Η επιστολή της Ευρωπαίας εισαγγελέως Λάουρα Κοβέσι προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είναι μια απλή γραφειοκρατική υπενθύμιση, αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου για την ελληνική οικονομία. Ο Μηχανισμός Αιρεσιμότητας για το κράτος δικαίου (Rule of Law Conditionality Mechanism) δεν είναι θεωρητικός. Εχει ήδη ενεργοποιηθεί με αυστηρό τρόπο στο πρόσφατο παρελθόν, αποτελώντας το βασικό «όπλο» των Βρυξελλών έναντι κρατών-μελών που εμφάνισαν συστημικές ελλείψεις ή δυσλειτουργίες.
ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ ΓΚΟΓΚΑ*
Όταν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) εκφράζει ανοιχτά ανησυχίες για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και το κράτος δικαίου, οι Βρυξέλλες δεν προσπερνούν το θέμα. Ο κίνδυνος ενός μελλοντικού «παγώματος» χρηματοδοτικών προγραμμάτων στα πρότυπα άλλων κρατών-μελών (Ουγγαρία, Πολωνία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία) είναι πλέον ορατός και θα ήταν εξαιρετικά σημαντικός για μια χώρα που στηρίζει την ανάπτυξή της στο Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ. Για παράδειγμα, η Σλοβακία βρίσκεται στο μικροσκόπιο των Βρυξελλών λόγω πρόσφατων νομοθετικών αλλαγών που κατήργησαν την ειδική εισαγγελία διαφθοράς, ενώ η Βουλγαρία και η Ρουμανία πέρασαν επί σειρά ετών από τον ειδικό Μηχανισμό Συνεργασίας και Επαλήθευσης (CVM) για τη Δικαιοσύνη, ο οποίος καθυστερούσε σημαντικά τις ροές χρήματος μέσω εξαντλητικών ελέγχων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ: Τα σκάνδαλα… απειλούν με «χειροπέδες» τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Ακόμα όμως κι αν δεν φτάσουμε στο έσχατο σημείο της πλήρους αναστολής, η άμεση συνέπεια μπορεί να είναι η δραματική επιβράδυνση των οικονομικών ροών. Η Ε.Ε. αναμένεται να απαντήσει με την επιβολή αυστηρότερων και εξαντλητικών ελέγχων. Αυτό μεταφράζεται σε ένα νέο κύμα γραφειοκρατίας, όπου κάθε εκταμίευση θα περνά από «κόσκινο» οδηγώντας σε σημαντικές καθυστερήσεις.
Για την ελληνική αγορά και τα δημόσια έργα, η καθυστέρηση στη ροή των ευρωπαϊκών πόρων ισοδυναμεί με ασφυξία. Η επιστολή Κοβέσι αποδεικνύει ότι η διαφάνεια και η δικαστική ανεξαρτησία δεν είναι θεωρητικές έννοιες, αλλά έχουν άμεσο, χειροπιαστό αντίκτυπο στην τσέπη του Ελληνα φορολογουμένου. Η χώρα οφείλει να απαντήσει με πράξεις προτού η δυσπιστία μετατραπεί σε οικονομικό πρόβλημα.
* Καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών,
Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (29 ΜΑΙΟΥ 2026)
