχική απασχόληση), όταν τα αντίστοιχα ποσοστά το 2024 ήταν 52,4% και 47,6%.
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση εγγεγραμμένων ναυτικών παρατηρείται διαχρονικά στις ευρύτερες κατηγορίες των επιβατηγών (επιβατηγά όλων των κατηγοριών), των δεξαμενόπλοιων (δεξαμενόπλοια και Μ/Σ δεξαμενόπλοια) και των φορτηγών πλοίων (φορτηγά όλων των κατηγοριών).
Ως προς τη συμβολή τους στη συνολική εγγεγραμμένη απασχόληση, ο τομέας μεταφοράς εμπορευμάτων (49,9%) τείνει να παρουσιάζει ένα σχετικό προβάδισμα έναντι του τομέα μεταφοράς επιβατών (45,8%).
Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικότερες κατηγορίες πλοίων με τη μεγαλύτερη συμβολή στη συνολική (ετήσια) εγγεγραμμένη ναυτική απασχόληση για το 2025 ήταν τα δεξαμενόπλοια (28,6%), τα επιβατηγά ακτοπλοϊκά (21,1%) και τα φορτηγά ξηρού φορτίου (12,9%).
Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ
Η εποχικότητα παραμένει βασικό διαχρονικό χαρακτηριστικό της εγγεγραμμένης ναυτικής απασχόλησης και συνδέεται, κυρίως, με τις έντονες εποχικές διακυμάνσεις της τουριστικής κίνησης και, κατ’ επέκταση, της απασχόλησης στην κατηγορία των επιβατηγών.
Εάν και το 53,2% των εγγεγραμμένων ναυτικών το 2025 απασχολήθηκε για διάστημα 7 μηνών και άνω εντός του έτους (μη εποχική απασχόληση), το 46,7% απασχολήθηκε για διάστημα από 1 έως 6 μήνες (εποχική απασχόληση) και το 6,7% για διάστημα κάτω του 1 μήνα (περιστασιακή απασχόληση).
Το εγγεγραμμένο ανθρώπινο ναυτικό δυναμικό αποτελείται κατά ποσοστό 47,7% από αξιωματικούς πληρώματος (12.841 άτομα) και 52,3% από μέλη κατώτερων πληρωμάτων (14.061 άτομα).
Οι πολυπληθέστερες ειδικότητες ναυτολόγησης το 2025 ήταν οι ειδικότητες του πλοιάρχου (2.431 άτομα) και του ανθυποπλοιάρχου (2.180 άτομα) στους αξιωματικούς πληρώματος, ενώ οι ειδικότητες του ναύτη (4.456 άτομα συμπεριλαμβανομένων των ναυτοπαίδων και αντλιωρών) και του θαλαμηπόλου (2.808 άτομα) στα κατώτερα πληρώματα.
Ο πληθυσμός των εγγεγραμμένων ενεργών δοκίμων και εκπαιδευομένων ναυτικών ανήλθε το 2025 σε 3.114 άτομα, παρουσιάζοντας σχετική σταθερότητα με το 2024 (3.140 άτομα). Επιπροσθέτως, άλλοι 145 δόκιμοι και εκπαιδευόμενοι ναυτικοί εξαγόρασαν ναυτική υπηρεσία έτους 2024 σε πλοία ξένης σημαίας μη συμβεβλημένα με το ΝΑΤ. Επισημαίνεται ότι ποσοστό 12,7% των εγγεγραμμένων ενεργών δοκίμων/εκπαιδευομένων ναυτικών ήταν γυναίκες.
Η κατηγορία πλοίων με τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην απασχόληση δοκίμων / εκπαιδευομένων εντός του 2025 ήταν τα δεξαμενόπλοια, με 59,2%. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν, επίσης, η συμβολή των φορτηγών ξηρού φορτίου με 25,4% και των επιβατηγών ακτοπλοϊκών με 9,9%.
Αναφορικά με τις ομάδες ναυτικών που δεν περιλαμβάνονται στην ως άνω «εγγεγραμμένη ναυτική απασχόληση», ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ακόλουθες διαπιστώσεις:
– Η ομάδα των αρχιπλοιάρχων και αρχιμηχανικών που εργάζονται στις ναυτιλιακές εταιρείες τείνει ισχυρά αυξανόμενη, αριθμώντας το 2025 1.905 άτομα (αύξηση 14,9% από το 2024). Εάν και η συγκεκριμένη ομάδα απασχολείται εκτός πλοίων και, συνεπώς, δεν προσμετράται στην εγγεγραμμένη ναυτική απασχόληση, η παρακολούθηση της στατιστικής εξέλιξής της αποτυπώνει τον δυναμισμό της αγοράς εργασίας των θαλάσσιων μεταφορών, καθώς η απασχόληση σε ναυτιλιακές εταιρείες αποτελεί ελκυστική επιλογή για τους ναυτικούς υψηλών προσόντων και εμπειρίας. Είναι ενδεικτικό ότι το πλήθος της συγκεκριμένης ομάδας παρουσιάζει συνολική αύξηση 144,2% εντός της τελευταίας 6ετίας (2020-2025).
