Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.) δεν θα καταστρέψει μαζικά θέσεις απασχόλησης, όπως αρκετοί εργαζόμενοι φοβούνται. Η Τ.Ν., όμως, θα αλλάξει ριζικά το περιεχόμενό τους και θα μεταβάλει τα υφιστάμενα καθήκοντα εντός των αμέσως επόμενων ετών, δεδομένου ότι η διαδικασία αυτή ήδη έχει αρχίσει.
Του Νάσου Χατζητσάκου
Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της έκθεσης την οποία δημοσίευσε στις 3 Απριλίου του 2026 η Boston Consulting Group, η οποία υποστηρίζει ότι μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια περίπου το 50% έως 55% των θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ (προφανώς όχι μόνο εκεί) θα ανασχηματιστεί, ενώ σε ορίζοντα άνω της πενταετίας το 10% έως 15% των θέσεων θα μπορούσε να εξαλειφθεί. Η μελέτη δεν μιλά για μια βίαιη, οριζόντια κατεδάφιση της αγοράς εργασίας, αλλά για μια βαθιά και σύνθετη αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο δουλεύουν άνθρωποι, επιχειρήσεις και ολόκληροι κλάδοι.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έκθεση αυτή, η Τ.Ν. αυτό που αλλάζει πρώτο δεν είναι τα ίδια τα επαγγέλματα, αλλά τα επιμέρους καθήκοντα που τα συνθέτουν. Η αυτοματοποίηση δεν ισοδυναμεί αυτόματα με εξαφάνιση μιας θέσης. Σε πολλές περιπτώσεις ο εργαζόμενος θα παραμένει στην ίδια ή σε παρεμφερή θέση, αλλά με τελείως διαφορετικές απαιτήσεις, διαφορετικούς χρόνους παραγωγής και άλλο εύρος ευθύνης. Για παράδειγμα, ο αναλυτής δεν θα κάνει με τον ίδιο τρόπο τη συλλογή και την πρώτη επεξεργασία στοιχείων και ο νεότερος εργαζόμενος δεν θα εκπαιδεύεται πλέον με τον παραδοσιακό τρόπο πάνω σε απλές επαναληπτικές εργασίες.
Στην έκθεση της Boston Consulting Group αναφέρεται ότι η αγορά εργασίας πλέον χωρίζεται σε ζώνες επιρροής από την Τ.Ν. Ποιες είναι αυτές; Υπάρχουν οι θέσεις που θα ανασχηματιστούν σε μεγάλο βαθμό, εκείνες που είναι πιο ευάλωτες στο ενδεχόμενο της υποκατάστασής τους, όσες θα παραμείνουν αλλά, πλέον, με άλλη ισορροπία καθηκόντων και, βέβαια, υφίσταται και ένα τμήμα θέσεων χαμηλής έκθεσης κινδύνου στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Το κρίσιμο στοιχείο, με βάση την έκθεση, είναι ότι η μεγαλύτερη ομάδα που επηρεάζεται από την Τ.Ν. δεν αφορά τους άμεσα «χαμένους», αλλά αυτούς που θα πρέπει να μάθουν να εργάζονται διαφορετικά. Αρα η μεγάλη πίεση τα αμέσως επόμενα χρόνια θα είναι στην προσαρμογή, στην παραγωγικότητα, στην ταχύτητα μάθησης και την ικανότητα συμβίωσης με ένα σύστημα το οποίο παράγει, προτείνει, οργανώνει και ελέγχει μέρος της εργασίας.
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση, η Τ.Ν. δρα -ταυτόχρονα- με δύο τρόπους: Από τη μία πλευρά, η Τεχνητή Νοημοσύνη αντικαθιστά ευκολότερα καθήκοντα προβλέψιμα, τυποποιημένα και επαναλαμβανόμενα και, από την άλλη, ενισχύει ρόλους που απαιτούν κρίση, σύνθεση, εποπτεία, δημιουργικότητα, ανθρώπινη επαφή και λήψη αποφάσεων.
