Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου άρχισε, καθηλώνοντας στους τηλεοπτικούς δέκτες δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο, ανεξαρτήτως ηλικίας, φυλής ή χρώματος. Ομως το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο ένα άθλημα που παίζεται στις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Είναι και μια παγκόσμια βιομηχανία, με τεράστιες ροές χρήματος, περίπλοκες εταιρικές δομές και συχνά αδιαφανείς ιδιοκτησίες, δηλαδή είναι ένας τομέας υψηλού κινδύνου για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΝΤΟΒΟΛΟΥ
Για να περιοριστεί, σε κάποιο βαθμό, η εγκληματική δραστηριότητα στο χώρο του ποδοσφαίρου, με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό AMLR (2024/1624) οι επαγγελματικοί ποδοσφαιρικοί σύλλογοι και οι μάνατζερ περνούν πλέον επίσημα στην κατηγορία των «υπόχρεων οντοτήτων» και από τις 10 Ιουλίου του 2029 θα έχουν τους ίδιους κανόνες διαφάνειας με αυτούς που ισχύουν στις τράπεζες και στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Διαβάστε ακόμα: ΕΚΤ: Αύξησε τα επιτόκια κατά 0,25% – Ο πόλεμος στο Ιράν θα καθορίσει τις επόμενες κινήσεις
Στο «μικροσκόπιο» θα μπουν τέσσερις συγκεκριμένες κατηγορίες συναλλαγών υψηλού κινδύνου:
– Συναλλαγές με επενδυτές: Οποιαδήποτε είσοδος νέου μετόχου ή χρηματοδότηση του συλλόγου.
– Συναλλαγές με χορηγούς: Εμπορικές συμφωνίες, σπόνσορες και διαφημιστικές καμπάνιες.
– Συναλλαγές με ατζέντηδες/μάνατζερ: Ολες οι αμοιβές και οι προμήθειες διαμεσολαβητών.
– Μεταγραφές παικτών: Τα ποσά που διακινούνται για την αγορά, πώληση ή δανεισμό ποδοσφαιριστών.
Εδώ αξίζει να αναφερθούν δύο στοιχεία: Πρώτον, ο ευρωπαϊκός κανονισμός παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να εξαιρέσουν ομάδες που παρουσιάζουν αποδεδειγμένα χαμηλό κίνδυνο από τις κανονιστικές υποχρεώσεις. Οι προϋποθέσεις εξαίρεσης είναι:
– Ομάδες που αγωνίζονται στην κορυφαία εθνική κατηγορία (π.χ., ελληνική Super League) αλλά έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών κάτω από 5 εκατ. ευρώ για καθένα από τα δύο προηγούμενα έτη.
– Ομάδες που αγωνίζονται σε χαμηλότερες/ερασιτεχνικές κατηγορίες.
Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι η άμεση εποπτεία παραμένει στις εθνικές Αρχές του κάθε κράτους-μέλους. Ομως η κεντρική ευρωπαϊκή Αρχή κατά του ξεπλύματος μαύρου χρήματος AMLA (με έδρα τη Φρανκφούρτη), πέραν του καθοριστικού ρόλου της στη μεθοδολογία του ελέγχου και τα κριτήρια αξιολόγησης κινδύνου των ομάδων, διατηρεί το δικαίωμα να παρέμβει άμεσα και να αναλάβει την εποπτεία μιας οντότητας ως έσχατη λύση, εάν διαπιστωθεί σοβαρή και συστημική αποτυχία των εθνικών ελεγκτικών μηχανισμών.
Σε αυστηρό έλεγχο, όπως οι τράπεζες
Οπως προαναφέραμε, η μετατροπή σε «υπόχρεη οντότητα» σημαίνει πρακτικά ότι από το 2029 κάθε επαγγελματικός ποδοσφαιρικός σύλλογος θα πρέπει να λειτουργεί εσωτερικά περίπου όπως μια τράπεζα, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις, οι οποίες αν δεν τηρηθούν επιφέρουν αυστηρές ποινές, όπως μεγάλα χρηματικά πρόστιμα, διοικητικές κυρώσεις και ποινικές διώξεις. Ειδικότερα:
1. Ιδρυση Τμήματος Συμμόρφωσης και στελέχωση
Οι ομάδες υποχρεούνται να αναδιοργανώσουν τη διοικητική τους δομή και να επενδύσουν σε εξειδικευμένο προσωπικό:
• Ορισμός υπεύθυνου συμμόρφωσης: Πρέπει να οριστεί ένα ανώτερο στέλεχος με αποκλειστική ευθύνη την τήρηση της νομοθεσίας. Αυτό το πρόσωπο θα έχει τη νομική εξουσιοδότηση να εγκρίνει ή να μπλοκάρει συνεργασίες και θα αναφέρει απευθείας στο διοικητικό συμβούλιο και στις Αρχές.