– Η ομάδα των ναυτικών που εξαγόρασαν ναυτική υπηρεσία έτους 2025 σε πλοία ξένης σημαίας μη συμβεβλημένα με το ΝΑΤ αριθμεί 2.878 άτομα. Από αυτούς, οι 684 ήταν δόκιμοι/εκπαιδευόμενοι ναυτικοί.
Επισημαίνεται ότι, συγκριτικά με το 2024, τα στοιχεία της ΑΠΔΝ για το 2025 ως προς τις ευρύτερες κατηγορίες πλοίων καταδεικνύουν:
– δυναμική αύξηση της απασχόλησης στα επιβατηγά, κατά 8,3%,
– σημαντική αύξηση της απασχόλησης στα φορτηγά, κατά 2,7%,
– οριακή μείωση της απασχόλησης στα δεξαμενόπλοια, κατά 1,8%. Παράλληλα, τα στοιχεία της ΑΠΔΝ για το 2025 ως προς τις ειδικότερες κατηγορίες πλοίων τεκμηριώνουν μία σημαντική αύξηση της απασχόλησης στα επιβατηγά ακτοπλοϊκά (κατά 5,2%), στις θαλαμηγούς ξένης σημαίας (κατά 19,1%) και στις θαλαμηγούς ελληνικής σημαίας (κατά 10,1%).
Αύξηση 77% την τελευταία εξαετία των ναυτολογημένων γυναικών
Η ανάλυση των δεδομένων της ετήσιας στατιστικής έρευνας του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου τεκμηριώνει ότι το εγγεγραμμένο γυναικείο ναυτικό δυναμικό ήταν 2.190 άτομα το 2025, σημειώνοντας αύξηση 6,9% σε σχέση με το 2024 (2.048 άτομα).
Οι εγγεγραμμένες γυναίκες ναυτικοί είναι σχεδόν όλες Ελληνίδες (σχεδόν 99,5%) και αποτελούν πλέον το 8,1% της συνολικής εγγεγραμμένης ναυτικής απασχόλησης στην Ελλάδα.
Ειδικά τον 8ο μήνα του 2025 η εγγεγραμμένη γυναικεία ναυτική απασχόληση αντιστοιχούσε σε 1.542 άτομα, σημειώνοντας αύξηση περίπου 8,9% σε σχέση με τον 8ο μήνα του 2024 (1.415 άτομα).
Πρόκειται για μια εξαιρετικά ευοίωνη εξέλιξη, ιδίως εάν ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα δεδομένα:
Το ποσοστό της συμμετοχής των γυναικών στο ναυτικό ανθρώπινο δυναμικό παρουσιάζει συνολική αύξηση 77% εντός της τελευταίας εξαετίας 2020-2025.
Από 1.237 γυναίκες που ήταν ναυτολογημένες σε πλοία το 2020, έφτασαν τις 2.190 το 2025. Το ποσοστό της συμμετοχής των γυναικών στο ελληνικό ναυτικό ανθρώπινο δυναμικό (8,1%) υπερβαίνει σημαντικά τον διεθνή και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (1,4% για το 2021 και 2,6%, αντίστοιχα).
Το ποσοστό των γυναικών δοκίμων και εκπαιδευόμενων ναυτικών ανέρχεται στο 12,7%, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν μιας ποσοστιαίας μονάδας σε σχέση με το 2024 (11,8%).
Τα κύρια χαρακτηριστικά του γυναικείου ναυτικού δυναμικού είναι:
– η δυναμική συμμετοχή νεότερων ηλικιακών ομάδων,
– η συνεχής αυξητική τάση συμμετοχής στη ναυτική αγορά εργασίας την περίοδο 2020-2025,
– η επικέντρωση της απασχόλησης στον τομέα της μεταφοράς επιβατών,
– ο εποχικός χαρακτήρας της απασχόλησης.
Ειδικότερα, από το σύνολο των εγγεγραμμένων γυναικών ναυτικών το 2025 ποσοστό 50,3% ήταν ηλικίας 18-30 ετών και 79% ήταν ηλικίας έως 45 ετών.
Στην πλειονότητά τους οι γυναίκες ναυτικοί απασχολήθηκαν στην ευρύτερη κατηγορία των επιβατηγών.
Η συμβολή, μάλιστα, των επιβατηγών στη γυναικεία ναυτική απασχόληση τείνει να αυξάνεται με ταχύ ρυθμό, καθώς το ποσοστό των γυναικών ναυτικών που εργάστηκαν σε επιβατηγά αυξήθηκε κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν χρόνο (72% από 68,3% το 2024).
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι το 2025 συνεχίστηκε και η αυξητική τάση της απασχόλησης των γυναικών στον τομέα μεταφοράς εμπορευμάτων που είχε ήδη παρατηρηθεί από το 2024.
Ειδικά, πάντως, στα δεξαμενόπλοια παρατηρήθηκε στασιμότητα το 2025 (όταν το 2024 είχε σημειωθεί εντυπωσιακή αύξηση κατά 17,7%).