Εκεί ακριβώς αναδύεται το νέο μοντέλο εργαζομένου: λιγότερο εκτελεστής, περισσότερο συντονιστής, επιβλέπων και τελικός κριτής του αποτελέσματος. Το πιο ευαίσθητο σημείο της εξίσωσης είναι οι εισαγωγικές θέσεις. Η BCG υπογραμμίζει ότι οι «junior» εργαζόμενοι είναι πιθανό να βρεθούν πρώτοι στη ζώνη πίεσης, επειδή μεγάλο μέρος της βασικής, επαναληπτικής εργασίας που λειτουργούσε ως σχολείο επαγγελματικής εξέλιξης μπορεί πια να γίνεται από συστήματα Τ.Ν. Αυτό αλλάζει όχι μόνο τη δομή των προσλήψεων αλλά και τον ίδιο τον μηχανισμό μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις δημιουργούσαν τα αυριανά μεσαία και ανώτερα στελέχη τους.
Οι «junior» μπαίνουν για τα καλά στο στόχαστρο
Το πιο ανησυχητικό σημείο της έκθεσης δεν είναι μόνο οι αριθμοί, αλλά το «πού πέφτει πρώτη η πίεση».
Αναλυτικότερα, η έκθεση της Boston Consulting Group δείχνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη «αγγίζει» νωρίτερα τις εισαγωγικές θέσεις, εκεί, δηλαδή, όπου μέχρι σήμερα χτιζόταν η επαγγελματική εμπειρία. Πολλά από τα καθήκοντα ενός «junior», δηλαδή νεοεισερχόμενου στην αγορά εργασίας απασχολουμένου (συλλογή στοιχείων, βασική ανάλυση, πρώτη σύνταξη, μηχανική υποστήριξη και διαχειριστική ρουτίνα), είναι ακριβώς εκείνα που μπορούν να περάσουν ευκολότερα στην «εποχή της αυτοματοποίησης».
Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις ενδέχεται να περιορίσουν τέτοιες προσλήψεις ή να ζητούν από την πρώτη μέρα πολύ πιο σύνθετες δεξιότητες. Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν θα χαθούν ορισμένες θέσεις. Είναι ότι μπορεί να στενέψει η βάση της «επαγγελματικής πυραμίδας» και να διαταραχθεί το παραδοσιακό μονοπάτι εξέλιξης στελεχών. Αν χαθεί αυτό το ενδιάμεσο στάδιο μάθησης, η αγορά δεν θα ζητά απλώς νέους εργαζομένους. Θα διεκδικεί ήδη «έτοιμους» ανθρώπους, σε μια εποχή που η ίδια η είσοδος στην αγορά γίνεται όλο και δυσκολότερη.
Ανακατανομή ρόλων, χρόνου, ευθύνης και αξίας
Η πιο ουσιαστική γραμμή της έκθεσης είναι ότι η Τ.Ν. δεν χτυπά πρώτα τα επαγγέλματα, αλλά τα tasks, δηλαδή τα καθήκοντα που τα συνθέτουν.
Αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή δεν θα εμφανιστεί μόνο μέσα από απολύσεις, αλλά κυρίως μέσα από μια νέα κατανομή χρόνου, ευθύνης και παραγωγικής αξίας στο εσωτερικό των επιχειρήσεων. Οι επαναλαμβανόμενες, δομημένες και τυποποιημένες εργασίες περνούν ευκολότερα στη «μηχανή» (Τ.Ν.).
Αντίθετα, όσα απαιτούν κρίση, σύνθεση, δημιουργικότητα, ανθρώπινη επικοινωνία και τελικό έλεγχο παραμένουν πιο κοντά στον άνθρωπο. Ετσι αναδύεται ένας διαφορετικός τύπος εργαζομένου: λιγότερο εκτελεστής, περισσότερο επιβλέπων, συντονιστής και κριτής αποτελέσματος. Το νέο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν θα είναι απλώς η εμπειρία, αλλά η ικανότητα να χρησιμοποιεί ο εργαζόμενος σωστά την Τ.Ν. χωρίς να παραδίδει σε αυτήν τη σκέψη του. Στο σημείο αυτό, φυσικά, θα κριθεί μέσα στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα η νέα ισορροπία στην αγορά εργασίας.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 17/4/2026)