• Ανεξάρτητος εσωτερικός έλεγχος: Για τους μεγαλύτερους συλλόγους (με βάση τον κύκλο εργασιών τους), θεσπίζεται η υποχρέωση ύπαρξης μιας ανεξάρτητης υπηρεσίας που θα ελέγχει αν το ίδιο το τμήμα συμμόρφωσης της ομάδας εφαρμόζει σωστά τα πρωτόκολλα.
2. Η διαδικασία ελέγχου των αντισυμβαλλομένων
Οταν ένας σύλλογος αλληλεπιδρά με επενδυτές, χορηγούς, ατζέντηδες ή άλλες ομάδες για μεταγραφές θα ακολουθεί ένα αυστηρό, κλιμακωτό πρωτόκολλο ελέγχου.
Η διαδικασία χωρίζεται σε συγκεκριμένα επίπεδα, ανάλογα με τον βαθμό επικινδυνότητας της κάθε περίπτωσης:
– Στάδιο Τυπικής Δέουσας Επιμέλειας: Περιλαμβάνει τη συλλογή επίσημων εγγράφων, διαβατηρίων, εταιρικών καταστατικών και την επαλήθευση της γνησιότητας των στοιχείων και τη βαθμολόγηση του κινδύνου. Με απλά λόγια, ο σύλλογος υποχρεούται να βρει τον πραγματικό δικαιούχο που κρύβεται πίσω από ένα εταιρικό σχήμα, ξεπερνώντας τυχόν εταιρείες-βιτρίνες ή off-shore.
– Στάδιο Ενισχυμένης Δέουσας Επιμέλειας: Αν η βαθμολόγηση κινδύνου δείξει «κόκκινο» (π.χ., αν ο επενδυτής προέρχεται από χώρα υψηλού κινδύνου εκτός Ε.Ε. ή αν είναι πολιτικά εκτεθειμένο πρόσωπο), η ομάδα υποχρεούται να ελέγξει εξονυχιστικά την προέλευση των κεφαλαίων, ζητώντας τραπεζικές βεβαιώσεις, φορολογικές δηλώσεις και αποδείξεις για το πώς δημιουργήθηκε αυτός ο πλούτος.
Αυτόματα θα χτυπάει «καμπανάκι» για ύποπτες συναλλαγές
Οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι θα πρέπει να παρακολουθούν συνεχώς τις χρηματικές ροές. Για παράδειγμα, αν μια δόση για μια μεταγραφή ύψους 5 εκατ. ευρώ είχε συμφωνηθεί να καταβληθεί από μια συγκεκριμένη ευρωπαϊκή τράπεζα, αλλά ξαφνικά εμφανιστεί έμβασμα από μια άγνωστη οντότητα σε φορολογικό παράδεισο, το σύστημα πρέπει να χτυπήσει αυτόματα «καμπανάκι».
Επίσης, πρέπει να γίνεται τακτική, περιοδική επικαιροποίηση των στοιχείων των χορηγών ή των επενδυτών (π.χ., έλεγχος αν άλλαξε η μετοχική σύνθεση ενός μεγάλου χορηγού κατά τη διάρκεια της τριετούς σύμβασης).
Διερεύνηση και αναφορά ύποπτων συναλλαγών
Αν το σύστημα παρακολούθησης εντοπίσει μια ασυνήθιστη δραστηριότητα, ο σύλλογος οφείλει να ενεργήσει άμεσα βάσει του πρωτοκόλλου:
– Το τμήμα συμμόρφωσης ερευνά εσωτερικά την υπόθεση ζητώντας διευκρινίσεις.
– Αν δεν βρεθεί ξεκάθαρη, νόμιμη ή οικονομική αιτιολογία (π.χ., μια μεταγραφή παίκτη με εξωπραγματικά διογκωμένο τίμημα που δεν ανταποκρίνεται στην αθλητική του αξία), ο σύλλογος υποχρεούται να στείλει επίσημη αναφορά στην εθνική Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.
– Ο σύλλογος και τα στελέχη της απαγορεύεται αυστηρά από τον νόμο να ενημερώσουν τον ατζέντη, τον ποδοσφαιριστή ή τον χορηγό ότι διεξάγεται εσωτερική έρευνα εις βάρος του ή ότι τα στοιχεία του διαβιβάστηκαν στις αρχές.
Τήρηση ιστορικού αρχείου
Ολα τα έγγραφα ταυτοποίησης, οι αναλύσεις κινδύνου, η αλληλογραφία ελέγχου και τα αποδεικτικά των τραπεζικών μεταφορών πρέπει να φυλάσσονται με απόλυτη ασφάλεια για τουλάχιστον πέντε χρόνια από τη στιγμή που θα λήξει η συνεργασία (π.χ., από τη λήξη του συμβολαίου του παίκτη ή της χορηγικής συμφωνίας).
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026)
Διαβάστε ακόμα: e-ΕΦΚΑ: Νέο ψηφιακό σύστημα και ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό για ταχύτερες συντάξεις και λιγότερη γραφειοκρατία