Από την άλλη πλευρά, η ισχυρή σύνδεση της γυναικείας ναυτικής απασχόλησης με τον θερινό τουρισμό επιβεβαιώνει τον έντονο εποχικό χαρακτήρα της. Η εντονότερη εποχικότητα της γυναικείας ναυτικής απασχόλησης σε σχέση με την ανδρική ναυτική απασχόληση επιβεβαιώνεται και από την εξέταση της διάρκειας της ναυτικής απασχόλησης εντός του έτους ανά φύλο.
Το ποσοστό των γυναικών ναυτικών που απασχολήθηκε κατά το 2025 για διάστημα άνω των 7 μηνών (πλήρης απασχόληση) ήταν 43,7% (43% το 2024), δηλαδή σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό των ανδρών ναυτικών, που ήταν 54,1% (53,2% το 2024).
Οι κύριες ειδικότητες ναυτολόγησης για τις γυναίκες ήταν επικουρική θαλαμηπόλος άνευ προσόντων (24,9%), ανθυποπλοίαρχος (10%), δόκιμη πλοίαρχος με πτυχίο (8,9%) και ναυτόπαις με προσόντα (6,2%).
Εάν και στην εγγεγραμμένη γυναικεία ναυτική απασχόληση προσμετρώνται μόνο οι γυναίκες μέλη πληρωμάτων, ιδιαίτερη αξία για τη σφαιρική αποτύπωση της συμμετοχής των γυναικών στο ναυτικό επάγγελμα παρουσιάζει και η διερεύνηση δύο άλλων ομάδων για τις οποίες προβλέπεται η υποβολή ΑΠΔΝ, εάν και δεν απασχολούνται ως μέλη πληρωμάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΠΔΝ για το 2025:
– ποσοστό 7,8% (5,6% το 2024) του διδακτικού προσωπικού των ΑΕΝ είναι γυναίκες,
– ποσοστό 3,2% (3% το 2024) των ανώτερων στελεχών ναυτικών συνδικαλιστικών οργανώσεων είναι γυναίκες.
Ως προς τη διάρκεια απασχόλησης των δοκίμων/εκπαιδευομένων, η πλειονότητα (77,9%) απασχολήθηκε για διάστημα έως 6 μήνες, ενώ ποσοστό 22,1% απασχολήθηκε για διάστημα 7 μηνών και άνω.
Οι δόκιμοι επιλέγουν δεξαμενόπλοια και χαράσσουν νέα πορεία
Ο πληθυσμός των εγγεγραμμένων ενεργών δοκίμων και εκπαιδευόμενων ναυτικών ανήλθε το 2025 σε 3.114 άτομα, παρουσιάζοντας σχετική σταθερότητα με το 2024 (3.140 άτομα).
Επιπροσθέτως, άλλοι 145 δόκιμοι/εκπαιδευόμενοι ναυτικοί εξαγόρασαν ναυτική υπηρεσία έτους 2024 σε πλοία ξένης σημαίας μη συμβεβλημένα με το ΝΑΤ. Επισημαίνεται ότι ποσοστό 12,7% των εγγεγραμμένων ενεργών δοκίμων/εκπαιδευομένων ναυτικών ήταν γυναίκες.
Η κατηγορία πλοίων με τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην απασχόληση δοκίμων/εκπαιδευομένων εντός του 2025 ήταν τα δεξαμενόπλοια, με 59,2%. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν, επίσης, η συμβολή των φορτηγών ξηρού φορτίου με 25,4% και των επιβατηγών ακτοπλοϊκών με 9,9%.
Μια ιδιαίτερη διάσταση της ναυτικής απασχόλησης που καταδεικνύει τις προοπτικές ανανέωσης του ναυτικού ανθρώπινου δυναμικού είναι η εξέλιξη των ενεργών δοκίμων και εκπαιδευόμενων ναυτικών.
Για το 2025 ο συνολικός αριθμός των δοκίμων και εκπαιδευόμενων ναυτικών που απασχολήθηκαν σε πλοία ελληνικής σημαίας, πλοία με σημαία Ε.Ε. που δραστηριοποιούνται στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο και πλοία ξένης σημαίας συμβεβλημένα με το ΝΑΤ ανήλθε στα 3.114 άτομα (3.140 άτομα το 2024). Εκτός από τους 3.114 εγγεγραμμένους δοκίμους και εκπαιδευόμενους ναυτικούς, άλλοι 684 δόκιμοι και εκπαιδευόμενοι αιτήθηκαν την εξαγορά υπηρεσίας έτους 2025 σε πλοία ξένης σημαίας μη συμβεβλημένα με το ΝΑΤ.
Η κατηγορία πλοίων με τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην απασχόληση δοκίμων/εκπαιδευομένων εντός του 2025 ήταν τα δεξαμενόπλοια με 59,2% (62% το 2024). Ιδιαίτερα σημαντική ήταν, επίσης, η συμβολή των φορτηγών ξηρού φορτίου με 25,4% (23,8% το 2024) και των επιβατηγών ακτοπλοϊκών με 9,9% (9,7% το 2024).
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026)
Διαβάστε ακόμα: QnR: Αποκτά το 51% της E-XIM IT και επεκτείνεται στην Πολωνία
